අඟුරුවාතොට, බටගොඩ ප්රදේශයේ පවත්වාගෙන ගිය "සෙනෙහසේ කැදැල්ල" නැමැති වැඩිහිටි සහ විශේෂ අවශ්යතා සහිත පුද්ගලයන් රැඳවුම් මධ්යස්ථානයේ පසුගියදා ඇති වූ අවාසනාවන්ත ගින්නකින් පුද්ගලයන් දොළොස් දෙනකුට සිය ජීවිත අහිමි විය. කිසිදු නීත්යානුකූල අවසරයකින් හෝ ප්රමිතියකින් තොරව පවත්වාගෙන ගොස් ඇති මෙම මධ්යස්ථානය තුළ, පහළොස් දෙනෙකුට පමණක් පහසුකම් ඇති කුඩා නිවසක පුද්ගලයන් හැත්තෑ එක් දෙනෙකු අතිශය අවදානම් සහගත ලෙස ගාල් කර තිබූ බව මේ වන විට තහවුරු වී තිබේ.
මෙය හුදෙක් හදිසි අනතුරකට වඩා, බලධාරීන්ගේ ඇස් වසා මුදල් ඉපැයීමේ පරමාර්ථයෙන් සිදු කළ බරපතළ නොසැලකිලිමත්කමේ ඛේදවාචකයක් බවට පත්ව ඇත. ගින්න හටගන්නා අවස්ථාවේදී එම ගොඩනැගිල්ල තුළ පිරිමි පුද්ගලයන් තිස් පස් දෙනෙකු සහ කාන්තාවන් තිස් හය දෙනෙකු ඇතුළුව හැත්තෑ එක් දෙනෙකු සිරවී සිට ඇති අතර, ඉන් හැට දෙදෙනෙකුම විවිධ මානසික ආබාධවලින් පෙළුණු විශේෂ අවශ්යතා සහිත අය වෙති.ගින්න හටගත් අවස්ථාවේදී අසරණ වැඩිහිටියන්ගේ ජීවිත බේරාගැනීම සඳහා ප්රදේශවාසීන් දැරූ උත්සාහයේදී ඉතා කම්පන සහගත කරුණු රැසක් හෙළි විය. ගලවාගැනීමේ මෙහෙයුම්වලට එක්වූවන් ප්රකාශ කර ඇත්තේ ඇතැම් වැඩිහිටියන් අඩි හයක පමණ දිගකින් යුත් යකඩ දම්වැල්වලින් ගැටගසා සිටි බවයි. එමෙන්ම, මෙතරම් විශාල ගින්නක් පැතිර යද්දී වැඩිහිටියන්ගේ ජීවිත බේරාගැනීමට ආයතන හිමිකරුවා හෝ වෙනත් කිසිදු සේවකයෙකු එම ස්ථානයේ රැඳී සිට නැත. සම්පූර්ණ වැඩිහිටි නිවාසය සඳහාම සේවයේ යෙදී සිට ඇත්තේ සේවකයන් දෙදෙනෙකු පමණක් බවටද තොරතුරු අනාවරණය වී ඇත.
පවතින තොරතුරුවලට අනුව, මෙම ගින්නට හේතු වී ඇත්තේ එම ස්ථානයේ තිබූ වතුර මෝටරයක් සහ මල්ටි ප්ලග් (multi-plug) එකක් ආශ්රිතව සිදුවූ විදුලි කාන්දුවකි. එම ස්ථානයට ආසන්නයේ මෙට්ට 80ක් පමණ ගොඩගසා තිබී ඇති අතර, විදුලි කාන්දුවෙන් එම මෙට්ටවලට ගිනි ඇවිළීම හේතුවෙන් එය වේගයෙන් පැතිර ගොස් තිබේ. කිසිදු ගිනි නිවීමේ උපකරණයක් හෝ ආරක්ෂිත ක්රමවේදයක් එහි ස්ථාපිත කර නොතිබූ අතර, මානසික සහ ශාරීරික දුර්වලතා සහිත ඇතැම් වැඩිහිටියන් කලබලයට පත්ව ගින්න දෙසටම දිවගොස් ඇති බවද සඳහන් වේ. ගින්නට මැදිවූවන් බේරාගැනීමට උත්සාහ කිරීමේදී ඔවුන්ගේ මස් දියවී වැටෙන තරමට පිළිස්සුම් තුවාල සිදුවී තිබූ බව සිද්ධිය දුටුවන් ප්රකාශ කර ඇත.
