ලේ වලට වඩා දේපළ සහ මුදල් බලවත් වූ වර්තමාන සමාජයක, දස මසක් කුස දැරූ පුතුට එරෙහිව සිය එකම සෙවණැල්ල බේරාගැනීමට මවකට වසර තිහක් තිස්සේ අධිකරණයේ පඩිපෙළවල් ගෙවා දැමීමට සිදුවීම කෙතරම් ඛේදවාචකයක්ද?
බැංකු ණයක් ලබාගැනීමේ පරමාර්ථයෙන් පමණක් සිය පුත්රයාගේ නමට තාවකාලිකව පැවරූ ඉඩම සහ නිවස නැවත ලබා ගැනීම වෙනුවෙන් දශක තුනක් තිස්සේ ඇදී ගිය විඩාවට පත්කරන නීතිමය සටනකින් අවසානයේ එම මව ජයග්රහණය කර තිබේ. ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් පසුගියදා ලබා දුන් ඓතිහාසික නඩු තීන්දුවකින් පැහැදිලිව තහවුරු කරනු ලැබුවේ, අදාළ දේපළෙහි සැබෑ අයිතිය පුත්රයාට හිමි නොවන බවත්, ඔහු එය හුදෙක් සිය මව වෙනුවෙන් භාරකරුවකු ලෙස පමණක් තබාගෙන සිටින බවත්ය.
මෙම කතාන්දරයේ කේන්ද්රස්ථානය වන්නේ මිරිහාන ප්රදේශයේ පිහිටි නිවසකි. දහදුක් විඳ වෙහෙස මහන්සියෙන් ගොඩනැගූ සිය එකම පදිංචි ස්ථානය තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ අරමුණින්, 1987 වසරේ ඔක්තෝබර් මාසයේදී මෙම මව සිය පුත්රයා වන තිලකසිරි නමැත්තාට අදාළ ඔප්පුව පවරා දෙන්නේ දැඩි පවුලේ විශ්වාසය මත පිහිටාය. ඒ, නිවස අලුත්වැඩියා කිරීමට අවශ්ය මුදල් සපයාගැනීම උදෙසා බැංකු ණයක් ලබාගැනීමේ ඇපකරයක් ලෙස තැබීමට පමණි. ණය මුදල ගෙවා නිම කළ පසු පුතු විසින් තමන්ට නැවත දේපළ පවරනු ඇතැයි ඇය සිතුවත්, අවසානයේ ඇයට සිදු වූයේ තමන්ගේම නිවස ඉල්ලා 1997 වසරේදී තමන්ගේම ලෙයින් උපන් දරුවාට එරෙහිව නඩු මඟට බැසීමටය.
නීතිය ඉදිරියේ මෙම ගැටුම වඩාත් උණුසුම් වූයේ පුත්රයා විසින් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ ප්රතිවිරුද්ධ තර්කයත් සමඟිනි. මවගේ ආයාචනය එකහෙළා ප්රතික්ෂේප කළ ඔහු කියා සිටියේ, මෙය හුදු මූල්යමය අවශ්යතාවක් මත කළ තාවකාලික පැවරීමක් නොවන බවත්, රුපියල් එක්ලක්ෂ විසිපන්දහසක මුදලක් ගෙවා තමන් නීත්යානුකූලවම එම නිවස මිලදී ගත් බවත්ය. ලිඛිත ඔප්පුවක සඳහන් කරුණු අභියෝගයට ලක් කරමින් වාචික සාක්ෂි ඉදිරිපත් කිරීම සාමාන්ය නීතියට අනුව අතිශය දුෂ්කර වුවද, මෙම මවගේ කඳුළුවල සැබෑ අයිතිය තීරණය කිරීමේ භාරදූර වගකීම අධිකරණයට පැවරී තිබුණි.
අගවිනිසුරු ප්රීති පද්මන් සූරසේන, ජනක් ද සිල්වා සහ අර්ජුන ඔබේසේකර යන ත්රිපුද්ගල ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු මඩුල්ල හමුවේ විභාග වූ මෙම අභියාචනාවේදී, ගල්කිස්ස දිසා අධිකරණය සහ සිවිල් අභියාචනා මහාධිකරණය මීට පෙර මවට පක්ෂව ලබාදී තිබූ තීන්දු තවදුරටත් ඒකමතිකව ස්ථිර කෙරිණි. විනිසුරු අර්ජුන ඔබේසේකර මහතා විසින් රචිත සවිස්තරාත්මක තීන්දුව මඟින් පෙන්වා දුන්නේ, වංචා වැළැක්වීමේ ආඥාපනත සහ සාක්ෂි ආඥාපනතේ සීමාවන් තිබුණද, භාර පනතේ 83 වැනි වගන්තිය යටතේ එන 'නිර්මාණාත්මක භාරයන්' (Constructive Trusts) හරහා පැවරීමේ සැබෑ පරිසරය සහ චේතනාව විමර්ශනය කළ හැකි බවයි. මව දැඩි දුෂ්කරතා මධ්යයේ ඉඩම මිලදී ගෙන තිබීම, එය ඇයගේ එකම නිවස වීම සහ ලබාගත් ණය මුදල නිවස විශාල කිරීමටම යොදවා තිබීම යන කරුණු මත, ඇය කිසිදා සිය දේපළෙහි සැබෑ අයිතිය පුතුට දීමට අදහස් කර නොමැති බව ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය මනාව තහවුරු කළේය.
නීතිය යනු හුදු කළු සුදු අකුරු ගොඩක් පමණක් නොව, මිනිස් හදවත් සහ සත්යයේ ගැඹුර හඳුනාගන්නා ජීවමාන බලවේගයක් බව මෙම නඩු තීන්දුව යළිත් වරක් ඔප්පු කර ඇත. වසර තිහක කඳුළු සහ සුසුම් මැදින් නිමාව දුටු මෙම සටන, දේපළක නාමයෙන් මව් සෙනෙහස පාවා දෙන ඕනෑම දරුවෙකුට එරෙහිව සොබාදහම මෙන්ම නීතිය ද කිසිදා නිහඬව නොසිටින බවට සමාජයට කියාපාන කදිම පාඩමකි.
