මැදපෙරදිග අර්බුදයේ රළ වේගයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළට වදිමින් තිබේ. ඉන්ධන මිල ඉහළ යාමත් සමඟ පසුගිය දෙසැම්බරයේ 2.1% ක්ව පැවති වාර්ෂික උද්ධමනය ඔක්තෝබර් වන විට 8.3% දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.
2025 වසරේදී 5% කින් වර්ධනය වූ ආර්ථිකය මේ වසරේ පළමු කාර්තුවේ පැවති 5.1% සිට දෙවන කාර්තුව වන විට 4.2% දක්වා මන්දගාමී වී ඇති පසුබිමක් තුළ, ජනාධිපති සහ මුදල් අමාත්‍ය අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ඊයේ පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළේ සිය රජයේ තෙවැනි අයවැයයි. ඒ, 2027 වසර සඳහා වූ දැවැන්ත සහන සහ ප්‍රතිසංස්කරණ යෝජනාවලියකි."ආර්ථික ස්ථාවරත්වය, වඩා හොඳ රැකියා, සාධාරණ ආදායම්, ගුණාත්මක රාජ්‍ය සේවයක්, ආරක්ෂිත සමාජ පරිසරයක් සහ අනාගත පරපුර වෙනුවෙන් තිරසාර අනාගතයක් ගොඩනැගීම අපගේ යුතුකමයි," යනුවෙන් ජනාධිපතිවරයා සිය අයවැය කතාවේදී අවධාරණය කළේය. එම යුතුකම ඉටු කිරීමේ අභියෝගය මෙවර අයවැය ලේඛනය පුරාම දක්නට ලැබේ.
මෙහි ඍජු සහ කඩිනම් බලපෑම එල්ල වන්නේ සාමාන්‍ය ජනතාවගේ මුළුතැන්ගෙයටයි. සිකුරාදා සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි හාල්මැස්සන් සඳහා පැවති රුපියල් 100 ක ආනයනික බද්ද සහ උම්බලකඩ සඳහා පැවති රුපියල් 302 ක බද්ද රුපියල් 10 ක් දක්වා විශාල වශයෙන් පහත හෙළා තිබේ. කුඩු කළ මිරිස් ඇතුළු වියළි මිරිස් කිලෝග්‍රෑමයක බද්දද රුපියල් 50 කින් අඩු කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, දේශීය නිෂ්පාදකයා දිරිගැන්වීමේ අරමුණින් ආනයනික සීනි කිලෝවක් සඳහා වන බද්ද රුපියල් 10 කින් ඉහළ නංවා තිබීම විශේෂත්වයකි.
මධ්‍යම පාන්තික වෘත්තිකයින්ටද මෙම අයවැයෙන් සැලකිය යුතු සහනයක් හිමිව ඇත. එළඹෙන අප්‍රේල් මාසයේ සිට මාසික ආදායම් බදු සීමාව රුපියල් 150,000 සිට 162,500 දක්වා ඉහළ නැංවෙනු ඇත. මේ අනුව රුපියල් 160,000 ක මාසික වැටුපක් ලබන සේවකයෙකු මුළුමනින්ම බදු දැලෙන් නිදහස් වන අතර, 36% උපරිම බදු අනුපාතය ක්‍රියාත්මක වන සීමාවද රුපියල් 358,000 සිට රුපියල් 433,000 දක්වා ඉහළ යයි. ජනාධිපතිවරයා පෙන්වා දෙන පරිදි, ආදායම් මට්ටම් අනුව බදු ගෙවන්නෙකුට මාසිකව රුපියල් 750 ත් 15,750 ත් අතර මූල්‍යමය සහනයක් මින් අත්වනු ඇත.