මෙම බිහිසුණු ගින්න ඉකුත් තුන්වැනිදා සවස පහට පමණ හටගෙන ඇති අතර, ඒ පිළිබඳව අඟුරුවාතොට පොලිසියට දැනුම් දී ඇත්තේ සවස පහයි හතළිහට පමණය. ගින්න ආරම්භ වීමත් සමඟම ප්රදේශවාසීන් වහා ක්රියාත්මක වී නිවස තුළ සිරවී සිටි පිරිස බේරා ගැනීමට දැඩි පරිශ්රමයක් දරා තිබේ. එහෙත් නිවසේ ඉදිරිපස දොර ජනෙල් සියල්ල අගුළු දමා තිබීම හේතුවෙන් ගලවාගැනීමේ මෙහෙයුම් දැඩි සේ අඩාල වී ඇත. ගොඩනැගිල්ල තුළට ආධාර ලෙස ලැබුණු මෙට්ට සියයකට අධික ප්රමාණයක් ගොඩගසා තිබීම නිසා ගින්න ඉතා වේගයෙන් හා දරුණු ලෙස පැතිර ගොස් තිබේ. හොරණ නගර සභාවේ ගිනි නිවීමේ රථ මෙම ස්ථානයට පැමිණීමට ප්රමාද වූ බවට ගම්වාසීහු චෝදනා කරන අතර, පැමිණි බවුසර් රථවලටද ජලය හිඟ වීම හේතුවෙන් අවට ළිං සහ ජල මූලාශ්ර සොයා යාමට සිදුව තිබේ. ප්රදේශවාසීන්, පොලිසිය, විශේෂ කාර්ය බලකාය සහ ගිනි නිවීමේ ඒකකය එක්ව දැඩි පරිශ්රමයක් දරා රාත්රී හතයි තිහ පමණ වන විට ගින්න මැඬපවත්වා ඇත. විශේෂයෙන්ම ටැප් වතුර වෙනුවට ඇදගෙන ලබාගන්නා ළිඳවල් පමණක් ඇති මෙම ග්රාමීය ප්රදේශයේ හදිසි ගින්නක් නිවීමේ දුෂ්කරතා තිබූ බව සඳහන් කර ඇත.
ගලවාගැනීමේ මෙහෙයුම්වලට එක්වූ ප්රදේශවාසීන් පැවසූ අන්දමට, ඇවිදීමට පවා නොහැකි අසරණ වැඩිහිටියන් කිහිප දෙනෙකු ගින්නට මැදිව මහත් වේදනාවෙන් විලාප තබමින් ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇත. එක් කාන්තාවක් ගින්නෙන් බේරාගෙන පිටතට ගෙන ආවද, සිය රන් මාලය නිවස තුළ වැටී ඇතැයි පවසමින් නැවත ගිනිගන්නා නිවසට දිව යාම හේතුවෙන් ඇයද ගින්නට බිලිවී තිබේ. වඩාත් කම්පනයට කරුණක් වන්නේ, මානසික ආබාධ සහිත ඇතැම් පුද්ගලයන් පැන යනු ඇතැයි යන බියට ඔවුන්ගේ කකුල්වලට දම්වැල් දමා ඇඳන්වලට බැඳ තිබීමයි. දම්වැල්වලින් බැඳ දමා සිටි නිසා ගින්න පැතිරෙන අවස්ථාවේදී ඔවුන්ට ඉන් මිදී පලා යාමට කිසිදු හැකියාවක් ලැබී නොමැති අතර, ඔවුන් ගින්නට හසුවී අඟුරු බවට පත්ව තිබියදී මළ සිරුරු සොයාගැනීමට හැකිවිය. අනතුර සිදුවන අවස්ථාවේදී මෙම ආයතනයේ හිමිකරු එම ස්ථානයේ රැඳී සිට නොමැති අතර, සේවය කළ බව කියන සේවකයන් තිදෙනාද ගින්නත් සමඟම එම ස්ථානයෙන් පළාගොස් තිබේ. ගින්න හටගන්නා අවස්ථාවේදී මධ්යස්ථානයේ හිමිකරු ඊට පෙර දින එහිදී මියගිය වෙනත් වැඩිහිටියෙකුගේ මරණ පරීක්ෂණයක් සඳහා සහභාගී වෙමින් සිටි බවද පොලිස් විමර්ශනවලදී අනාවරණය වී ඇත.
