ඉන්දියාවේ බටහිර බෙංගාල ප්රාන්තයෙන් වාර්තා වූ මාරාන්තික නීපා (Nipah) වෛරසය ආසාදිත රෝගීන් හමුවීමත් සමඟ ආසියානු කලාපයේ බොහෝ රටවල් දැඩි සෞඛ්ය ආරක්ෂිත පියවර අනුගමනය කිරීමට පියවර ගෙන තිබේ. සතුන්ගෙන් මිනිසුන්ට බෝවන මෙම වෛරසය පිළිබඳව ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය ද දැඩි අවධානයක් යොමු කර ඇති අතර, ඉන්දියාවේ අසල්වැසි සහ කලාපීය රටවල් කිහිපයක්ම මේ වන විටත් තම ගුවන් තොටුපොළවල සහ දේශසීමා හරහා පැමිණෙන මගීන් පරීක්ෂා කිරීමේ ක්රියාවලිය දැඩි කර ඇත.
විශේෂයෙන්ම තායිලන්තය, නේපාලය සහ ඉන්දුනීසියාව වැනි රටවල් බටහිර බෙංගාලයේ සිට පැමිණෙන ගුවන් මගීන් කෙරෙහි විශේෂ විමසිල්ලක් යොමු කරමින් සිටී. මෙම තත්ත්වය හමුවේ ශ්රී ලංකාවේ සෞඛ්ය අංශ ද අවධානයෙන් පසුවන අතර, ශ්රී ලංකා සෞඛ්ය බලධාරීන් පවසන්නේ ජනතාව මේ පිළිබඳව අනියත බියක් ඇති කර ගත යුතු නොමැති බවයි.ඉන්දියාවේ බටහිර බෙංගාල ප්රාන්තයෙන් පසුගිය දෙසැම්බර් මාසයේ සිට මේ දක්වා නීපා වෛරසය ආසාදිත බවට තහවුරු වූ රෝගීන් දෙදෙනෙකු වාර්තා වී තිබේ. වාර්තා වන තොරතුරුවලට අනුව මෙම ආසාදිතයන් සෞඛ්ය අංශවල සේවය කරන්නන් බව පැවසේ. මෙම රෝගීන් හමුවීමත් සමඟ ඉන්දීය සෞඛ්ය අමාත්යාංශය වහා ක්රියාත්මක වී ඇති අතර, ආසාදිතයන් සමඟ සමීප සබඳතා පැවැත්වූ පුද්ගලයින් 196 දෙනෙකු සොයාගෙන ඔවුන්ව පරීක්ෂණවලට භාජනය කර ඇත. ඉන්දීය සෞඛ්ය අමාත්යාංශය නිකුත් කළ නිවේදනයකට අනුව,
එම සියලු දෙනාගේම පරීක්ෂණ වාර්තා සෘණාත්මක වී ඇති අතර ඔවුන්ට වෛරසය ආසාදනය වී නොමැති බව තහවුරු වී තිබේ. වෛරසය පැතිරීම පාලනය කිරීම සඳහා අවශ්ය සියලු පියවර ගෙන ඇති බවත්, තත්ත්වය නිරන්තරයෙන් නිරීක්ෂණය කරමින් පවතින බවත් ඉන්දීය සෞඛ්ය අමාත්යාංශය අවධාරණය කරයි. මාධ්ය මගින් ඇතැම් විට අතිශයෝක්තියෙන් වාර්තා කර ඇති පරිදි විශාල පැතිරීමක් මෙතෙක් වාර්තා වී නොමැති බව ඔවුන් පෙන්වා දෙයි.
කෙසේ වෙතත්, මෙම තත්ත්වය සැහැල්ලුවෙන් නොසලකන තායිලන්ත රජය එරට ප්රධාන ගුවන් තොටුපොළ තුනක විශේෂ පරීක්ෂණ කටයුතු ආරම්භ කර ඇත. බැංකොක් සහ ෆුකට් වැනි ජාත්යන්තර ගුවන් තොටුපොළවල් හරහා ඉන්දියාවේ බටහිර බෙංගාලයේ සිට පැමිණෙන මගීන් දැඩි ලෙස පරීක්ෂාවට ලක් කෙරේ. මෙම ගුවන් යානාවලින් පැමිණෙන මගීන්ට තමන්ගේ සෞඛ්ය තත්ත්වය පිළිබඳ ප්රකාශයක් ලබා දීම අනිවාර්ය කර ඇති අතර, ශරීර උෂ්ණත්වය පරීක්ෂා කිරීම සහ රෝග ලක්ෂණ තිබේ දැයි නිරීක්ෂණය කිරීම සිදු කෙරේ. මීට අමතරව, තායිලන්තයේ වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ස්වභාවික සංචාරක ආකර්ෂණ ස්ථානවල ද පරීක්ෂණ දැඩි කර තිබේ. තායිලන්තයේ රෝග පාලන දෙපාර්තමේන්තුව පවසන්නේ මෙම වසංගතය තම රට තුළට ඇතුළුවීම වැළැක්වීම සඳහා ඔවුන් පූර්ණ විශ්වාසයෙන් යුතුව කටයුතු කරන බවයි.
