ජනාධිපති නීතිඥ උපුල් කුමාරප්පෙරුම මහතාගේ ආදරණීය පුත්රයා වූ නිවින් කුමරප්පෙරුම 25 වියැති තරුණයාගේ හදිසි අභාවය මුළු මහත් සමාජයම දැඩි කම්පනයකට පත් කිරීමට සමත් වූ ඛේදනීය සිදුවීමකි. කොළඹ රාජකීය විද්යාලයෙන් මූලික අධ්යාපනය ලබා, පසුව කැනඩාව බලා ගොස් උසස් අධ්යාපනය නිමවා නැවතත් තම මව්බිමට පැමිණි ඔහු, රටේ අනාගතය වෙනුවෙන් විශාල මෙහෙවරක් ඉටු කිරීමට සිටි අතිශය බුද්ධිමත් මෙන්ම දක්ෂ තරුණයෙකි.
නමුදු කිසිවෙකු නොසිතූ මොහොතක සිදු වූ ඔහුගේ මෙම අකල් සමුගැනීම ඔහුගේ පවුලේ හිතවතුන්ට පමණක් නොව ඔහුව හඳුනන සමීපතම සැමටම දරාගත නොහැකි බලවත් ශෝකයක් සහ පාඩුවක් ගෙන දී තිබේ.මෙම බුද්ධිමත් තරුණයාගේ ජීවිතය අපෙන් උදුරා ගැනීමට හේතු වී ඇත්තේ වෛද්ය විද්යාවේදී ‘Deep Vein Thrombosis’ (DVT) ලෙස හඳුන්වනු ලබන දරුණු රෝගී තත්ත්වයක් බව අධිකරණ වෛද්ය වාර්තා මඟින් තහවුරු කර ඇත. සිරුරේ අභ්යන්තරයේ පවතින ගැඹුරු ශිරාවල, විශේෂයෙන්ම කකුල් හෝ උකුල් ප්රදේශය ආශ්රිතව රුධිරය කැටි ගැසීම හේතුවෙන් මෙම භයානක තත්ත්වය හටගන්නා බව වෛද්ය විද්යාත්මකව පෙන්වා දෙනු ලැබේ. බාහිර ලෝකයට කිසිදු පැහැදිලි රෝග ලක්ෂණයක් මුල් අවස්ථාවේදී පෙන්නුම් නොකරන බැවින්, මෙම රෝගී තත්ත්වය වෛද්ය ක්ෂේත්රය තුළ ‘නිශ්ශබ්ද මාරයෙකු’ ලෙසද හඳුන්වනු ලබයි.
මෙම රෝගී තත්ත්වය වඩාත් මාරාන්තික වීමට ප්රධානතම හේතුව වන්නේ ශිරා තුළ හටගන්නා රුධිර කැටියක් ලේ ගමනාගමනයත් සමඟ ශරීරය පුරා සංසරණය වී පෙනහළු කරා ගමන් කිරීමට ඇති හැකියාවයි. ‘Pulmonary Embolism’ ලෙස හැඳින්වෙන මෙම තත්ත්වය අතිශය සංකීර්ණ මෙන්ම භයානක සංකූලතාවක් වන අතර, එමඟින් කිසිදු පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමකින් තොරව ක්ෂණිකව මරණය පවා සිදු විය හැකිය. වර්තමානයේ බොහෝ තරුණ පරපුරේ පිරිස් පවා මෙහි ඇති බරපතලකම නොසලකා හැරීම නිසා මෙවැනි ඛේදවාචකයන්ට මුහුණ දීමට සිදු වේ.
දීර්ඝ වේලාවක් එක දිගට වාඩි වී සිටීම, විශේෂයෙන්ම දුර බැහැර ගුවන් ගමන්වල නිරත වීම හෝ පරිගණකය අසල එකම ඉරියව්වෙන් නිශ්චලව කාලය ගත කිරීම මෙම රෝගී තත්ත්වය ඇති වීමට බලපාන ප්රධානතම හේතු සාධක වේ. මෙලෙස එකම තැනක රැඳී සිටීම නිසා සිරුරේ රුධිර ගමනාගමනය මන්දගාමී වන අතර, එමඟින් ශිරාවලට හානි සිදු වී රුධිරය කැටි ගැසීමේ ප්රවණතාව කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ යයි. මෙම දරුණු තත්ත්වයෙන් ආරක්ෂා වීම සඳහා දිනපතා සිරුරට ප්රමාණවත් පරිදි ජලය පානය කිරීම, එක දිගට වාඩි වී සිටීමෙන් වැළකී වරින් වර නැගිට ඇවිදීම සහ ශරීරයේ රුධිර සංසරණය ක්රමවත්ව පවත්වා ගැනීමට උදවු වන ක්රියාශීලී ජීවන රටාවකට හෝ ව්යායාමවලට හුරු වීම අත්යවශ්ය වේ.
