රටේ ඉන්ධන හිඟයක් නොමැති බවත්, පසුගිය දිනවල දිවයින පුරා ඉන්ධනහල් අසල දක්නට ලැබුණු දිගු පෝලිම්වලට හේතු වී ඇත්තේ පෞද්ගලික ඛනිජ තෙල් සමාගම් තම දෛනික ඉන්ධන නිකුත් කිරීම් අඩු කිරීම සහ සමාජ මාධ්‍යවල පළ වූ ව්‍යාජ වාර්තා නිසා ඇති වූ කලබලකාරී මිලදී ගැනීම් බවත් ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ සභාපති ඩී. ජේ.ඒ. එස්. ද එස්. රාජකරුණා මහතා පවසයි.
ඊයේ (06) පැවති මාධ්‍ය හමුවක් අමතමින් ඔහු කියා සිටියේ, තමන්ට සිදුවන පාඩු හේතු දක්වමින් පෞද්ගලික සමාගම් දෛනික ඉන්ධන සැපයුම අඩු කර ඇති බවත්, ඉන් ඇති වූ හිඩැස පියවීම සඳහා ඛනිජ තෙල් සංස්ථාවට තම දෛනික ඉන්ධන නිකුත් කිරීම් වැඩි කිරීමට සිදු වූ බවත්ය. ඒ අනුව සංස්ථාව දිනකට නිකුත් කරන ඩීසල් ප්‍රමාණය මෙට්‍රික් ටොන් 3,074 සිට මෙට්‍රික් ටොන් 3,900 දක්වා ඉහළ නංවා ඇති බව ද ඔහු සඳහන් කළේය.
"අනෙක් පෞද්ගලික ඛනිජ තෙල් සමාගම් දෛනිකව ඉන්ධන තොග නිකුත් කිරීමේ ගැටලුවක් තියෙනවා. ඔවුන්ගේ දෛනික ඉන්ධන නිකුත් කිරීමේ ධාරිතාව අඩු වෙලා. ඩීසල් සම්බන්ධයෙන් මේ තත්ත්වය පසුගිය ඔක්තෝබර් මාසයේ සිට දකින්න ලැබුණා. පෙට්‍රල් තොග සම්බන්ධ සීමා කිරීම දක්නට ලැබුණේ ඊට පසුවයි," යනුවෙන් රාජකරුණා මහතා පැවසීය.
ඔහු ඉදිරිපත් කළ දත්තවලට අනුව, ඉන්දියන් ඔයිල් කෝපරේෂන් (IOC) සමාගම ජනවාරි මාසයේ දිනකට මෙට්‍රික් ටොන් 965ක් පමණ නිකුත් කළ ඩීසල් ප්‍රමාණය මේ වන විට මෙට්‍රික් ටොන් 535 දක්වා, එනම් සියයට 45කින් අඩු කර තිබේ. සයිනොපෙක් (Sinopec) සමාගම ජනවාරියේ මෙට්‍රික් ටොන් 587ක් වූ දෛනික ඩීසල් නිකුත් කිරීම මෙට්‍රික් ටොන් 201 දක්වා සියයට 66කින් අඩු කර ඇති අතර, ආර්.එම්. පාර්ක්ස් (RM Parks) සමාගම තම දෛනික ඩීසල් නිකුත් කිරීම මෙට්‍රික් ටොන් 450 සිට 236 දක්වා සියයට 48කින් අඩු කර ඇත.
පෞද්ගලික සමාගම් දෛනික පෙට්‍රල් නිකුත් කිරීම් ද අඩු කර ඇති බව සංස්ථා සභාපතිවරයා කීය. "සයිනොපෙක් සමාගම පෙට්‍රල් නිකුත් කිරීම සියයට 30කින් අඩු කරලා තියෙනවා. පෙබරවාරියේ මෙට්‍රික් ටොන් 471ක් නිකුත් කළත් දැන් නිකුත් කරන්නේ මෙට්‍රික් ටොන් 331යි. ආර්.එම්. පාර්ක්ස් සමාගමත් පෙට්‍රල් නිකුත් කිරීම මෙට්‍රික් ටොන් 471 සිට 313 දක්වා සියයට 30කින් අඩු කරලා," ඔහු පැවසීය. පෞද්ගලික අංශයේ මෙම කප්පාදු නිසා ඇති වූ සැපයුම් හිඩැස පිරවීමට සංස්ථාවට සිදුව ඇති බව ද ඔහු අවධාරණය කළේය.
