2026 සැප්තැම්බර් 22 වැනි අඟහරුවාදා දිනය යනු ශ්රී ලංකාවේ අධිකරණ ඉතිහාසයේ මෙන්ම 2019 පාස්කු ඉරිදා ත්රස්ත ප්රහාරයේ යුක්තිය පසිඳලීමේ ක්රියාවලිය තුළ අතිශය තීරණාත්මක සහ සුවිශේෂී සංධිස්ථානයකි. මෙරට ප්රධාන අධිකරණ දෙකකදී පාස්කු ප්රහාරයට අදාළව දේශපාලනික වශයෙන් ද අතිශය වැදගත් වන ප්රධාන නඩු කටයුතු දෙකක් එදින කැඳවීමට සහ අවසන් තීන්දු ප්රකාශ කිරීමට නියමිතව තිබීම මෙයට ප්රධානතම හේතුව වී තිබේ.
එයින් පළමු වැදගත් සිදුවීම වන්නේ පාස්කු ඉරිදා ත්රස්ත ප්රහාරයට කෙළින්ම සම්බන්ධ නවුෆර් මවුලවි ඇතුළු චූදිතයන් 25 දෙනකුට එරෙහිව ගොනු කර තිබූ නඩුවේ අවසන් තීන්දුව කොළඹ ස්ථිර ත්රිපුද්ගල මහාධිකරණය විසින් ප්රකාශයට පත් කිරීමට නියමිතව තිබීමයි. මෙරට අධිකරණ ඉතිහාසයේ වැඩිම අධිචෝදනා සංඛ්යාවක් එනම් 23,000කට අධික ප්රමාණයක් යටතේ 2021 අගෝස්තු 10 වැනිදා නීතිපතිවරයා ගොනු කළ මෙම නඩුව වසර දෙකහමාරකට ආසන්න කාලයක් විභාග විය. හිටපු අගවිනිසුරු ජයන්ත ජයසූරිය මහතා විසින් පත් කරන ලද, විනිසුරුවරුන් වන නවරත්න මාරසිංහ, සුජීව නිශ්ශංක සහ රාමනාදන් කන්නන් යන මහත්වරුන්ගෙන් සමන්විත විනිසුරු මඬුල්ල හමුවේ නඩු වාර 250කට අධික සංඛ්යාවක් පුරා මෙම විභාගය පැවැත්විණි. පැමිණිල්ලේ සාක්ෂිකරුවන් 2,309 දෙනෙකුගෙන් 547 දෙනෙකුගෙන් සාක්ෂි විමසා ලේඛන හා නඩු භාණ්ඩ 2,076ක් සලකුණු කිරීමෙන් පසු පැමිණිල්ලේ නඩුව 2026 අගෝස්තු 13 දින අවසන් විය.
විත්ති කූඩුවේ සිට ප්රකාශයක් කළ ප්රධාන චූදිත නවුෆර් මවුලවි තමන් සහරාන් හෂීම් ඇතුළු පිරිස සමග සබඳතා පැවැත්වුවද ප්රහාරවලට උපදෙස් නොදුන් බව පැවසීය. අනෙක් චූදිතයන් වන හයාතු මොහොමදු අහමදු මිල්හාන් සහ මොහොමදු හනීෆා සෙයිනුල් ආබ්දීන් කියා සිටියේ පවුලේ අයට තර්ජනය කර සිංහලෙන් සටහන් කළ පාපොච්චාරණවලට අත්සන් ගත් බවත්, තමන් සහභාගි වූයේ ආගමික දේශනවලට පමණක් බවත්ය. කටුවාපිටිය, කොච්චිකඩේ සහ මඩකලපුව සියොන් දේවස්ථාන ප්රහාර සඳහා මෙරට ප්රථම වරට 'යූරියා නයිට්රට්' අධිබලැති පුපුරණ ද්රව්ය භාවිතා කළ බව රජයේ රස පරීක්ෂකවරයා අනාවරණය කළ අතර, ජැමෙයිකාවේ සිට වීඩියෝ තාක්ෂණයෙන් සාක්ෂි දුන් හිටපු අධිකරණ වෛද්ය නිලධාරී වෛද්ය එස්. ඩී. චන්න පෙරේරා මහතා ෂැංග්රිලා සහ සිනමන් ග්රෑන්ඩ් හෝටල්වල බෝම්බකරුවන්ගේ පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණ වාර්තා තහවුරු කළේය. ආරම්භයේ සිටම වින්දිත පවුල් වෙනුවෙන් නීතිඥ සුරේන් ඩී පෙරේරා, මනුෂිකා කුරේ, හිරුණි පෙරේරා, සිතිජා ජයමාන්න කන්යා සොයුරිය සහ සුමිරි එන් ප්රනාන්දු ඇතුළු පිරිසක් පෙනී සිටි අතර විනිසුරු මඬුල්ල අගෝස්තු 24 වැනිදා නිවේදනය කළේ සැප්තැම්බර් 22 දින අවසන් තීන්දුව දෙන බවයි.