Deep Vein Thrombosis — DVT කියන්නේ ශරීරයේ “ගැඹුරු නහරයක්” තුළ ලේ කැටයක් සෑදීමයි. සාමාන්යයෙන් මෙය කකුලේ, විශේෂයෙන් calf/thigh ප්රදේශයේ, වැඩි දුරටත් දක්නට ලැබේ. මෙය වැදගත් වන්නේ එම ලේ කැටය කැඩී පෙනහළුවට ගියොත් Pulmonary Embolism — PE නම් ජීවිතයට අවදානම් තත්ත්වයක් ඇති විය හැකි නිසායි.
සාමාන්ය ලක්ෂණ අතර එක් කකුලක් හෝ අතක් ඉදිමීම වේදනාව / තද බව / calf ප්රදේශයේ cramp වගේ වේදනාව එම ප්රදේශය උණුසුම් වීම රතු පැහැය හෝ වර්ණ වෙනස් වීම DVT ඇති අයගෙන් සමහරකට කිසිදු ලක්ෂණයක් නොතිබිය හැකියි. පහත ලක්ෂණ තිබේ නම් වහාම හදිසි වෛද්ය සේවාවකට යන්න: හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව, පපුවේ වේදනාව, කැස්ස සමඟ රුධිරය, හදිසි dizziness/fainting, වේගවත් හෝ අස්ථිර හදගැස්ම. මේවා PE ලක්ෂණ විය හැකියි. දිගු වේලාවක් නොචලනයව සිටීම, දිගු ගුවන්/බස් ගමන්, මෑත ශල්යකර්මයක්, අස්ථි බිඳීමක්, පිළිකා, ගර්භණීභාවය, අධික බර, smoking, හෝමෝන/contraceptive බෙහෙත්, කලින් DVT/PE ඉතිහාසය, සහ සමහර හෘද රෝග අවදානම වැඩි කරයි. Mayo Clinic සඳහන් කරන පරිදි heart failure වැනි තත්ත්වයන් DVT සහ PE අවදානම වැඩි කළ හැකියි. වෛද්යවරයෙක් පරීක්ෂා කර සාමාන්යයෙන් Doppler/duplex ultrasound වැනි පරීක්ෂණ කරයි. සමහර අවස්ථාවල D-dimer රුධිර පරීක්ෂණයක්ද කරයි. DVT/PE ලක්ෂණ වෙනත් රෝගවලටද සමාන විය හැකි නිසා පරීක්ෂණ වැදගත්ය.
ප්රධාන ප්රතිකාරය ලේ කැටය වැඩි නොවීමට සහ පෙනහළුවට යාම වැළැක්වීමට blood thinners / anticoagulants ලබාදීමයි. බෙහෙත් වර්ගය සහ කාලය රෝගියාගේ තත්ත්වය අනුව වෛද්යවරයා තීරණය කරයි. තමන්ම aspirin හෝ වෙනත් blood thinner එකක් ආරම්භ නොකරන්න—විශේෂයෙන් heart stent/diabetes වැනි පසුබිමක් තිබේ නම් වෛද්ය උපදෙස් අත්යවශ්යයි. සැකයක් ඇත්නම්: එක් කකුලක් අසාමාන්ය ලෙස ඉදිමී, වේදනාකාරී, උණුසුම් හෝ රතු/අඳුරු පැහැයට හැරී තිබේ නම් හැකි ඉක්මනින් වෛද්යවරයෙක් හමුවන්න.
නිවින් වැනි අනාගතයක් තිබූ බුද්ධිමත් තරුණයෙකුගේ අකල් වියෝවෙන් සමස්ත සමාජයම ලබන මෙම වටිනා පාඩම, තමන්ගේම ජීවිතවල ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් ප්රායෝගිකව යොදා ගැනීම ඔහුට කළ හැකි උදාරතම උපහාරය වනු ඇත.
(වෛද්ය කරුණු මූලාශ්රය - Mayo Clinic)