නේපාලය ද කත්මණ්ඩු ගුවන් තොටුපොළ සහ ඉන්දියාව සමඟ ඇති දේශසීමා හරහා පැමිණෙන පුද්ගලයින් පරීක්ෂා කිරීම ආරම්භ කර තිබේ. චීනය ද දේශසීමා ප්රදේශවල රෝග වැළැක්වීමේ පියවර ශක්තිමත් කර ඇති අතර, අවදානම් තක්සේරු කිරීම් සහ වෛද්ය කාර්ය මණ්ඩලය සඳහා විශේෂ පුහුණුවීම් ආරම්භ කර ඇත. වියට්නාමය, මැලේසියාව සහ ඉන්දුනීසියාව වැනි රටවල් ද ගුවන් තොටුපොළ සහ වරායවල සෞඛ්ය පරීක්ෂණ දැඩි කරමින්, උණ රෝගය පිළිබඳ නිරීක්ෂණ කටයුතු පුළුල් කර තිබේ. තායිවානයේ සෞඛ්ය බලධාරීන් මෙම වෛරසය "5 වන කාණ්ඩයේ රෝගයක්" ලෙස නම් කිරීමට යෝජනා කර ඇති අතර, එමගින් බරපතල මහජන සෞඛ්ය අවදානම් සහිත රෝග සඳහා අවශ්ය විශේෂ පාලන ක්රියාමාර්ග ගැනීමට බලය ලැබේ. මියන්මාර සෞඛ්ය අමාත්යාංශය විසින් අත්යවශ්ය නොවන කරුණක් සඳහා බටහිර බෙංගාලයට ගමන් කිරීමෙන් වළකින ලෙස සිය පුරවැසියන්ට උපදෙස් ලබා දී ඇත.
නීපා වෛරසය යනු වවුලන් (විශේෂයෙන් පළතුරු වවුලන්) සහ ඌරන් වැනි සතුන්ගෙන් මිනිසුන්ට සම්ප්රේෂණය වන රෝගයකි. එසේම, වෛරසය අඩංගු දූෂිත ආහාර, විශේෂයෙන් වවුලන් ගැවසෙන රටඉඳි ගස්වලින් ලබාගන්නා යුෂ පානය කිරීම වැනි ක්රියාකාරකම් මගින් ද මෙය මිනිසුන්ට බෝ විය හැකිය. ඉතා කලාතුරකින් වුවද, ආසාදිත පුද්ගලයෙකුගේ ශරීර ශ්රාවයන් හරහා තවත් පුද්ගලයෙකුට වෛරසය බෝවීමේ හැකියාවක් පවතී. මෙම වෛරසය ආසාදනය වූ විට රෝග ලක්ෂණ මතු වීමට දින 4 සිට 14 දක්වා කාලයක් ගත විය හැකිය.
මූලික රෝග ලක්ෂණ ලෙස උණ, හිසරදය, මාංශ පේශි වේදනාව, වමනය සහ උගුරේ අමාරුව දැක්විය හැකිය. රෝගය උත්සන්න වන විට කරකැවිල්ල, සිහිමද ගතිය සහ නිව්මෝනියාව වැනි තත්ත්වයන් ඇති විය හැකි අතර, දරුණු අවස්ථාවලදී මොළය ඉදිමීම හෙවත් එන්සෙපලයිටිස් (Encephalitis) තත්ත්වය ඇතිවී මරණය පවා සිදුවිය හැකිය. මෙම වෛරසය සඳහා මේ දක්වා නිශ්චිත එන්නතක් හෝ ඖෂධයක් සොයාගෙන නොමැති අතර, රෝගීන්ගේ මරණ අනුපාතය 40% සිට 75% දක්වා ඉහළ අගයක් ගන්නා බව ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය පෙන්වා දෙයි. මේ නිසාම ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය විසින් වසංගතයක් ඇති කළ හැකි ප්රමුඛතම රෝග කාරක 10 අතරට කොවිඩ්-19 සහ සිකා වෛරසය සමඟ නීපා වෛරසය ද ඇතුළත් කර ඇත.