දෙවැන්න වන්නේ පාස්කු ප්රහාරය පිටුපස වූ මහ මොළකරු සහ කුමන්ත්රණය සෙවීමට අලුතින් ඇරඹි විමර්ශනයට අදාළ නඩුව කොළඹ කොටුව මහෙස්ත්රාත් අධිකරණයේදී එදිනම කැඳවීමයි. බ්රිතාන්යයේ චැනල් 4 නාලිකාවේ අනාවරණයෙන් පසු මරදාන සමාජය හා සාමයික කේන්ද්රයේ විධායක අධ්යක්ෂ රොහාන් සිල්වා පියතුමා කළ පැමිණිල්ලකට අනුව අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව ආරම්භ කළ මෙම විමර්ශනයට අදාළව, රාජ්ය බුද්ධි සේවයේ හා යුද හමුදා බුද්ධි අංශයේ හිටපු ප්රධානී මේජර් ජෙනරාල් තුවාන් සුරේෂ් සලේ 2026 පෙබරවාරි 25 දින පෑලියගොඩදී අත්අඩංගුවට ගෙන ත්රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ ප්රශ්න කෙරිණි. මේ අතර හිටපු ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ, කර්නල් මොහොමඩ් අන්සාර් සහ ප්රේම් ආනන්ද උදලාගම යන අයට විදේශ ගමන් තහනම් පනවනු ලැබීය.
සුරේෂ් සලේට එරෙහිව ඉදිරිපත්ව ඇති සාක්ෂි අතර, සහරාන්ගේ සොහොයුරා ඇතුළු පිරිසට ඇප ලබාදීමට සලේගේ මැදිහත්වීමෙන් හමුදා බුද්ධි අංශයෙන් රුපියල් 250,000ක් දුන් බවත් ප්රහාරය එල්ල වූ දින උදෑසන සලේ ටාජ් සමුද්රා හෝටලය අසල සිටි අයෙකු වාහනයට නංවා ගැනීමට ඇමතුමක් දුන් බවත් පිල්ලෙයාන්ගේ හිටපු ලේකම් අසාත් මවුලානා ප්රකාශ කර ඇත. මීගමුව සහ කටුවාපිටිය පල්ලිය අවට නිරීක්ෂණය කළ මුස්ලිම් කණ්ඩායමකට සලේගේ දැනුම්දීම මත සහාය දුන් බව 'පෙත්තා' නමැති ඔත්තුකරු පවසා ඇති අතර එය ප්රබල සාක්ෂියක් බව හිටපු මහෙස්ත්රාත් ඉසුරු නෙත්තිකුමාර සඳහන් කර තිබේ. එසේම අබ්දුල් අසීස් රූමි ද සලේට එරෙහිව ප්රකාශ ලබා දී තිබේ.
අලුත්ම අනාවරණවලට අනුව, ඉන්දියාවේ 'කිව්' අංශය සමග සබඳතා පැවැත්වූ තම්බියන් නමැති හමුදා ඔත්තුකරු හරහා සහරාන්ගේ අන්තවාදී ක්රියාකාරකම් පිළිබඳව දිගින් දිගටම හමුදා බුද්ධි අංශයට තොරතුරු ලැබී ඇත. 2018 නොවැම්බර් 30 වැනිදා වවුනතිව් හිදී පොලිස් නිලධාරීන් දෙදෙනා ඝාතනය කිරීම, කාත්තන්කුඩි මෝටර් සයිකල් පිපිරීම මෙන්ම ප්රහාරයට පෙර දින පල්ලිවලට විශාල විනාශයක් කිරීමට යන බවට ඉන්දීය කිව් අංශය දුන් පූර්ව අනතුරු ඇඟවීම් තම්බියන් වහාම හමුදා බුද්ධි අංශයට දැනුම් දී තිබිණි. එහෙත් බුද්ධි අධ්යක්ෂවරයා වවුනතිව් සිදුවීම එල්ටීටීඊය කළ බවට අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට වාර්තා කර තිබූ අතර, ප්රහාරයෙන් පසු සැකකරුවන් කල්මුණේ සිටින බවට දුන් තොරතුරු මතද කිසිදු ක්රියාමාර්ගයක් ගෙන නොතිබිණි. සහරාන්ගේ කල්ලිය ජීවග්රහණයෙන් ඇල්ලීමට තිබියදී සමූල ඝාතනය කිරීමට සැලසුමක් තිබුණේදැයි සැක සහිත බව අතිරේක සොලිසිටර් ජනරාල් දිලීප පීරිස් අධිකරණයේදී සඳහන් කළේය.
අත්අඩංගුවට පත්වීමෙන් පසු උපවාසයක නිරත වී කොළඹ ජාතික රෝහලට ඇතුළත් කළ සුරේෂ් සලේ, උපවාසය අත්හැරියද දින 100කට වැඩි කාලයක් රෝහලේ රැඳී සිටිමින් විමර්ශනවලට බාධා කරන බවත්, මෙහි වෛද්ය කුමන්ත්රණයක් ඇත්දැයි සැක සහිත බවත් අතිරේක සොලිසිටර් ජනරාල්වරයා පෙන්වා දුන්නේය. කොටුව මහෙස්ත්රාත් පසන් අමරසේන මහතා සලේගේ වෛද්ය වාර්තා කැඳවුවද ජාතික රෝහල් අධ්යක්ෂවරයා ඒවා ඉදිරිපත් කර නොමැති අතර, වධහිංසා චෝදනා සම්බන්ධයෙන් පත් කළ විශේෂඥ අධිකරණ මනෝ වෛද්ය මණ්ඩලය ඉල්ලූ වාර්තාද ලබාදී නැත. අධිකරණ නියෝග ක්රියාත්මක නොකිරීම සම්බන්ධයෙන් ලබන 22 වැනිදා අධිකරණයේ පෙනී සිට කරුණු දක්වන ලෙස මහෙස්ත්රාත්වරයා රෝහල් අධ්යක්ෂවරයාට නියෝග කර ඇති අතර, පාස්කු ප්රහාරයේ යුක්තිය පතන සැමට මෙම සැප්තැම්බර් 22 වැනිදා අතිශය තීරණාත්මක දිනයක් බවට පත්ව තිබේ.
