අද දිනය වන විට කොළඹ බුද්ධශාසන අමාත්‍යාංශය අසල රැඳී සිටින බලංගොඩ කස්සප හිමියන් යළිත් වරක් මෙරට දේශපාලන සහ ආගමික කතිකාවතේ කේන්ද්‍රස්ථානයකට පැමිණ සිටියි. ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමියන්ට කොන්දේසි විරහිත ජනාධිපති සමාවක් ලබාදිය යුතු බවත්, එසේ නොකළහොත් ජනාධිපතිවරයා ඉල්ලා අස්විය යුතු බවත් පවසමින් මහනුවර සිට පැමිණි සිවුරට යුක්තිය පාගමනට එක්ව සිටින උන්වහන්සේ, ඥානසාර හිමියන් වෙනුවෙන් සිවුරු ලක්ෂයක් පූජා කිරීමේ වැඩසටහනක්ද ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ.
කොටුව මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයෙන් විරෝධතා තහනම් කර තිබියදීත් රාත්‍රිය අමාත්‍යාංශය අසල රැඳී සිටීමට උන්වහන්සේ තීරණය කර ඇත.ශාක්‍ය පුත්‍ර ජාතික සංවිධානය වැනි කණ්ඩායම් සමග කටයුතු කරන බලංගොඩ කස්සප හිමියන් සමාජයේ පුළුල් අවධානයක් දිනාගත්තේ 2022 ගාලුමුවදොර අරගලයෙනි. ගෝඨාගෝගම බණ්ඩාරනායක පිළිරුව ආසන්නයේ කූඩාරමක් ඉදිකරගෙන අරගලයට සක්‍රීයව දායක වූ උන්වහන්සේ, එහිදී සිංහල සහ දෙමළ භාෂාවෙන් ජාතික ගීය ගායනා කිරීමට එරෙහිව මතභේදයකට මැදිහත් විය. පසුව අරගලය තුළ බුදුදහමට ප්‍රමුඛස්ථානය නොලැබුණු බවත් කතෝලික පල්ලියට වැඩි ඉඩක් ලැබුණු බවත් පවසමින් එය දැඩිව විවේචනය කිරීමටද උන්වහන්සේ පියවර ගත්තේය.
සමාජ මාධ්‍ය තුළ නිරන්තරයෙන් කතාබහට ලක්වන උන්වහන්සේ විවේචකයන් විසින් හඳුන්වනු ලබන්නේ ජාතිවාදී අදහස් දරන, සිවුරු භාවිත කරන දේශපාලනඥයෙකු ලෙසිනි. එහෙත් ආධාරකරුවන් උන්වහන්සේව දකින්නේ බුදු සසුන ආරක්ෂා කරන්නෙකු ලෙසය. ලංකා ඊ නිවුස් වැනි ඇතැම් මාධ්‍ය වාර්තා උන්වහන්සේගේ ගිහි නම මුනින්ද්‍රගේ දිලූක කසුන් කුලරත්න ලෙස සඳහන් කර ඇති අතර, දෙදහස් නවයේදී පියාට පහරදීමක් සම්බන්ධයෙන් බලංගොඩ මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේ නඩුවකට මුහුණ දී ඇති බවටද එම වාර්තාවල දැක්වේ. එහෙත් එම නඩු තීන්දුව මෙතෙක් ස්වාධීනව තහවුරු වී නොමැත.
අරගලයෙන් පසුගිය වසර කිහිපය තුළ කස්සප හිමියන් නීතිය හා ගැටුණු අවස්ථා ගණනාවකි. දෙදහස් විසිදෙකේ අගෝස්තු මාසයේදී අරලියගහ මන්දිරයට බලහත්කාරයෙන් ඇතුළුවීමේ චෝදනාවට අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවෙන් අත්අඩංගුවට පත්වූ උන්වහන්සේට රුපියල් ලක්ෂ පහක ශරීර ඇප මත නිදහස ලැබිණි. දෙදහස් විසිතුනේ පෙබරවාරියේදී දහතුන්වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයට එරෙහිව පාර්ලිමේන්තු පිවිසුම් මාර්ගය අවහිර කරමින් සත්‍යග්‍රහයක නිරත වීම හේතුවෙන්ද, දෙදහස් විසිහතරේ ජූනි මස විදුලිබල පනතට එරෙහිව පාර්ලිමේන්තුව අසල උපවාසයකට සූදානම් වීමේදීද උන්වහන්සේ පොලිස් අත්අඩංගුවට පත්විය.