පෝලිම් ඇති වීමට සමාජ මාධ්‍යවල පැතිර ගිය ව්‍යාජ ප්‍රකාශ ද හේතු වූ බව රාජකරුණා මහතා පෙන්වා දුන්නේය. "පෝලිම් නිසා සමාජ මාධ්‍යවල යම් යම් ව්‍යාජ ප්‍රකාශ සහ කතා පැතිර ගියා. ඒ නිසා මිනිස්සු ඉන්ධනහල්වලට රැස් වුණා," ඔහු කීය.
කලබලයට පත් නොවන ලෙස රියදුරන්ගෙන් ඉල්ලා සිටි ඔහු, තමන්ට අවශ්‍ය ඉන්ධන ළඟම ඇති සිපෙට්කෝ ඉන්ධනහලෙන් ලබාගන්නා ලෙස ද ඉල්ලීමක් කළේය. පාඩු හේතුවෙන් පෞද්ගලික සමාගම්වලට පෙර පැවති සැපයුම් මට්ටම පවත්වා ගැනීමට නොහැකි වුවද, එම හිඟය පියවා බාධාවකින් තොරව ඉන්ධන සැපයීමට ඛනිජ තෙල් සංස්ථාවට ප්‍රමාණවත් ධාරිතාවක් ඇති බව ඔහු සහතික කළේය.
මේ අතර, ලෝක වෙළෙඳපොළ තත්ත්වයන් නොවෙනස්ව පවතින්නේ නම් ඉදිරි මාස තුන තුළ ඉන්ධන මිල සංශෝධනයක් සිදු නොකරන බවට ද සංස්ථා සභාපතිවරයා රියදුරන්ට සහතිකයක් ලබා දුන්නේය.
කෙසේ වෙතත්, පෞද්ගලික සමාගම් සැපයුම සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කිරීම හේතුවෙන් වෙළෙඳපොළේ ඉන්ධන හිඟයක් ඇති බව පිළිගත් බලශක්ති අමාත්‍ය අනුර කරුණාතිලක මහතා, ඉන්ධන බෙදාහැරීම සම්බන්ධයෙන් පෞද්ගලික සමාගම්වලට නියෝග කිරීමට රජයට බලයක් නොමැති බව ඊයේ පාර්ලිමේන්තුවේදී ප්‍රකාශ කළේය. වර්තමාන මිල ගණන් යටතේ ඉන්ධන අලෙවි කිරීමෙන් සිදුවන පාඩු හේතු දක්වමින් පෞද්ගලික සමාගම් මෑතකදී තම සැපයුම විශාල වශයෙන් අඩු කළ බව ඔහු කීය.
සමගි ජන බලවේගයේ මන්ත්‍රී නාලින් බණ්ඩාර මහතා නැගූ ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් ඇමතිවරයා පැවසුවේ, එම සැපයුම් අඩුවීම ඛනිජ තෙල් සංස්ථාව මත අමතර පීඩනයක් ඇති කළ බවත්, ඒ අනුව ඩීසල් බෙදාහැරීමේදී සංස්ථාවේ සාමාන්‍ය දායකත්වය වූ සියයට 54 සියයට 82 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බවත්ය.
පෙබරවාරි මාසය හා සසඳන විට ලංකා අයිඕසී (LIOC) සමාගම තම ඉන්ධන සැපයුම සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කර ඇති බව ඇමතිවරයා සඳහන් කළේය. ඒ අනුව එම සමාගමේ ඔටෝ ඩීසල් සැපයුම සියයට 45කින්, සුපර් ඩීසල් සියයට 88කින් සහ ඔක්ටේන් 92 පෙට්‍රල් සියයට 3කින් පහත වැටී තිබේ. සයිනොපෙක් සමාගම එම කාලය තුළ ඩීසල් සැපයුම සියයට 66කින් සහ ඔක්ටේන් 92 පෙට්‍රල් සැපයුම සියයට 30කින් අඩු කර ඇති බව ද ඔහු කීය. මේ අතර, පෙබරවාරියට සාපේක්ෂව ඛනිජ තෙල් සංස්ථාව ඔටෝ ඩීසල් බෙදාහැරීම සියයට 28කින්, සුපර් ඩීසල් සියයට 44කින්, ඔක්ටේන් 92 පෙට්‍රල් සියයට 9කින් සහ ඔක්ටේන් 95 පෙට්‍රල් සියයට 7කින් වැඩි කර ඇත.