රාජ්‍ය සේවයේ වැටුප් ව්‍යුහය ද මෙහිදී දැඩි අවධානයකට ලක්ව තිබේ. රාජ්‍ය සේවකයින්ගේ වැටුප් සංශෝධනයේ අවසන් අදියර 2027 දී ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා රුපියල් බිලියන 110 ක් වෙන් කර ඇති අතර, ඉන් අවම මාසික මූලික වැටුප රුපියල් 15,750 කින් ඉහළ යයි. හෙද, අතුරු වෛද්‍ය සහ පරිපූරක වෛද්‍ය කාර්යමණ්ඩලවල මාසික විශේෂ රාජකාරි දීමනාව රුපියල් 12,000 දක්වා දෙගුණ කිරීමටත්, තෝරාගත් රාජ්‍ය සේවකයින්ට ඉහළ දීමනා ලබාදීමටත් අයවැය යෝජනා කරයි.
මීට සමගාමීව, 2020 ට පෙර විශ්‍රාම ගිය රාජ්‍ය සේවකයින්ගේ විශ්‍රාම වැටුප් සංශෝධනයේ අවසන් අදියර ලබන වසරේ ක්‍රියාත්මක වන අතර, 2020 සිට 2024 දක්වා විශ්‍රාම ගිය පිරිසට 2028 අයවැයෙන් සැලසුම් කර ඇති අදියරගත සංශෝධනය තෙක්, ජූලි මස සිට රුපියල් 2,500 ක මාසික අතුරු දීමනාවක් හිමිවේ. අධ්‍යාපන විද්‍යාපීඨවල පුහුණුවන ගුරුවරුන්ගේ දීමනාව අප්‍රේල් සිට රුපියල් 10,500 සිට 20,000 දක්වා ඉහළ නැංවීමද තවත් කැපී පෙනෙන පියවරකි.
අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ දරුවන්ගේ බර සැහැල්ලු කරමින් අප්‍රේල් සිට අභ්‍යාස පොත් සහ මුද්‍රිත පොත් සඳහා පනවා තිබූ වැට් (VAT) බද්ද ඉවත් කෙරේ. චීන ප්‍රදානයක් ලෙස ලැබෙන පාසල් නිල ඇඳුම් බෙදාදීම ලබන වසරේදීත් සිදු කිරීමට නියමිත අතර, දැනට 1 වැනි ශ්‍රේණියට හඳුන්වා දී ඇති ප්‍රතිසංස්කරණ 2 සහ 6 ශ්‍රේණි දක්වා ව්‍යාප්ත කිරීමටත්, අන්තර්ජාල පහසුකම් නොමැති ද්විතීයික පාසල් 750 කට එම පහසුකම ලබාදීමටත් යෝජිතය.
සමාජයේ වඩාත්ම අවදානමට ලක්විය හැකි කණ්ඩායම් වෙනුවෙන් රුපියල් බිලියන 230 ක සමාජ ආරක්ෂණ ජාලයක් වෙන් කර ඇත. දිළිඳු පවුල් සඳහා වූ 'අස්වැසුම' අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක වන අතර, ආබාධිත පුද්ගලයින් සහ වකුගඩු රෝගීන්ගේ මාසික දීමනාව රුපියල් 10,000 සිට රුපියල් 12,500 දක්වා ඉහළ නංවා තිබේ.
මහජන සෞඛ්‍ය ප්‍රාග්ධන වියදම් ලෙස රුපියල් බිලියන 131 ක් වෙන් කරමින්, ඉන්දීය ආධාර යටතේ ලබන වසරේදී නව 1990 සුවසැරිය ගිලන්රථ 100 ක් සේවාවට එක් කිරීමටත්, පැරණි ගිලන්රථ ප්‍රතිස්ථාපනයට රුපියල් බිලියන 3 ක් යෙදවීමටත් යෝජනා කර ඇත. MRI සහ CT ස්කෑනර් යන්ත්‍ර සඳහා අතිරේක මුදල් වෙන්කරන අතරතුර, 2029 වන විට පළාත් සභා සමඟ එක්ව 'ආරෝග්‍යා සුවතා මධ්‍යස්ථාන' 1,000 ක් ඉදිකිරීමේ අරමුණින්, 2027 දී මධ්‍යස්ථාන 39 ක නියමු ව්‍යාපෘතියකට රුපියල් බිලියන 3.6 ක් වෙන් කෙරේ.