උන්වහන්සේගේ නීතිමය මැදිහත්වීම් අතරින් වඩාත් බරපතළම සිදුවීම වාර්තා වූයේ දෙදහස් විසිපහේ නොවැම්බර් මාසයේදී ත්‍රිකුණාමලයෙනි. ත්‍රිකුණාමලය කොටුව පාරේ ශ්‍රී සම්බුද්ධත්ව ජයන්ති බෝධිරාජ විහාරය අසල වෙරළ ආරක්ෂිත කලාපයක අනවසරයෙන් බුදු පිළිමයක් තැන්පත් කළේ යැයි කියමින් වෙරළ සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව කළ පැමිණිල්ලකට අනුව පොලීසිය එය ඉවත් කිරීමට යාමේදී දැඩි නොසන්සුන්තාවයක් හටගත්තේය.
මෙම සිදුවීමෙන් පසු දෙදහස් විසිහයේ ජනවාරි දහහතර වනදා ත්‍රිකුණාමලය මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය විසින් කස්සප හිමියන් ඇතුළු සැකකරුවන් පිරිසක් රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කරන ලදී. නීති විරෝධී රැස්වීමක සාමාජිකත්වය, වෙරළ කලාපයේ අනවසර ඉදිකිරීම්, පොලිස් නිලධාරීන්ට පහරදීම ඇතුළු චෝදනා අටක් වරාය පොලීසිය විසින් ගොනු කර තිබූ අතර බන්ධනාගාරය තුළදී උන්වහන්සේ ආහාර වර්ජනයක්ද ආරම්භ කළේය. පසුව ජාතික නිදහස් පෙරමුණේ නියෝජිතයින්ගේ මැදිහත්වීමෙන් එය තාවකාලිකව අත්හිටුවූ උන්වහන්සේ රෝගී තත්ත්වයක් හේතුවෙන් ත්‍රිකුණාමලය රෝහලටද ඇතුළත් කෙරිණි. අභියාචනාධිකරණය හමුවේ ගොනු කළ රිට් පෙත්සම් පවා ප්‍රතික්ෂේප වූ පසුබිමක, පෙබරවාරි එකොළොස් වනදා ත්‍රිකුණාමලය මහාධිකරණයෙන් උන්වහන්සේට ඇප හිමිවූයේ ආගමික හෝ පොදු කටයුතුවලට බාධා නොකිරීම ඇතුළු දැඩි කොන්දේසි සහිතවය.
මේ අතර යාපනය නාවට්කුලි ප්‍රදේශයේ විහාරස්ථානයක භික්ෂුවක් විසින් බාලවයස්කාර දැරියකට ලිංගික අපයෝජනයක් සිදු කිරීමට උත්සාහ කළ බවට නැගුණු චෝදනාව දමිළ දේශපාලන පක්ෂවල කුමන්ත්‍රණයක් බවට කස්සප හිමියන් ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කිරීමත් සමග තවත් නීතිමය අර්බුදයක් නිර්මාණය විය. ඒ සම්බන්ධයෙන් උන්වහන්සේට එරෙහිව අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ නඩුවක් ගොනු කරන ලෙස කළ ඉල්ලීමක් දෙදහස් විසිහයේ ජූනි මාසයේදී චාවකච්චේරි මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබීය.