පෞද්ගලික ඉන්ධන සමාගම් සමග අත්සන් කර ඇති ගිවිසුම් අනුව, රටේ අවම ඉන්ධන තොගයක් පවත්වා ගැනීමට සහ හිඟයක් වැළැක්වීමට ඔවුන්ට නියම කිරීම හැර, ඔවුන්ගේ ඉන්ධන බෙදාහැරීම සම්බන්ධයෙන් උපදෙස් නිකුත් කිරීමට රජයට නොහැකි බව කරුණාතිලක මහතා පැවසීය. අවශ්‍ය අවම ඉන්ධන තොග රට තුළ පවත්වා ගෙන හිඟයක් ඇති නොවීමට පියවර ගන්නා ලෙස බලශක්ති අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයා එම සමාගම්වලට උපදෙස් දී ඇති බව ද ඔහු කීය.
මේ අතර, රටේ ඉන්ධන හිඟයක් නොමැති බවත්, සිදුව ඇත්තේ සිපෙට්කෝ ඉන්ධනහල් හැර විදෙස් සමාගම්වලට අයත් ඉන්ධනහල්වලට ඉල්ලන ඉන්ධන ප්‍රමාණය එම සමාගම් විසින් ලබා නොදීම බවත් ඉන්ධනහල් හිමියන්ගේ සංගමයේ සභාපති කුමාර රාජපක්ෂ මහතා ද ඊයේ (06) පැවසීය. විදෙස් සමාගම්වලින් ඉන්ධන බවුසර් හතරක් ඉල්ලූ විට ලැබෙන්නේ එකක් පමණක් බවත්, එය ද නියමිත දිනයට හෝ නියමිත වේලාවට නොලැබෙන බවත් ඔහු කීය. කෙසේ වෙතත් සිපෙට්කෝ ඉන්ධනහල්වලට ඉල්ලන බවුසර් ප්‍රමාණය නිසි ලෙස ලැබෙන බව ද ඔහු සඳහන් කළේය.
ඉන්ධන ලබාදීමේ ප්‍රමාදය නිසා නගර ආශ්‍රිතව එතරම් බලපෑමක් නොවුණත්, දුෂ්කර පළාත්වල ධීවර, කෘෂිකර්මය වැනි අංශවලට යම් බලපෑමක් එල්ල වී ඇති බවට වාර්තා වන බව ද රාජපක්ෂ මහතා පෙන්වා දුන්නේය.
ඉන්ධනහල් හිමියන් විදෙස් සමාගම් සමග ගිවිසුම්ගත වූයේ අඛණ්ඩව ඉන්ධන සපයන බවට ඔවුන් දුන් පොරොන්දුව මත බවත්, එම සමාගම් එම පොරොන්දු කඩ කරන්නේ නම් ඉන්ධනහල් හිමියන්ට වෙනත් ක්‍රියාමාර්ගවලට යොමු වීමට සිදුවිය හැකි බවත් ඔහු අනතුරු ඇඟවීය. නියමිත ආකාරයෙන් ඉන්ධන නොලැබීම නිසා වැටුප්, විදුලි සහ ජල ගාස්තු ඇතුළු ගෙවීම් කිරීමට ප්‍රමාණවත් ආදායමක් නොලැබෙන බැවින් එම ඉන්ධනහල් දැඩි අපහසුතාවට පත්ව ඇති බව ද ඔහු වැඩිදුරටත් කීය.
මේ අතර, පෞද්ගලික ඛනිජ තෙල් සමාගම් පිළිබඳව නැවත සලකා බලන ලෙස හෝ ඒවා අහෝසි කරන ලෙස ශ්‍රී ලංකා පොදුජන ප්‍රගතිශීලී සේවක සංගමය – ඛනිජ තෙල් (SLPPEU-P) රජයෙන් ඉල්ලා සිටී. ඉන්ධන මිල අඩු කරන අවස්ථාවලදී එම සමාගම් අලෙවිය මන්දගාමී කරන අතර, මිල වැඩි කරන අවස්ථාවලදී සාමාන්‍ය පරිදි අලෙවි කරන බවට එම සංගමය චෝදනා කරයි. පෞද්ගලික සමාගම්වලට අයත් ඉන්ධන තොග දැනටමත් කොලොන්නාව සහ සපුගස්කන්ද ගබඩාවල ඇති බවත්, ඒවා සංශෝධිත මිල ගණන් යටතේ නිකුත් කළ යුතු බවත් සංගමයේ ප්‍රධාන ලේකම් බන්දුල සමන් කුමාර මහතා කීය. පෞද්ගලික සමාගම් අලෙවිය අඩු කරන විට එම හිඟය පියවීම සඳහා ඛනිජ තෙල් සංස්ථාවට අමතර විදේශ විනිමය වැය කිරීමට සිදුවන බවට ද ඔහු චෝදනා කළේය.
