ඉරානයට එරෙහි යුද මෙහෙයුම් ආරම්භ වී දින 226ක් පමණ ගත වී ඇති අතර, හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකායේ (IRGC) හිමිකම් ප්‍රකාශ සහ සෞදි අරාබියට එල්ල වූ මාරාන්තික හූති ප්‍රහාරය හේතුවෙන් කලාපයේ ආතතිය තවදුරටත් උග්‍ර වී තිබේ. ඔක්තෝබර් 10 සෙනසුරාදා සෞදි අරාබියේ රියාද් නුවර කිං ඛාලිද් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළට එල්ල වූ ප්‍රහාරයකින් අවම වශයෙන් පුද්ගලයන් 12 දෙනෙකු මිය ගිය අතර තවත් 309 දෙනෙකු තුවාල ලැබූහ.
තුවාලකරුවන් අතරින් සමහරෙකුගේ තත්ත්වය බරපතළ බව වාර්තා වේ. මියගිය අය අතර සෞදි ජාතිකයන් හතර දෙනෙකු, බංග්ලාදේශ ජාතිකයන් දෙදෙනෙකු මෙන්ම ඇමරිකාව, ජෝර්දානය, පලස්තීනය, සිරියාව, සුඩානය සහ ඊජිප්තුව යන රටවලින් එක් අයෙකු බැගින් සිටියහ. ප්‍රහාරයෙන් පසු ගුවන්තොටුපළ මෙහෙයුම් අත්හිටුවූ අතර ගුවන් ගමන් වෙනත් ගුවන්තොටුපළ වෙත හරවා යවන ලදී. තුවාලකරුවන් විශාල සංඛ්‍යාවක් ඇතුළත් කළ නිසා රෝහල් දැඩි පීඩනයකට ලක් විය.සෞදි බලධාරීන් සහ සෞදි මූලික සන්ධානය මෙම ප්‍රහාරය ඉරාන සහාය ලබන යේමනයේ හූති කැරලිකරුවන්ට ආරෝපණය කළ අතර, පසුව ජ්‍යෙෂ්ඨ හූති නිලධාරියෙකු එහි වගකීම භාර ගත්තේය. ඔහු එය යේමනයේ සෞදි ක්‍රියාමාර්ගවලට එරෙහි පළිගැනීමක් ලෙස හඳුන්වා දුන්නේය. මේ සතියේ එම ගුවන්තොටුපළට එල්ල වූ තුන්වැනි ප්‍රහාරය මෙය වන අතර, දශකයකටත් වැඩි කාලයක් තුළ සෞදි අරාබියේ සිදු වූ මාරාන්තිකම ප්‍රහාරය ලෙසද එය සැලකේ. දම්මාම් ගුවන්තොටුපළ අසලද තවත් ප්‍රක්ෂේපණයක් වාර්තා වූ අතර, යේමනයේ හූති ඉලක්කවලට එරෙහිව සෞදි සන්ධානය මහා පරිමාණ මෙහෙයුම් දිගටම ක්‍රියාත්මක කරයි.
ප්‍රහාරය සම්බන්ධයෙන් අදහස් දැක්වූ ජනාධිපති ට්‍රම්ප්, සෞදි අරාබියට තමන්ව ආරක්ෂා කරගැනීමේ හැකියාව ඇති බව පැවසුව ද, ගුවන්තොටුපළ ප්‍රහාරය "භයානක" එකක් ලෙස හැඳින්වීය. හූතිවරුන්ට එරෙහි සෞදි ප්‍රහාරවලට ඇමරිකාවද එක් විය හැකි බවත්, ඒ පිළිබඳ තීරණය "ඉතා ඉක්මනින්" ගන්නා බවත් ඔහු කීය. ඉරානය සමඟ යුද්ධය කෙසේ හෝ ඉක්මනින් අවසන් වන බව ද ඔහු යළිත් අවධාරණය කළේය. ඇමරිකානු රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ සෞදි අරාබියට එල්ල වූ ප්‍රහාර දැඩි ලෙස හෙළා දුටු අතර, ඇමරිකානු පුරවැසියෙකු මිය යාම සහ සිවිල් ජීවිත නොසලකා හැරීම පිළිබඳව සිය කනස්සල්ල පළ කළේය. ඔක්තෝබර් 8 වැනිදා ට්‍රම්ප් මැතිවරණයට පෙර ඉරානයට පහර නොදෙන බව ප්‍රකාශ කළ ද, පසුව කළ ප්‍රකාශවලින් මැතිවරණයෙන් පසු විකල්ප විවෘතව තබා ඇති අතර, ඉරානය "සියල්ල භාර දිය යුතු" බවට ද ඔහු ඉල්ලා සිටියේය. මේ අතර රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැදිමීර් පුටින් ඇතුළු අතරමැදියන් හරහා ඉරාන ස්ථාවරයන් ඇමරිකාවට දැනුම් දෙමින් වක්‍ර රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සාකච්ඡා දිගටම පවතී.
