2026 ජූලි 25 වන සෙනසුරාදා දින ඉන්දියාවේ මධ්යම රජය විසින් සිය ප්රධාන ඉල්ලීම් පිළිගැනීමත්, මධ්යම අධ්යාපන අමාත්ය ධර්මේන්ද්ර ප්රධාන් සිය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වීමත් සමග නවදිල්ලියේ ජන්තර් මන්තර් හි පැවැති සති කිහිපයක විරෝධතාව නිමාවට පත් කිරීමට ‘කොක්රෝච් ජනතා පක්ෂය’ (CJP) පියවර ගෙන තිබේ. රජයේ නියෝජිතයන් සමග පැවැති තෙවන වටයේ සාකච්ඡාවලින් අනතුරුව මෙම තීරණය ගෙන ඇත.
නවදිල්ලියේ කොන්ස්ටිටියුෂනල් ක්ලබ් හිදී මධ්යම අමාත්යවරුන් වන ජේ. පී. නඩ්ඩා සහ ජිතේන්ද්ර සිං සමග පැවැති ඒකාබද්ධ මාධ්ය හමුවකදී CJP ජාතික ප්රකාශකයන් වන අශුතෝෂ් රන්කා සහ සෞරව් දාස් මේ බව නිල වශයෙන් නිවේදනය කළහ. සියලු ඉල්ලීම් ඉටු වී ඇති බැවින් විරෝධතාකරුවන් වහාම සාමකාමීව විසිර යා යුතු බව රන්කා මෙහිදී ප්රකාශ කළ අතර, තමන් ඉදිරිපත් කළේ අතිශය මූලික ඉල්ලීම් බවත් රජය කෙරෙහි වූ විශ්වාසය මත විරෝධතාව අවසන් කරන බවත් දාස් සඳහන් කළේය.
මෙම විරෝධතා ව්යාපාරයේ ආරම්භය 2026 මැයි 16 වනදා සිදු වූ අතර, මහාරාෂ්ට්රයේ ඖරංගාබාද් හි දේශපාලන සන්නිවේදන උපායමාර්ගිකයෙකු වන අභීජීත් දිප්කේ විසින් මෙය ගොඩනගන ලදී. ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ නඩු විභාගයකදී එවකට අග්ර විනිශ්චයකාර සූර්යා කාන්ත් විසින් රැකියා විරහිත තරුණයන් සහ ක්රියාකාරීන් ‘කැරපොත්තන්’ හා ‘සමාජයේ පරපෝෂිතයන්’ ලෙස හැඳින්වීමට එරෙහිව උපහාසාත්මක ප්රතිචාරයක් ලෙස මෙම සංවිධානය බිහි විය. එම නින්දා සහගත වචනයම සිය සටන්කාමීත්වයේ සංකේතයක් ලෙස භාරගත් මොවුන්, භාරතීය ජනතා පක්ෂය (BJP) උපහාසයට ලක් කරමින් තමන් ‘අලසයන්ගේ සහ රැකියා විරහිතයන්ගේ හඬ’ ලෙස හඳුන්වා ගත්හ.
මැතිවරණ කොමිෂන් සභාවේ ලියාපදිංචි නොවූ සංවිධානයක් වන මොවුන් සමාජ මාධ්ය හරහා මිලියන ගණනක අනුගාමිකයන් පිරිසක් දිනාගත් අතර, අධිකරණ විශ්රාමික පත්වීම්, මැතිවරණ විනිවිදභාවය, දේශපාලනයේ කාන්තා නියෝජනය සහ මාධ්ය අයිතිය සම්බන්ධයෙන්ද කරුණු ඉදිරිපත් කර තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන්ගේ ප්රධානතම සටන බවට පත් වූයේ රට පුරා දැඩි ආන්දෝලනයක් ඇති කළ NEET-UG විභාග අක්රමිකතාවයි.
2026 මැයි 3 වනදා වෛද්ය සහ දන්ත වෛද්ය ආසන වෙනුවෙන් සිසුන් ලක්ෂ 22.7 කට වැඩි පිරිසක් මුහුණ දුන් NEET-UG පරීක්ෂණයේ ප්රශ්න පත්ර පිටතට යාම මෙම අර්බුදයට මුලපූරීය. රාජස්ථානයේ සිකාර් හි උපකාරක පන්ති ජාලයන්හි සංසරණය වූ ප්රශ්න පත්රවලින් ප්රශ්න 120 ත් 140 ත් අතර ප්රමාණයක් රසායන විද්යාව සහ ජීව විද්යාව පත්රවලට සමාන වී තිබූ අතර, මැයි 12 වනදා ජාතික පරීක්ෂණ ඒජන්සිය (NTA) විසින් විභාගය අවලංගු කරන ලදී. පසුගිය දශකය තුළ විභාග ප්රශ්න පත්ර පිටවීමේ සිදුවීම් 150 කට වඩා වාර්තා වී තිබීමත්, මෙම අස්ථාවරත්වය හමුවේ සිසුන් දැඩි මානසික පීඩනයට ලක්ව දිවි නසාගැනීම් වාර්තා වීමත් සමග මෙම තරුණ නැගීසිටීම වඩාත් උග්ර විය.