මෙය හුදෙක් නොමිලේ පවත්වාගෙන ගිය පුණ්යායතනයක් නොවන අතර, වැඩිහිටියෙකු ඇතුළත් කරගැනීමේදී රුපියල් 75,000ක මූලික ගාස්තුවක් සහ රුපියල් 35,000ක මාසික ගාස්තුවක් අය කර තිබේ. මෙතරම් විශාල මුදලක් සහ විදේශීය ආධාරද ලබාගනිමින් පවත්වාගෙන ගියද, මිනිසුන් දම්වැල්වලින් ගැටගසා තබන තරමට එහි නිසි යටිතල පහසුකම් හෝ ආරක්ෂිත වැඩපිළිවෙළක් ක්රියාත්මක වී නොමැත. වඩාත් බරපතළ කරුණ වන්නේ මෙම ආයතනය කිසිදු රජයේ ආයතනයක ලියාපදිංචි කර නොතිබීමයි. ජාතික වැඩිහිටි ලේකම් කාර්යාලය, බස්නාහිර පළාත් සමාජ සේවා දෙපාර්තමේන්තුව හෝ ආබාධිතයන් සඳහා වූ ජාතික ලේකම් කාර්යාලය යන කිසිදු ආයතනයකින් මොවුන් නිල අවසරයක් ලබාගෙන නැත. සමාජ මාධ්ය හරහා දැවැන්ත ප්රචාරණයක් ලබාදෙමින් මෙම ආයතනය පවත්වාගෙන ගියද, රජයේ බලධාරීන්ගේ කිසිදු අධීක්ෂණයකට මෙය ලක්වී නොතිබීම මඟින් බලධාරීන්ගේ බරපතළ වගකීම් පැහැරහැරීමක්ද පෙන්නුම් කරයි.
සිය ආයතනය ගිනිගෙන දැවෙමින් අසරණ වැඩිහිටියන් ජීවිතක්ෂයට පත්වන ඛේදනීය අවස්ථාවේදී, ආයතන හිමිකරු පසුව පැමිණ කළ දේ අදහාගත නොහැකිය. ඔහු විසින් එම සිදුවීම වීඩියෝ ගත කර සිය ෆේස්බුක් ගිණුමට එක්කර ඇති අතර, එය මිලියනයකට අධික පිරිසක් නරඹා තිබේ. මෙය සමාජ මාධ්ය හරහා ජනතාවගේ අනුකම්පාව දිනාගනිමින් ගින්න පෙන්වා තවදුරටත් මුදල් ඉපැයීමේ අරමුණින් සිදුකළ අමානුෂික ක්රියාවක් බවට චෝදනා එල්ල වී ඇත. මේ වන විට අදාළ ආයතන හිමිකරුවා පොලිසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගෙන රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කර තිබේ.