මේ අතර ඔක්තෝබර් 10 වැනිදා ඇමරිකානු මධ්‍යම අණදෙන ඒකකය (CENTCOM) ඕමාන් බොක්කේදී පැනමා ධජය යටතේ යාත්‍රා කළ "ඕෂන් මොලිකා" (Ocean Molica හෙවත් Arika Sun) නම් වාණිජ භාණ්ඩ ප්‍රවාහන නෞකාව අක්‍රිය කළේය. ඉරාන වරායන් වෙත පැමිණෙන සහ ඉන් පිටවන නෞකාවලට එරෙහිව පවතින නාවික අවහිරය මගහැර යාමට නෞකාව උත්සාහ කළ අතර, නැවත නැවතත් ලබා දුන් අනතුරු ඇඟවීම් නෞකාවේ කාර්ය මණ්ඩලය නොසලකා හැරියේය. ඉන්පසු ඇමරිකානු ප්‍රහාරක ජෙට් යානයක් නිරවද්‍ය අවියක් භාවිත කරමින් නෞකාවේ පසුපස කොටසට පහර දුන් අතර, එමගින් නෞකාවේ ප්‍රචාලන පද්ධතිය සම්පූර්ණයෙන්ම අක්‍රිය විය. කාර්ය මණ්ඩලයට හානි සිදු වූ බවක් වාර්තා නොවේ. නෞකාව ඉරාන වරායකින් පිටත්ව කලාපීය ජල තීරය හරහා යාමට උත්සාහ කරමින් සිටි බව CENTCOM සඳහන් කරයි. ජූලි 14 වැනිදා නාවික අවහිරය යළි ආරම්භ කළ දින සිට CENTCOM විසින් වාණිජ නෞකා හතරක් අක්‍රිය කර ඇති අතර, නෞකා 135ක් ආපසු හරවා යවා, IRGC හා සම්බන්ධ තෙල් නෞකා 10ක් විනාශ කර තිබේ. මාසයකට පමණ පසු වාණිජ නෞකාවකට එරෙහිව ඇමරිකාව ප්‍රසිද්ධියේ ගත් පළමු ක්‍රියාමාර්ගය මෙයයි.
ඒ අතර, හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධියෙන් "අනවසර" මාර්ගයක් ඔස්සේ පිටවෙමින් තිබූ බොරතෙල් සුපිරි නෞකාවක් නාවික බෝම්බයක ගැටී පුපුරා ගොස් ගිනිගත් බව ඉරාන රාජ්‍ය මාධ්‍ය සහ IRGC නාවික හමුදාව ප්‍රකාශ කළේය. එම නෞකාවේ දිශාගත පද්ධති සහ GPS පද්ධති ක්‍රියා විරහිත කර තිබූ බවද ඔවුහු කියා සිටියහ. ඉරාන රෙගුලාසි නොසලකා හරින ඕනෑම තෙල් නෞකාවකට එම ඉරණමම අත්වන බවට අනතුරු අඟවමින්, IRGC ඇතැම් මාර්ග නීති විරෝධී ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර සන්ධිය කෙරෙහි සිය පාලනය තහවුරු කිරීමට උත්සාහ කළේය. කෙසේ වෙතත් නෞකාවේ අනන්‍යතාව, ධජය හෝ සිදුවීමේ නිශ්චිත තොරතුරු ස්වාධීනව තහවුරු වී නැත. බ්‍රිතාන්‍ය නාවික වෙළඳ මෙහෙයුම් ආයතනය (UKMTO) වෙනම වාර්තා කළේ, හෝර්මුස් හරහා පිටතට යමින් තිබූ තෙල් නෞකාවක් හඳුනා නොගත් ප්‍රක්ෂේපණයකට ලක්ව ගිනිගත් සිදුවීමක් පිළිබඳවයි.
හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා නෞකා ගමනාගමනය තවමත් දැඩි ලෙස සීමා වී ඇති අතර, මෑත දිනවල එය අර්බුදයට පෙර මට්ටමෙන් සියයට 10ක් පමණ විය. නෞකා ඇමරිකානු සම්බන්ධීකරණය යටතේ සන්ධිය තරණය කරන අතර, ඉරානය දිගින් දිගටම එහි ආධිපත්‍යය ප්‍රකාශ කරමින් නීතියට අවනත නොවන නෞකාවලට එරෙහිව බෝම්බ හා වෙඩි ප්‍රහාර භාවිත කරයි. මෙම කාලය තුළ ඉරාන ක්‍රියාමාර්ග ගල්ෆ් රටවලට හෝ ඊශ්‍රායලයට ගොඩබිම් ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට වඩා මුහුදු ඉලක්ක කෙරෙහි යොමු විය. ලෝක තෙල් වෙළඳපොළ මෙම තාවකාලික විරාමය සැලකිල්ලට ගත් අතර, කලින් පැවති උච්චාවචනයෙන් පසු බ්‍රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 103ක් පමණ විය.
ඉරානයට එරෙහි මෙහෙයුම් හා සම්බන්ධව මියගිය ඇමරිකානු හමුදා සාමාජිකයන් සංඛ්‍යාව 21 දක්වා යාවත්කාලීන කළ බව පෙන්ටගනය නිවේදනය කළේය. කලින් වාර්තා වූයේ 18 දෙනෙකු බවයි. නව ගණනයට සටනින් බැහැරව සිදු වූ මරණ දෙකක් ඇතුළත් කර ඇති අතර, ඉන් එකක් මාර්තු මාසයේදී කුවේටයේදී මිය ගිය හමුදා ජාතික ආරක්ෂක බලකායේ මේජර්වරයෙකු වන අතර අනෙක සැප්තැම්බර් මාසයේදී මිය ගිය නාවික හමුදා සාමාජිකයෙකි. මේ වන විට අවම වශයෙන් ඇමරිකානු හමුදා සාමාජිකයන් 865 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇත.
පැය 24 තුළ සිදුවීම්වලින් පෙනී යන්නේ ඉරාන භූමියට සෘජු ප්‍රහාර එල්ල කිරීමේ බිඳෙනසුලු විරාමයක් පැවතුණ ද, නියෝජිත සටන් සහ මුහුදු පෙරමුණ තවත් උග්‍ර වී ඇති බවයි. ගල්ෆ් කලාපය සහ රතු මුහුද හා බාබ්-එල්-මන්ඩෙබ් සමුද්‍ර සන්ධිය අවට ප්‍රදේශයේ අවදානම ඉහළම මට්ටමක පවතින අතර, තෙල් නෞකා ප්‍රහාර, නාවික බෝම්බ සහ හූති ප්‍රහාර ලෝක බලශක්ති සැපයුම කෙරෙහි ක්ෂණිකව බලපෑම් කළ හැකිය. විශාල තෙල් නෞකාවක් විනාශ වීම හෝ ගල්ෆ් බලශක්ති යටිතල පහසුකම්වලට ප්‍රහාරයක් තහවුරු වුවහොත් තෙල් මිල තවදුරටත් ඉහළ යා හැකිය.