ජූනි මස මැද භාගයේදී නවදිල්ලියේ ජන්තර් මන්තර් හි අඛණ්ඩ සත්යග්රහයක් ආරම්භ වූ අතර අධ්යාපන අමාත්යවරයාගේ ඉල්ලා අස්වීම, විරෝධතාකරුවන්ට එරෙහි නඩු ඉවත් කරගැනීම සහ වන්දි ලබාදීම එහි ප්රධාන ඉල්ලීම් විය. ජූනි 28 වනදා ලඩාක්හි සුප්රකට ක්රියාකාරී සොනම් වංචුක් දින 26 ක අඛණ්ඩ උපවාසයකට එක් වූ අතර, පසුව අධිකරණ නියෝග මත පොලිසිය ඔහුව ඉවත් කර රෝහල් ගත කිරීමට පියවර ගත්තේය.
ජූලි 20 වනදා සංවිධානය කරන ලද ‘සංසද් චලෝ’ පාගමන අතරතුර දහස් සංඛ්යාත පිරිසක් පාර්ලිමේන්තුව දෙසට ගමන් කිරීමට උත්සාහ කිරීමේදී පොලිසිය කඳුළු ගෑස් සහ බැටන් ප්රහාර එල්ල කළ අතර, එහිදී පුද්ගලයන් 178 දෙනෙකුට පමණ තුවාල සිදු විය. මෙම විරෝධතා පූනේ, ජායිපූර්, ලක්නව්, බෙන්ගලුරු සහ මුම්බායි ඇතුළු නගර රැසකටම පැතිර ගියේය.
ගැටලුව විසඳීම සඳහා අග්රාමාත්ය නරේන්ද්ර මෝඩි විසින් ප්රශ්න පත්ර පිටකිරීම්වලට එරෙහිව වේගවත් අධිකරණ ක්රියාමාර්ග ගන්නා බවට ජූලි 23-24 දිනවලදී නිවේදනය කළ අතර, ඉන්පසු ඇරඹි සාකච්ඡා වටවලින් පසුව සොනම් වංචුක් සිය උපවාසය අවසන් කළේය. තෙවන වටයේ සාකච්ඡාවලින් අනතුරුව ජූලි 25 වනදා අධ්යාපන අමාත්ය ධර්මේන්ද්ර ප්රධාන් ඉල්ලා අස්වීමත් සමග CJP සංවිධානය සිය දින 36 ක විරෝධතාව සාර්ථක ලෙස අවසන් කළේය.
මෙහිදී ප්රධාන ඉල්ලීම් තුනටම රජය එකඟතාව පළ කළේය. ඒ අනුව අධ්යාපන අමාත්යවරයාගේ ඉල්ලා අස්වීම, විරෝධතාකරුවන්ට එරෙහිව පවරා තිබූ සියලු පොලිස් පැමිණිලි (FIR) අහෝසි කිරීම සහ දිවි නසාගත් සිසුන්ගේ පවුල් සඳහා උපරිම වන්දි ලබාදීමට රජය එකඟ විය. ඉදිරි සති හතර ඇතුළත අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණ පිළිබඳ වැඩිදුර සාකච්ඡා පැවැත්වීමට නියමිත අතර පොලිසිය ශබ්ද විකාශන යන්ත්ර මගින් ජන්තර් මන්තර් හි පිරිස සාමකාමීව විසුරුවා හැරීමට කටයුතු කළේය.
රැකියා විරහිත භාවය සහ විභාග පද්ධතියේ අසාර්ථකත්වයට එරෙහිව ගොඩනැගුණු මෙම තරුණ ව්යාපාරය, නවදිල්ලියේ ප්රවාහන හා ආර්ථික කටයුතුවලටද දැඩි බලපෑමක් එල්ල කළේය. අන්තර්ජාලය පදනම් කරගත් උපහාසාත්මක කණ්ඩායමක් ලෙස ඇරඹි මෙම ව්යාපාරය, රට පුරා සිසුන්ගේ සහ සිවිල් සංවිධානවල සහයෝගය දිනාගනිමින් ඉන්දීය දේශපාලන අධිකාරිය පවා නම්යශීලී කිරීමට සමත් වූ ප්රබල ජනතා නැගීසිටීමක් බවට පත් විය.
