මෑතකදී අත්විඳි "දිට්වා" ව්යසනය ශ්රී ලංකාවේ යටිතල පහසුකම්වල ඇති දුර්වලතා මනාව පෙන්නුම් කළ ප්රායෝගික නිදසුනක් ලෙස සැලකිය හැකිය. මෙම ආපදාව හේතුවෙන් ප්රධාන රෝහල් දෙකකට, පාසල්වලට සහ අධිකරණ ගොඩනැගිලිවලට දැඩි හානි සිදු වූ අතර මාර්ග සහ දුම්රිය ප්රවාහනය අඩාල වුවද ගුවන්තොටුපළ සහ වරාය වැනි ස්ථානවලට ඉන් බලපෑමක් එල්ල නොවීය.
දිට්වා සුළි කුණාටුව පැවති සමයේදී විදුලි සංදේශ සේවා අඩාල වීම ජන ජීවිතයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කළ අතර ටෙලිකොම් අඩවි 2,000කට වැඩි ප්රමාණයක් අක්රිය වීමෙන් දිස්ත්රික්ක කිහිපයක සන්නිවේදන සේවා දින කිහිපයකට ඇණහිට තිබුණි. මෙම බිඳවැටීම්වලට මූලික වශයෙන් හේතු වූයේ දීර්ඝකාලීන විදුලි බිඳවැටීම් සහ ගංවතුර තත්ත්වයන් වන අතර, මේ හේතුවෙන් ඒටීඑම් යන්ත්ර ක්රියා විරහිත වීම, ක්රෙඩිට් කාඩ් සහ QR ගෙවීම් පද්ධති අඩාල වීම වැනි මූල්ය සේවා බාධාවන් ද වාර්තා විය.
බලශක්ති ක්ෂේත්රය දෙස බැලීමේදී මිලියන 4ක පමණ පාරිභෝගික පිරිසකට දිට්වා ව්යසනයෙන් බලපෑම් එල්ල වූ අතර ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ යටිතල පහසුකම්වලින් සියයට 40කට පමණ හානි සිදු විය. විශේෂයෙන්ම බෙදාහැරීමේ ජාලයට සහ රන්ටැඹේ - මහියංගණ සම්ප්රේෂණ මාර්ගයට එල්ල වූ හානිය මෙන්ම අධි වෝල්ටීයතා සහ අඩු වෝල්ටීයතා බිඳවැටීම් දහස් ගණනක් වාර්තා වීමෙන් පද්ධතියේ ඇති අනාරක්ෂිත බව හෙළි විය.
දේශගුණික විපර්යාස හමුවේ ඉදිරියේදී මෙවැනි ව්යසනයන් නැවත ඇතිවීමේ අවදානමක් පවතින බැවින්, පද්ධතියේ ක්රියාකාරිත්වය පිළිබඳ ස්වාධීන තක්සේරුවක් සිදු කිරීම අත්යවශ්ය වේ. ලංවිම අනුප්රාප්තික සමාගම් පෞද්ගලික හෝ අර්ධ පෞද්ගලික අයිතිය යටතේ පවතින්නේ නම්, මෙවැනි පාඩු සඳහා රක්ෂණාවරණ ලබා ගැනීම අනිවාර්ය කළ යුතු අතර එමඟින් පද්ධතියේ දුර්වල සැලසුම් නිසා සිදුවන පාඩු රජය හෝ භාණ්ඩාගාරය මත පැටවීම වළක්වා ගත හැකිය.
පද්ධතියේ අවදානම් කළමනාකරණය සඳහා ජාතික ප්රතිපත්තියක් සැකසීම වැදගත් වන අතර, ආපදා පිරිවැය පාරිභෝගික ගාස්තු හරහා පියවා ගැනීමට ඉඩ දීම වෙනුවට එම පිරිවැය කොටස් හිමියන් විසින් දැරීමට සැලැස්වීමෙන් වඩාත් ඔරොත්තු දෙන යටිතල පහසුකම් පද්ධතියක් ගොඩනැගීමට පෙළඹවීමක් ඇති වේ. 2025 විදුලිබල පනත සංශෝධනය හරහා අපේක්ෂිත වෙනස්කම් සමඟින් මෙවැනි විධිමත් යාන්ත්රණයක් බලාත්මක කිරීමේ අවස්ථාව උදා වනු ඇත.
ශ්රී ලංකාවේ සයිබර් ආරක්ෂණ නීති සම්පාදනය පිළිබඳව 2018 වසරේ සිට රොහාන් සමරජීව මහතාගේ මැදිහත්වීමෙන් සිදු කෙරෙන ක්රියාවලිය මෙම වසරේදී අවසන් අදියරට එළඹීමට නියමිතව ඇති අතර එහිදී "තීරණාත්මක යටිතල පහසුකම්" (Critical Infrastructure) සුරැකීම කෙරෙහි විශේෂ අවධානයක් යොමු කෙරේ. කිසියම් හේතුවක් මත මෙම යටිතල පහසුකම් අක්රිය වුවහොත් එය රටේ ආර්ථිකයට සහ සමාජයට දැවැන්ත බලපෑමක් එල්ල කරන අතර, සයිබර් ආරක්ෂණය යන්නෙන් හුදෙක් හැකර් ප්රහාර පමණක් නොව ගංවතුර හෝ නායයෑම් වැනි ස්වාභාවික හේතූන් මත සිදුවන පද්ධති බිඳවැටීම් ද අදහස් වේ.
එක්සත් ජනපදයේ සයිබර් ආරක්ෂණ සහ යටිතල පහසුකම් ආරක්ෂක ඒජන්සිය විසින් රසායනික, සන්නිවේදන, බලශක්ති, මූල්ය සහ ප්රවාහන ඇතුළු ක්ෂේත්ර 18ක් තීරණාත්මක යටිතල පහසුකම් ලෙස හඳුනාගෙන තිබේ. මෙම ලැයිස්තුවේ ඇති ඇතැම් අංශ ශ්රී ලංකාවේ තත්ත්වයට සෘජුව අදාළ නොවුණද, බලශක්ති යටිතල පහසුකම් බිඳවැටීමකදී සෙසු සියලුම තීරණාත්මක අංශයන් බරපතළ ලෙස අඩාල වන බව පැහැදිලි කරුණකි.