net-plus-system-introduced-limiting-the-way-residential-solar-panels-earn-money

බලශක්ති අමාත්‍යාංශය විසින් නිකුත් කර ඇති නවතම චක්‍රලේඛවලට අනුව, 2026 මාර්තු මස 05 වන දින සිට බලාත්මක වූ ජාතික විදුලිබල ප්‍රතිපත්තිය යටතේ අලුතින් ලබාගන්නා සියලුම සූර්ය පැනල සම්බන්ධතා සඳහා මෙම නෙට් ප්ලස් ක්‍රමවේදය පමණක් අනිවාර්ය කර තිබේ. මින් පෙර භාවිතයේ පැවති නෙට් මීටරින් (Net Metering) සහ නෙට් එකවුන්ටින් (Net Accounting) යන ක්‍රමවේදයන් නව පාරිභෝගිකයින්ට තවදුරටත් ලබා නොදීමට තීරණය කර ඇති අතර, දැනට පවතින ගිවිසුම්වල කාලය අවසන් වී ඒවා දීර්ඝ කිරීමේදීද අනිවාර්යයෙන්ම නෙට් ප්ලස් ක්‍රමයට පරිවර්තනය විය යුතු බවට නියම කර ඇත.




වහල මත සවිකරන සූර්ය පැනල මගින් විදුලිය නිපදවන පාරිභෝගිකයින් සඳහා ක්‍රියාත්මක වන 'නෙට් ප්ලස්' (Net Plus) ක්‍රමවේදය යනු, පද්ධතිය මගින් නිෂ්පාදනය කෙරෙන සමස්ත විදුලි ධාරිතාවම ජාතික විදුලිබල ජාලයට සෘජුවම ලබා දෙන වැඩපිළිවෙළකි. මෙහිදී එම විදුලි ඒකක ප්‍රමාණය සඳහා පාරිභෝගිකයාට ස්ථාවර ආදායමක් හිමිවන අතර, නිවසේ දෛනික පරිභෝජනය සඳහා ලබාගන්නා විදුලිය වෙනුවෙන් සාමාන්‍ය ක්‍රමයට වෙනමම බිල්පතක් ගෙවීමට සිදුවේ. මෙම ක්‍රියාවලියේදී විදුලි නිෂ්පාදනය සහ පරිභෝජනය එකිනෙකට සම්බන්ධ නොවන අයුරින් ස්වාධීනව ගණනය කරනු ලබයි.



නව ප්‍රතිපත්තිය යටතේ සූර්ය පැනල සම්බන්ධතා වෙනුවෙන් එළඹෙන ගිවිසුමක උපරිම කාල සීමාව වසර 12කට සීමා කර ඇති අතර, සෑම පද්ධතියක් සඳහාම දුරස්ථව ක්‍රියාත්මක කළ හැකි ස්මාර්ට් මීටරයක් (Smart meter) සවි කිරීම අනිවාර්ය වේ. මෙම නවීන තාක්ෂණය හරහා පාරිභෝගිකයාට තමන් නිපදවන විදුලි ප්‍රමාණය වඩාත් නිවැරදිව නිරීක්ෂණය කිරීමට අවස්ථාව සැලසෙනු ඇත. නිවසේ විදුලි පරිභෝජනය කොපමණ වුවද, නිෂ්පාදනය කරන මුළු ඒකක ප්‍රමාණයටම ස්ථාවර ගාස්තුවක් (Feed-in Tariff) ලැබීම මෙහි පවතින ප්‍රධානතම වාසියයි. මෙම වාසිවලට අමතරව නෙට් ප්ලස් ක්‍රමවේදය තුළ යම් සීමාවන් සහ අවදානම් කිහිපයක්ද හඳුනාගත හැක. වහලයේ කොතරම් ඉඩකඩක් පැවතියද, විදුලිබල මණ්ඩලය මගින් අනුමත කර ඇති ධාරිතා සීමාවට (Contract Demand Limit) වඩා විශාල පද්ධතියක් සවි කිරීමට පාරිභෝගිකයාට අවසර හිමි නොවේ. තවද, අනාගතයේදී ජාතික විදුලි ගාස්තු ඉහළ ගියහොත් එය නිවසේ විදුලි බිල ඉහළ යාමට සෘජුවම බලපාන අතර, විදුලිය විසන්ධි වූ අවස්ථාවකදී විශේෂ බැටරි පද්ධතියක් නොමැතිව නිවසට අඛණ්ඩව විදුලිය ලබාගැනීමේ හැකියාවක් මෙම ක්‍රමය යටතේ නොමැත.