මෙම වෛරසය ප්රථම වරට හඳුනාගනු ලැබුවේ 1998 වසරේදී මැලේසියාවේ ඌරු ගොවිපලවල් ආශ්රිතව ඇති වූ වසංගත තත්ත්වයක් තුළදීය. එය ප්රථමයෙන් සොයාගත් ගම්මානයේ නමින් වෛරසය නම් කර ඇත. එම වසංගතයේදී පුද්ගලයින් 100 දෙනෙකුට වැඩි පිරිසක් මිය ගිය අතර, වෛරසය පාලනය කිරීම සඳහා ඌරන් මිලියනයක් පමණ විනාශ කිරීමට සිදුවිය. පසුකාලීනව මෙම වෛරසය බංග්ලාදේශය සහ ඉන්දියාව වැනි රටවලින් ද වාර්තා විය. ඉන්දියාවේ කේරළ ප්රාන්තය පසුගිය කාලය තුළ නීපා වෛරසයේ බලපෑමට ලක්වූ ප්රධාන ප්රදේශයක් බවට පත්ව තිබුණි. 2018 වසරේදී කේරළයේ රෝගීන් 19 දෙනෙකු වාර්තා වූ අතර ඉන් 17 දෙනෙකු මිය ගියහ. 2023 වසරේදී ද තහවුරු වූ රෝගීන් හය දෙනෙකුගෙන් දෙදෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්විය.
කලාපීය වශයෙන් මෙවැනි අවදානම් තත්ත්වයක් පැවතිය ද, ශ්රී ලංකාවේ ජනතාව මෙම වෛරසය සම්බන්ධයෙන් අනියත බියක් ඇති කර ගත යුතු නැති බව සෞඛ්ය නියෝජ්ය අමාත්ය වෛද්ය හංසක විජේමුණි මහතා අවධාරණය කරයි. ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ ශ්රී ලංකාවේ සෞඛ්ය අංශ මේ පිළිබඳව දැඩි අවධානයෙන් සිටින බවත්, රට තුළට වෛරසය ඇතුළුවීම වැළැක්වීම සඳහා අවශ්ය නිරීක්ෂණ කටයුතු සිදුකරන බවත්ය. කෙසේ වෙතත්, දැනට ගුවන් තොටුපොළවල සිටින සෑම මගියෙකුම පරීක්ෂා කිරීමේ අවශ්යතාවක් නොමැති බව ඔහු පවසයි. ඊට හේතුව ලෙස ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ නීපා වෛරසය ආසාදනය වූ පුද්ගලයෙකුට ගුවන් ගමනක් යාමට නොහැකි තරම් දරුණු රෝගී තත්ත්වයක් ඇති වන බැවින්, රෝගී පුද්ගලයෙකු ගුවන් මගින් පැමිණීමේ සම්භාවිතාව ඉතා අඩු බවයි. මෙම වෛරසය ශ්වසන මාර්ගයෙන් පහසුවෙන් බෝවන කොවිඩ් වැනි වෛරසයක් නොව, රෝගියාගේ ශරීර ශ්රාවයන් සමඟ සෘජු ස්පර්ශයෙන් බෝවන රෝගයක් බැවින් එය පැතිරීමේ වේගය සාපේක්ෂව අඩු බව සෞඛ්ය අංශ පෙන්වා දෙයි.
ශ්රී ලංකාව තුළ මේ වන විට කිසිදු නීපා වෛරස ආසාදිතයෙකු වාර්තා වී නොමැති අතර, යම් හෙයකින් සැක කටයුතු රෝගියෙකු හමු වුවහොත් ඔහු හෝ ඇය පරීක්ෂා කිරීම සඳහා අවශ්ය විශේෂිත පරීක්ෂණ කට්ටල ශ්රී ලංකාව සතුව පවතී. නියෝජ්ය අමාත්යවරයා සඳහන් කළේ ඉතිහාසයේ කිසිදු දිනක මෙම රෝගය වසංගතයක් ලෙස ශ්රී ලංකාව තුළ පැතිර ගොස් නොමැති බවයි. එබැවින් අසල්වැසි රටක රෝගය වාර්තා වූ පමණින් අනවශ්ය ලෙස කලබල වීම හෝ ඒ වෙනුවෙන් විශාල මුදලක් හා කාලයක් වැය කරමින් අනවශ්ය පරීක්ෂණ සිදුකිරීම මේ මොහොතේ ප්රායෝගික නොවන බව ඔහු පෙන්වා දෙයි. කෙසේ වෙතත්, කලාපීය වසංගත තත්ත්වයන් පිළිබඳව සෞඛ්ය අමාත්යාංශය අඛණ්ඩව අධ්යයනය කරමින් සිටින අතර, යම් අවදානමක් මතු වුවහොත් ඊට මුහුණ දීම සඳහා අවශ්ය ක්රියාමාර්ග ගැනීමට සෞඛ්ය පද්ධතිය සූදානමින් සිටින බව සෞඛ්ය නියෝජ්ය අමාත්යවරයා සහතික වී තිබේ. ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ මාර්ගෝපදේශ සහ කලාපීය සෞඛ්ය තත්ත්වයන් සැලකිල්ලට ගනිමින් ශ්රී ලංකාව තම මහජන සෞඛ්ය ආරක්ෂණ වැඩපිළිවෙල ක්රියාත්මක කරමින් පවතී.