ජල සැපයුම් හා සනීපාරක්ෂාව වෙනුවෙන් රුපියල් බිලියන 77 ක් වෙන් කර ඇති අතර, පානීය ජල ව්‍යාපෘති 13 කට රුපියල් බිලියන 5.19 ක් ද, ප්‍රජා ජල යෝජනා ක්‍රම දියුණු කිරීමට රුපියල් බිලියන 2 ක් ද ඊට ඇතුළත්ය. යාපනය හා වන්නි ප්‍රදේශවල ජලයට මුහුදු ජලය සහ බැක්ටීරියා මිශ්‍රවීම වැළැක්වීමට රුපියල් බිලියන 1 ක් ද, ඇල්ල, මොරටුව සහ ඒකල අපජල ව්‍යාපෘති සඳහා රුපියල් බිලියන 1.74 ක් ද වෙන් කර තිබේ.
මෙවර අයවැයට මුහුණදීමට සිදුව ඇති දැවැන්තම අභියෝගය වන්නේ මෑතකදී හටගත් 'ඩිට්වා' (Ditwah) සුළි කුණාටුවයි. ඉන් නිවාස, කර්මාන්ත, දුම්රිය මාර්ග, ගොවිපළ, පාසල් සහ සෞඛ්‍ය සේවාවන්ට සිදු වූ පාඩුව අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 3.4 කි. මෙය පියවා ගැනීම සඳහා, මීට පෙර අනුමත වූ බිලියන 500 ක ප්‍රතිසංස්කරණ පැකේජයේ ඉතිරි කොටසින් රුපියල් බිලියන 260 ක පරිපූරක ඇස්තමේන්තුවක් 2027 දී භාවිතයට රජය යෝජනා කර ඇත.
රැකියා සහ ආදායම් මාර්ග පුළුල් කිරීමේ අරමුණින් කුඩා ව්‍යාපාර සවිබල ගැන්වීමටද විශේෂ අවධානයක් යොමුව තිබේ. ඒ සඳහා පොලී සහනාධාර සහ ප්‍රතිමූල්‍යකරණය වෙනුවෙන් රුපියල් බිලියන 67.69 ක් වෙන් කර ඇති අතර, රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික බැංකු හරහා රුපියල් බිලියන 174 ක සහනදායී ණය පහසුකම් ලබාදීමට අපේක්ෂා කෙරේ. මහා පරිමාණ ව්‍යාපෘති යටතේ කොළඹ වරායේ රාජ්‍ය-පෞද්ගලික හවුල්කාරීත්ව ලොජිස්ටික් මධ්‍යස්ථානයක් සඳහා මාස දෙකක් තුළ යෝජනා කැඳවීමට නියමිත අතර, ඊට අදාළ නීති සම්පාදනය ලබන වසර මුලදී පාර්ලිමේන්තුවට ගෙන එනු ඇත.
මෙම සියලු සහන, සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සහ අතිරේක ප්‍රතිසංස්කරණ ප්‍රතිපාදන මැද, 2027 වසර සඳහා අයවැය හිඟය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 4.5% ක් වනු ඇතැයි මහා භාණ්ඩාගාරය අපේක්ෂා කරයි. ප්‍රතිසංස්කරණ ප්‍රතිපාදන නොමැතිව එය 3.8% ක් ලෙස පුරෝකථනය කර ඇති අතර, එය මෙවර ප්‍රතිශෝධිත ඇස්තමේන්තුව වූ 3.7% ට සාපේක්ෂව සුළු වැඩිවීමකි. ආර්ථික වර්ධනය මන්දගාමී වී උද්ධමන පීඩනයක් නිර්මාණය වෙමින් පවතින වටපිටාවක, ජනතා සහන සහ ආපදා ප්‍රතිසංස්කරණ අතර තුලනයක් පවත්වා ගැනීමට ගත් තීරණාත්මක මූල්‍ය උත්සාහයක් ලෙස මෙම අයවැය ලේඛනය කැපී පෙනේ.