අරගල භූමියේ කූඩාරමකින් ආරම්භ වී, බන්ධනාගාර රෝහල් දක්වාත්, ඉන්පසුව ජනාධිපතිවරයාට කොන්දේසි පනවන මට්ටමේ වීදි සටන් දක්වාත් පැමිණ ඇති බලංගොඩ කස්සප හිමියන්ගේ ගමන්මග, නූතන ශ්‍රී ලංකාවේ ආගම සහ නීතිය අතර පවතින සංකීර්ණ ගැටුමේ එක් පැතිකඩක් මැනවින් නිරූපණය කරයි.
නඩු හබ සම්බන්ධ කාලරේඛාව
- 2009 සැප්තැම්බර් 7 - පියාට පහරදීම සම්බන්ධයෙන් බලංගොඩ මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේ අංක 29844 යටතේ නඩුවක් පැවති බවට මාධ්‍ය වාර්තා පළවීම (මෙම නඩු තීන්දුව ස්වාධීනව තහවුරු වී නැත).
- 2022 අගෝස්තු 24 - අරගල සමයේ අරලියගහ මන්දිරයට ඇතුළුවීමේ චෝදනාවට අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවෙන් අත්අඩංගුවට ගැනීම.
- 2022 අගෝස්තු 26 - අරලියගහ මන්දිර සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් කොළඹ කොටුව මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයෙන් රුපියල් ලක්ෂ පහක ශරීර ඇප මත මුදා හැරීම.
- 2023 පෙබරවාරි 8 - දහතුන්වන සංශෝධනයට එරෙහිව පාර්ලිමේන්තු පිවිසුම් මාර්ගයේ සත්‍යග්‍රහයක නිරත වීමේදී පොලීසියෙන් අත්අඩංගුවට පත්වීම.
- 2024 ජූනි 6 - යෝජිත විදුලි පනතට එරෙහිව පාර්ලිමේන්තුව අසල උපවාසයකට සූදානම් වීමේදී තලංගම පොලීසිය මගින් අත්අඩංගුවට ගැනීම.
- 2025 නොවැම්බර් 16 - ත්‍රිකුණාමලය වෙරළ ආරක්ෂිත කලාපයක අනවසර ඉදිකිරීමක් සහ බුදු පිළිමයක් තැන්පත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් වෙරළ සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව පැමිණිලි කිරීම සහ විරෝධතා හටගැනීම.
- 2026 ජනවාරි 14 - ත්‍රිකුණාමලය බුදු පිළිම සිද්ධියට අදාළව ත්‍රිකුණාමලය මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය මගින් රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීම.
- 2026 ජනවාරි 28 - නීතිවිරෝධී රැස්වීමක සාමාජිකත්වය, පොලිස් නිලධාරීන්ට පහරදීම ඇතුළු චෝදනා අටක් වරාය පොලීසිය විසින් අධිකරණයට ගොනු කිරීම සහ සැකකරුවන් නිවැරදිකරුවන් යැයි ප්‍රකාශ කිරීම. රක්ෂිත බන්ධනාගාර කාලය යළි දීර්ඝ කිරීම.
- 2026 පෙබරවාරි 3 - මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේ රිමාන්ඩ් නියෝගය අභියෝගයට ලක්කරමින් ඉදිරිපත් කළ රිට් පෙත්සම් අභියාචනාධිකරණය මගින් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම.
- 2026 පෙබරවාරි 11 - ත්‍රිකුණාමලය මහාධිකරණය මගින් රුපියල් 10,000ක මුදල් ඇප සහ රුපියල් ලක්ෂ දහය බැගින් වූ පුද්ගල ඇප දෙකක් මත දැඩි කොන්දේසි සහිතව සැකකරුවන් නිදහස් කිරීම.
- 2026 ජූනි 5 - යාපනය නාවට්කුලි සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් කළ ප්‍රකාශය පදනම් කරගෙන අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා ලෙස කළ ඉල්ලීම චාවකච්චේරි මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයෙන් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම.
- 2026 ඔක්තෝබර් 16 - ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමියන්ට සමාව ඉල්ලා කොළඹ පැවැත්වෙන විරෝධතා තහනම් කරමින් කොටුව මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය විසින් නියෝගයක් නිකුත් කිරීම.
