පළාත් සභා මැතිවරණය පැවැත්වීම සඳහා දැනට පවතින නීතිමය බාධාවන් ඉවත් කර ගැනීමට නම් පාර්ලිමේන්තුව විසින් නව නීති සම්පාදනය කළ යුතු බව නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවකට දැනුම් දී තිබේ. දැනට පවතින නීතිමය අර්බුදය නිරාකරණය කර ගනිමින් මැතිවරණය පැවැත්වීම සඳහා අනුගමනය කළ හැකි විකල්ප ක්රියාමාර්ග හතරක් ද නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව විසින් එහිදී යෝජනා කර ඇත.
පළාත් සභා මැතිවරණය පැවැත්විය යුතු ඡන්ද ක්රමය පිළිබඳව සොයා බලා වාර්තා කිරීම සඳහා පත් කරන ලද පාර්ලිමේන්තු විශේෂ කාරක සභාවේ සභාපති, අමාත්ය විජිත හේරත් මහතා ප්රකාශ කර සිටියේ මේ වන විට පවතින නීතිමය තත්ත්වය පැහැදිලි වී ඇති බැවින් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා වඩාත්ම සුදුසු විකල්පය පිළිබඳ අවසන් තීරණය ඉදිරියේදී ගන්නා බවයි. මැතිවරණ ක්රමය කුමක්ද යන්න සහ අදාළ නීති පද්ධතියට කාන්තා හා තරුණ නියෝජනය ඇතුළත් කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව කාරක සභාව තීරණය කළ යුතු අතර, ඉන් අනතුරුව ප්රමාදයකින් තොරව මැතිවරණය පැවැත්වීමට කටයුතු කළ හැකි බව ද ඔහු සඳහන් කළේය.
නීතිපතිවරයා විසින් පාර්ලිමේන්තු විශේෂ කාරක සභාවට පෙන්වා දී ඇති පරිදි මෙම නීතිමය අර්බුදය හටගෙන ඇත්තේ පළාත් සභා මැතිවරණ පනතේ 3ඒ(14) වගන්තිය යටතේ නියමිත කාලය තුළ සීමා නිර්ණය සමාලෝචන කාරක සභාව සිය වාර්තාව ඉදිරිපත් කිරීමට අපොහොසත් වීම හේතුවෙනි. 3ඒ වගන්තිය යටතේ පැවති ක්රියා පටිපාටිය සම්පූර්ණ නොවීම නිසා 2017 වසරේ සිදු කරන ලද සංශෝධනය මේ වන විට සම්පූර්ණයෙන්ම ක්රියාත්මක කළ නොහැකි තත්ත්වයක පවතින අතර එම සමාලෝචන කාරක සභාවේ නෛතික බලතල ද අවසන් වී ඇත. මේ නිසා පවතින ගැටලුව පරිපාලනමය ක්රියාමාර්ගයකින් හෝ නීතිය සරලව අර්ථ නිරූපණය කිරීමකින් පමණක් විසඳිය නොහැකි අතර ඒ සඳහා ඇති එකම නෛතික විසඳුම පාර්ලිමේන්තුව හරහා නව නීති සම්මත කර ගැනීම පමණක් බව නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව අවධාරණය කරයි.
මෙම නීතිමය බාධාවන් ජය ගැනීම සඳහා නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති විකල්ප හතරක් පිළිබඳව පාර්ලිමේන්තු විශේෂ කාරක සභාවේ අවධානය යොමුව තිබේ. ඒ අනුව, 2017 අංක 17 දරන පළාත් සභා මැතිවරණ සංශෝධන පනත අහෝසි කර 1988 පනත යටතේ පැවති පෙර මැතිවරණ ක්රමයට නැවත අවතීර්ණ වීම පළමු විකල්පයයි. 2017 සංශෝධනය පැවතියද, පෙර පැවති මැතිවරණ නීතිය අනාගතයේදී නැවත බලාත්මක වන පරිදි සකස් කිරීම දෙවන විකල්පය ලෙස දක්වා ඇත. තෙවන විකල්පය වන්නේ 2017 සංශෝධනය සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි කර, අවශ්ය නම් කාන්තා හා තරුණ නියෝජනය සඳහා ද ප්රතිපාදන ඇතුළත් කරමින් නව මැතිවරණ ක්රමයක් හඳුන්වා දීමයි. එසේම, 3ඒ වගන්තිය යටතේ දැනටමත් ගෙන ඇති පියවරයන් වලංගු කරමින් පවතින නීතිය සංශෝධනය කිරීම සහ ඊළඟ අදියරේ සිට සීමා නිර්ණය ක්රියාවලිය නැවත ආරම්භ කිරීම සිව්වන විකල්පය ලෙස යෝජනා කර තිබේ.
2017 සංශෝධනය සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි කළහොත් එමඟින් හඳුන්වා දුන් කාන්තා නියෝජනය වැඩි කිරීමේ ප්රතිපාදන අහිමි වී යාමේ අවදානමක් පවතින බව නීතිපතිවරයා පෙන්වා දී ඇත. එබැවින් නව නීතියක් මඟින් එම කාන්තා නියෝජනය සුරක්ෂිත කිරීමට හෝ නැවත හඳුන්වා දීමට හැකි වන අතර පාර්ලිමේන්තුව තීරණය කරන්නේ නම් තරුණ නියෝජනය ද ඊට ඇතුළත් කළ හැකිය. තවද, කාන්තා හා තරුණ නියෝජනය හුදු පාර්ලිමේන්තු යෝජනා සම්මතයකින් පමණක් ඇතුළත් කළ නොහැකි බවත්, ඒ සඳහා විධිමත් පනත් කෙටුම්පතක් හෝ සංශෝධනයක් පාර්ලිමේන්තුවෙන් සම්මත විය යුතු බවත් නීතිපතිවරයා වැඩිදුරටත් සඳහන් කර තිබේ.
පළාත් සභා මැතිවරණය පිළිබඳ සොයා බලන මෙම විශේෂ කාරක සභාවේ නිල කාලය ජුනි මස 3 වැනිදායින් අවසන් වූ අතර, එහි කටයුතු නිම කිරීම සඳහා ලබන ජුනි 10 වැනිදා පැවැත්වෙන මීළඟ රැස්වීමේදී කාලය දීර්ඝ කර ගැනීමට අපේක්ෂා කරන බව අමාත්ය විජිත හේරත් මහතා පැවසීය. මැතිවරණය පැවැත්වීම සඳහා ප්රතිපාදන නොමැති බවට පළ වන වාර්තා ප්රතික්ෂේප කළ අමාත්යවරයා, 2026 අයවැය මඟින් මැතිවරණය පැවැත්වීම සඳහා අවශ්ය තරම් මුදල් වෙන් කර ඇති බව ද ස්ථිර කළේය.