මෙම "සෙනෙහසේ කැදැල්ල" රැඳවුම් මධ්යස්ථානය සම්බන්ධයෙන් විමර්ශනය කිරීමේදී එහි නීතිවිරෝධී ස්වභාවය මනාව පැහැදිලි වේ. ජාතික වැඩිහිටි මහලේකම් කාර්යාලයේ අධ්යක්ෂ චතුර මිහිදුම් මහතා සහ සහකාර අධ්යක්ෂවරිය සඳහන් කරන පරිදි, මෙම ආයතනය ජාතික වැඩිහිටි මහලේකම් කාර්යාලයේ හෝ ආබාධිත තැනැත්තන් සඳහා වූ ලේකම් කාර්යාලයේ හෝ පළාත් සමාජ සේවා දෙපාර්තමේන්තුවේ කිසිදු ලියාපදිංචියක් ලබාගෙන නොමැත. පුද්ගලයන් පස් දෙනෙකුට වඩා රඳවා තබාගන්නේ නම් 2000 අංක 09 දරන පනතින් සහ 2011 අංක 05 දරන සංශෝධිත පනතින් එය ලියාපදිංචි කිරීම අනිවාර්ය වේ. මිල්ලනිය ප්රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය විසින් අවස්ථා කිහිපයකදීම මෙම ආයතනය ලියාපදිංචි කරන ලෙසට ආයතන ප්රධානීන්ට උපදෙස් ලබා දී තිබුණද, ඔවුන් එය සම්පූර්ණයෙන්ම නොසලකා හැර ක්රියා කර ඇත. ප්රදේශවාසීන් විසින්ද මෙම ස්ථානයේ සිදුවන අමානුෂික ක්රියාකාරකම් පිළිබඳව බලධාරීන්ට පැමිණිලි කර තිබුණද, ඊට නිසි ප්රතිචාරයක් ලැබී නොමැති බව ගම්වාසීහු පවසති.
මෙම නීතිවිරෝධී මධ්යස්ථානයේ හිමිකරු වන තිස් අට හැවිරිදි ඉසුරු අනුෂ්ක පෙරේරා නොහොත් 'ලොකු අයියා' නමැත්තා, මෙය හුදෙක් මුදල් ඉපැයීමේ ජාවාරමක් බවට පත් කරගෙන තිබී ඇත. නේවාසිකයෙකු ඇතුළත් කිරීමේදී රුපියල් හැත්තෑ පන්දහසක මූලික ලියාපදිංචි ගාස්තුවක් අය කර ඇති අතර, මාසිකව රුපියල් තිස් පන්දහස බැගින්ද භාරකරුවන්ගෙන් අය කරගෙන තිබේ. මීට අමතරව වෛද්ය ප්රතිකාර සඳහා යැයි පවසමින් වරින් වර විසි තිස් දහස බැගින් විශාල මුදල් ප්රමාණයක්ද ලබාගෙන ඇත. සමාජ මාධ්ය සහ යූටියුබ් නාලිකා ඔස්සේ විවිධ වීඩියෝ ප්රචාරය කරමින්, ප්රසිද්ධ කලාකරුවන් පවා ගෙන්වාගෙන මෙම ස්ථානය ඉතා සුරක්ෂිත ස්ථානයක් ලෙස ලෝකයට පෙන්වීමට ඔහු කටයුතු කර තිබේ. ඒ හරහා දේශීය සහ විදේශීය ධානපතීන්ගෙන් මෙන්ම විවිධ සංවිධානවලින්ද ලක්ෂ ගණනින් ආධාර ලබාගෙන ඇති බව අනාවරණය වේ. ඔහුට අයත් මෙවැනිම අනවසර මධ්යස්ථාන තවත් තුන හතරක් කළුතර දකුණ, කොළඹවත්ත, සේරුපිට සහ ගල්පාත ප්රදේශවල පවතින බවද පොලිසිය සොයාගෙන ඇත.
