කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් ඊ-විදේශ ගමන් බලපත්ර (e-passports) පුද්ගලීකරණය කිරීම සඳහා දැනට ක්රියාත්මක වෙමින් පවතින ප්රසම්පාදන ක්රියාවලිය වහාම ක්රියාත්මක වන පරිදි අවලංගු කිරීමට ආගමන හා විගමන දෙපාර්තමේන්තුවට මේ සතියේ උපදෙස් ලබා දී තිබේ. නව ඊ-විදේශ ගමන් බලපත්රවල මයික්රොචිපයේ ඇති දත්ත ආරක්ෂා කරන ගුප්ත ලේඛන ආරක්ෂණ රාමුව වන මහජන යතුරු යටිතල පහසුකම් (Public Key Infrastructure - PKI) සහ නිකුත් කිරීමේ පද්ධතියක් ද මෙම ටෙන්ඩරයට ඇතුළත් විය.
මීට පෙර, මහජන ආරක්ෂක අමාත්යාංශය විසින් මෙම ලාභදායී ටෙන්ඩරය Thales DIS Finland Oy සහ Just in Time (JIT) යන ප්රංශ සහ ශ්රී ලාංකික හවුල්කාරීත්ව සමාගමට ලබා දීමට නිර්දේශ කර තිබුණි. මෙම යෝජිත ව්යාපෘතිය යටතේ ඉදිරි වසර කිහිපය තුළදී ඊ-විදේශ ගමන් බලපත්ර මිලියන 3.15ක් සඳහා ජෛවමිතික සහ ජීවදත්ත ඇතුළත් කර පුද්ගලීකරණය කිරීමට නියමිතව තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, ආගමන හා විගමන පාලක ජනරාල්වරයා විසින් පසුගිය සිකුරාදා අදාළ ටෙන්ඩර්කරුවන්ට ලිඛිතව දැනුම් දී ඇත්තේ කැබිනට් මණ්ඩලයේ නියෝගයක් මත අදාළ ප්රසම්පාදන ක්රියාවලිය කිසිදු හේතුවක් සඳහන් කිරීමකින් තොරව වහාම ක්රියාත්මක වන පරිදි අවසන් කර ඇති බවයි.කෙසේ වෙතත්, මෙම ප්රසම්පාදන ව්යූහය පිළිබඳව සිදු කරන ලද විශ්ලේෂණයකට අනුව, අනාගතයේදී සාකච්ඡාවට බඳුන් කළ නොහැකි ගාස්තු හරහා බදු ගෙවන්නන්ට අතිවිශාල මුදලක් අහිමි විය හැකි "සැපයුම්කරු මතම යැපීමේ උගුලක්" (vendor lock-in trap) මෙහි පවතින බවට ප්රවීණයෝ අනතුරු අඟවා තිබුණි.
මෙම යෝජිත ටෙන්ඩරයට අනුව, Thales සමාගම විසින් අදාළ තොරතුරු තාක්ෂණ යටිතල පහසුකම් තම මූලික වියදමින් ස්ථාපනය කර නඩත්තු කිරීමට නියමිතව තිබූ අතර, මුද්රණය කරන සෑම විදේශ ගමන් බලපත්රයක් සඳහාම යුරෝ 1.04ක් සහ රුපියල් 302.23ක මාසික ගාස්තුවක් මගින් එම පිරිවැය පියවා ගැනීමට සැලසුම් කර තිබුණි. එසේම, රජය විසින් මසකට අවම වශයෙන් විදේශ ගමන් බලපත්ර 60,000ක් සඳහා මුදල් ගෙවීමට ගිවිසුම්ගතව බැඳී සිටීමටද එකඟතාව පළ වී තිබිණි. වසර පහකින් හෝ විදේශ ගමන් බලපත්ර මිලියන 3.15ක සීමාවට ළඟා වූ පසු, මෙම විශේෂිත දෘඩාංගවල අයිතිය ආගමන හා විගමන දෙපාර්තමේන්තුවට පැවරීමට නියමිතව තිබුණි.
එසේ වුවද, මෙම ප්රසම්පාදන ව්යුහය විශ්ලේෂණය කිරීමේදී සැපයුම්කරුගේ ග්රහණයට නතුවීමේ බරපතල අවදානමක් (vendor lock-in trap) මතු වූ බව මීට පෙර අනාවරණය කළේය. කාලය අවසන් වීමෙන් පසු දෘඩාංගවල අයිතිය දෙපාර්තමේන්තුවට හිමි වුවද, PKI පද්ධතිය ක්රියාත්මක කිරීමට අවශ්ය මෘදුකාංග නොමැතිව එම යන්ත්ර කිසිදු ප්රයෝජනයක් ගත නොහැකි තත්ත්වයකට පත්වීමට ඉඩ තිබුණි. විශේෂයෙන්ම, තරඟකාරී ලංසු තැබීමේ අදියරේදී ගිවිසුමෙන් පසු මෘදුකාංග බලපත්ර අලුත් කිරීමේ මිල ගණන් සීමා කිරීමට හෝ ඒ පිළිබඳව ඉල්ලා සිටීමට ආගමන හා විගමන දෙපාර්තමේන්තුව අපොහොසත් වී තිබීම හේතුවෙන්, මිල තීරණය කිරීමේ සම්පූර්ණ බලය සැපයුම්කරු වෙත හිමි වීමට නියමිතව තිබුණි.
මීට අමතරව, මූලික සේවාදායකයන් ක්රියාත්මක කරගෙන යාම සඳහා Oracle, Microsoft සහ ප්රතිවයිරස මෘදුකාංග වෙනුවෙන් වාණිජමය වශයෙන් බලපත්ර අලුත් කිරීමේ ගාස්තු ගෙවීමටද රජයට සිදුවනු ඇත. මෙම දිගුකාලීන මෘදුකාංග අවශ්යතා මූලික පිරිවැය ඇගයීමට ඇතුළත් කර නොතිබූ බැවින්, බදු ගෙවන්නන්ට දැරීමට සිදුවන සැබෑ පිරිවැය මූලික ගිවිසුම් මිලට වඩා මිලියන ගණනකින් වැඩි විය හැකි බව මේ පිළිබඳව දන්නා නිලධාරියෙක් පෙන්වා දුන්නේය.
මෙම පද්ධතිය බොහෝ දුරට හිමිකාර මෘදුකාංග මත රඳා පැවති බැවින්, මෙවැනි සංකීර්ණ තොරතුරු තාක්ෂණ පද්ධති මිලදී ගැනීමේදී මෘදුකාංග සඳහා දිගුකාලීන අයිතීන් තහවුරු කර ගැනීම සහ මූල්යමය සහතිකයක් නොමැතිව දෘඩාංග පමණක් භාර ගැනීම වෙනුවට නිසි පිටවීමේ උපාය මාර්ගයක් පැවතිය යුතු බව ඔහු වැඩිදුරටත් අවධාරණය කළේය. කෙසේ වෙතත්, මෙම ටෙන්ඩරය යළිත් කවදා කැඳවන්නේද යන්න මෙතෙක් අනාවරණය වී නොමැත.
