ඉලොන් මස්ක්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් ස්පේස්එක්ස් (SpaceX) සමාගම ජංගම සන්නිවේදන ක්ෂේත්රය උඩුයටිකුරු කිරීමේ සූදානමකින් පසුවන බව වාර්තා වේ. අභ්යවකාශයේ ඇති චන්ද්රිකා සෘජුවම පෘථිවියේ ඇති ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන සමඟ සම්බන්ධ කරමින් අන්තර්ජාල පහසුකම් මෙන්ම හඬ ඇමතුම් සහ කෙටි පණිවිඩ සේවා සැපයීමට ඔවුන් සැලසුම් කර ඇත.
ජපන් නිකේයි (Nikkei) පුවත්පතට අනුව, ස්පේස්එක්ස් සමාගම සිය චන්ද්රිකා අන්තර්ජාල ජාලය ස්මාර්ට් දුරකථන සමඟ සෘජුව සම්බන්ධ කිරීම සඳහා අතිරේක චන්ද්රිකා දියත් කරමින් "ස්ටාර්ලින්ක් මොබයිල්" (Starlink Mobile) නමින් නව ව්යාපෘතියක් ක්රියාවට නංවමින් සිටී. 2019 වසරේ සිට ක්රියාත්මක වන ස්ටාර්ලින්ක් ව්යාපෘතිය යටතේ කිලෝමීටර් 550ක පහළ පෘථිවි කක්ෂයක කුඩා චන්ද්රිකා 10,000කට වඩා දැනටමත් ස්ථාපනය කර ඇති අතර, එය චන්ද්රිකා 40,000ක් දක්වා පුළුල් කිරීම ඔවුන්ගේ ඉලක්කයයි. මේ වන විට විශේෂ ග්රාහක උපාංග අවශ්ය වන නිවාස සහ ව්යාපාරික අන්තර්ජාල සේවාවලින් ඔබ්බට ගොස්, සෘජුවම ජංගම දුරකථන වෙත සන්නිවේදන සේවා සැපයීමට මෙම යටිතල පහසුකම් භාවිත කිරීමට මස්ක් අපේක්ෂා කරයි.මෙම ජංගම සන්නිවේදන සේවාව සඳහා අවශ්ය පසුබිම සකස් කරමින් ස්පේස්එක්ස් සමාගම ඇමරිකානු එකෝස්ටාර් (EchoStar) සමාගම සතු රැහැන් රහිත සංඛ්යාත කලාප (2-4 GHz S-band) අත්පත් කර ගැනීම සඳහා ඩොලර් බිලියන 17ක් ආයෝජනය කර ඇත. චන්ද්රිකා සන්නිවේදනය සඳහා වඩාත් සුදුසු දිගු තරංග ආයාම සහිත මෙම සංඛ්යාත භාවිත කරමින් වසර අවසන් වන විට ගෝලීය වශයෙන් "චන්ද්රිකා දුරකථන" සේවා පරීක්ෂා කිරීමට සමාගම සූදානම් වේ. වර්තමාන ජංගම සන්නිවේදනය ගොඩබිම් පාදක කුළුණු සහ ෆයිබර් ඔප්ටික් සම්බන්ධතා මත රඳා පවතින බැවින් කඳුකර හෝ සාගර කලාපවලදී සංඥා බිඳවැටීම් සිදු වුවද, ස්පේස්එක්ස් හි චන්ද්රිකා දුරකථන ක්රමය මඟින් අහස පෙනෙන ඕනෑම ස්ථානයක සිට සෘජුවම චන්ද්රිකා සමඟ සංඥා හුවමාරු කර ගැනීමට අවස්ථාව හිමි වේ. පවත්නා සන්නිවේදන ක්රමවලට වඩා අඩු පිරිවැයකින් යුත් මෙම සේවාව වාණිජකරණය වුවහොත් එය සමස්ත සන්නිවේදන ක්ෂේත්රයේම දැවැන්ත පෙරළියක් වනු ඇත.
මීට පෙර මස්ක් විසින් කෘතිම බුද්ධියෙන් ක්රියාත්මක වන "ටෙස්ලාෆෝන්" (Teslafone) නමැති ජංගම උපාංගයක් නිපදවනු ඇතැයි මූල්ය ක්ෂේත්රයේ අනුමාන කිරීම් පැවතියද, දැන් අවධානය යොමු වී ඇත්තේ ස්පේස්එක්ස් හි චන්ද්රිකා තාක්ෂණය ජංගම සේවා සඳහා යොදා ගැනීමටයි. ටීඩී කොවන් (TD Cowen) ආයෝජන බැංකුව පෙන්වා දෙන්නේ ස්පේස්එක්ස් සහ ප්රධාන විදුලි සංදේශ සමාගම් අතර තරඟකාරිත්වය ඉදිරියේදී දැඩි වනු ඇති බවයි. මෙම ජංගම සන්නිවේදන සේවාවෙන් ලැබෙන ආදායම මස්ක් විසින් අඟහරු ලෝකය ජනාවාස කිරීම වැනි දිගුකාලීන ව්යාපෘති සඳහා අරමුදල් රැස් කිරීමට භාවිත කරනු ඇතැයි ක්ෂේත්රයේ විද්වත්හු පවසති. පාඩු ලබන කෘතිම බුද්ධි ව්යාපෘති මෙන් නොව, පවතින යටිතල පහසුකම් මත ස්ථාවර ලාභයක් උපයා ගැනීමට සන්නිවේදන සේවාවලට හැකියාව පවතී. දැනටමත් ස්පේස්එක්ස් හි ලාභදායී ව්යාපාරය වන ස්ටාර්ලින්ක් සතු ගෝලීය පරිශීලකයන් සංඛ්යාව මිලියන 12 ඉක්මවන අතර එහි ලාභ ප්රතිශතය සියයට 63 ත් 65 ත් අතර ඉහළ අගයක පවතී. ස්ටාර්ලින්ක් මොබයිල් සේවාවේ විභව වෙළඳපොළ ප්රමාණය ඩොලර් බිලියන 740ක් දක්වා ළඟා වනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇත.
ඉලොන් මස්ක්ගේ මෙම වේගවත් ප්රවේශයත් සමඟ අනෙකුත් තරඟකරුවන් ද චන්ද්රිකා දුරකථන වෙළඳපොළට පිවිසීමට පියවර ගනිමින් සිටී. ඒ අනුව ඇමරිකානු රොකට් ලැබ් (Rocket Lab) සමාගම විසින් ඉරිඩියම් (Iridium) සන්නිවේදන සමාගම අත්පත් කර ගනිමින් තමන්ගේම චන්ද්රිකා මඟින් ගොඩබිම් උපාංග වෙත සන්නිවේදන සේවා සැපයීමට කටයුතු කරමින් සිටී. අභ්යවකාශ ක්ෂේත්රයේ උසස් නිලධාරියෙකු සඳහන් කළේ, චන්ද්රිකා දුරකථන සේවා සඳහා සෑම නව ජංගම දුරකථන පරම්පරාවක් පාසාම ගොඩබිම් යටිතල පහසුකම් වෙනස් කිරීමට අවශ්ය නොවන අතර, මූලික චන්ද්රිකා දියත් කිරීමෙන් පසු ගොඩබිම් නඩත්තු පිරිවැය ශුන්යයට ආසන්න වන බවයි. එම නිසා මෙම සේවාව සාර්ථකව ක්රියාත්මක වුවහොත් ජංගම සන්නිවේදන වෙළඳපොළේ සාම්ප්රදායික රටාවන් මුළුමනින්ම වෙනස් වනු නිසැකය.