මෙම ඛේදවාචකයෙන් මළ සිරුරු දහයක් සිද්ධිය වූ ස්ථානයේදීම සොයාගත් අතර, ඉන් නවයක්ම කාන්තාවන්ගේ සිරුරු වූ අතර එක් පිරිමි මළ සිරුරක් සහ ගින්නට හසුවූ පූසෙකුගේ සිරුරක්ද එහි තිබී හමුවිය. බරපතළ ලෙස පිළිස්සුම් තුවාල ලබා හොරණ සහ ගලපාත රෝහල්වලට ඇතුළත් කළ අට දෙනාගෙන් දෙදෙනෙකු පසුව මියගිය අතර, ඒ අනුව මුළු මරණ සංඛ්යාව දොළහක් දක්වා ඉහළ ගියේය. තවත් හය දෙනෙකු තවදුරටත් හොරණ මූලික රෝහලේ ප්රතිකාර ලබති. බේරාගනු ලැබූ පනස් එක් දෙනෙකු මුලින්ම බටගොඩ ප්රාථමික විද්යාලයේ රඳවා තැබීමට පියවර ගත් අතර, පසුව ශ්රී ලංකා යුද හමුදාවේ සහ අඟුරුවාතොට පොලිසියේ මැදිහත්වීමෙන් ඔවුන් ගල්පාත ප්රදේශයේ වෙනත් ආයතනයකට සහ කතරගම රජයේ වැඩිහිටි රැඳවුම් මධ්යස්ථානයක් වෙත ආරක්ෂිතව යොමු කිරීමට කටයුතු කෙරිණි. තම ඥාතීන්ට සිදුවූයේ කුමක්දැයි සෙවීම සඳහා දිවයිනේ නන්දෙසින් ජනතාව මධ්යස්ථානය වෙත පැමිණෙමින් සිටින අතර, මොරගහහේන සහ අම්බලන්ගොඩ ප්රදේශවලින් පැමිණි ඥාතීන් කියා සිටියේ තමන් විශාල මුදලක් ගෙවා සිය දරුවන් සහ ඥාතීන් මෙහි නතර කළ බවයි.
සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් අඟුරුවාතොට පොලිසිය විසින් පුළුල් විමර්ශනයක් ආරම්භ කර ඇති අතර, ආයතනයේ හිමිකරු වන ඉසුරු අනුෂ්ක පෙරේරා ලංකා දණ්ඩ නීති සංග්රහයේ 298 වගන්තිය ප්රකාරව නොසැලකිලිමත් ලෙස කටයුතු කරමින් මරණ සිදුකිරීමේ චෝදනාව මත අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත. හොරණ මහෙස්ත්රාත් ලක්මිණී විදානගමගේ මහත්මිය විසින් සිද්ධිය වූ ස්ථානයේ මහෙස්ත්රාත් පරීක්ෂණයක් සිදුකරන ලද අතර, සැකකාර අධ්යක්ෂවරයා ජුනි එකොළොස් වැනිදා දක්වා රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීමට නියෝග කළාය. කළුතර දිසාව භාර නියෝජ්ය පොලිස්පති පද්මිණී රණවක සහ පානදුර කොට්ඨාස භාර ජ්යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරී නිශාන් ද සිල්වා යන නිලධාරීන්ගේ උපදෙස් මත පරීක්ෂණ ක්රියාත්මක වේ. හොරණ දිස්ත්රික් මහ රෝහලේ විශේෂඥ අධිකරණ වෛද්ය නිලධාරී සඳකැන් වඩුගේ මහතා විසින් පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණ සිදුකරන අතර, ගින්නට නිශ්චිත හේතුවක් මෙතෙක් අනාවරණය වී නොමැත. කෙසේ වෙතත් ජල මෝටරයේ මල්ටි ප්ලග් එකක සිදුවූ විදුලි කාන්දුවක් හෝ මදුරු දැලකට ගිනි ඇවිලීමෙන් පසු ගෑස් සිලින්ඩරයක් පිපිරී යාම හේතුවෙන් මෙය සිදුවන්නට ඇති බවට රජයේ රස පරීක්ෂක නිලධාරීන් සහ පානදුර කොට්ඨාස අපරාධ ස්ථාන නිරීක්ෂණ (සොකෝ) නිලධාරීන් එක්ව වැඩිදුර විමර්ශන සිදුකරමින් පවතී.
