වර්තමාන ඩිජිටල් යුගයේ ජීවත්වන 'Z පරම්පරාව' (Gen Z) මුහුණ දෙන විශාලතම මනෝවිද්යාත්මක අභියෝගයක් බවට ලැජ්ජාවට පත්වීමේ හෙවත් 'ක්රින්ජ්' (Cringe) වීමේ බිය පත්ව ඇත. සමාජ මාධ්ය ජාලාවල ශීඝ්ර වර්ධනයත් සමඟ තමන් කරන කියන දෑ මිලියන සංඛ්යාත පිරිසක් අතර උපහාසයට ලක්වේ යැයි පවතින බිය හේතුවෙන් තරුණ පරම්පරාවේ නිර්මාණශීලිත්වය සහ ස්වයං ප්රකාශන අයිතිය දැඩි ලෙස සීමා වී තිබේ.
ටික්ටොක් (TikTok) වැනි සමාජ මාධ්ය වේදිකාවල වීඩියෝවක් පළ කරන ඕනෑම අයෙකුට ඉතා පහසුවෙන් මෙවැනි විවේචනවලට මුහුණ දීමට සිදුවන අතර, එය ඔවුන්ගේ මානසික සෞඛ්යයට ද දැඩි බලපෑමක් එල්ල කරයි.පසුගියදා සිදුකළ යාහූ සහ යූගොව් (Yahoo/YouGov) මත විමසුමකට අනුව, 1990 දශකයේ මැද භාගයේ සිට 2010 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා උපත ලැබූ තරුණ තරුණියන්ගෙන් අඩකට වඩා වැඩි පිරිසක් මෙම 'ක්රින්ජ්' වීමේ බිය නිසා අන්තර්ජාලය ඔස්සේ නිදහසේ අදහස් ප්රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටිති. එමෙන්ම, එම පිරිසෙන් සියයට 55ක්ම ප්රකාශ කර ඇත්තේ තමන්ගේ හැඟීම් ප්රසිද්ධියේ ප්රකාශ කිරීමට මෙම තත්ත්වය බාධාවක් වී ඇති බවයි. සමාජ මාධ්ය තුළ පවතින මෙම දැඩි නිරීක්ෂණ සංස්කෘතිය හේතුවෙන් තමන් නිරන්තරයෙන්ම අන් අයගේ විනිශ්චයට ලක්වන බව තරුණ පරම්පරාවට හැඟී යයි.
කෙන්ට් විශ්වවිද්යාලයේ සමාජ මනෝවිද්යාව පිළිබඳ මහාචාර්ය රොජර් ගිනර්-සොරොල්ලා පෙන්වා දෙන්නේ 'ක්රින්ජ්' යනු අන් අය වෙනුවෙන් දැනෙන ලැජ්ජාවක් හෝ අපහසුතාවක් වන අතර, එමඟින් පුද්ගලයෙකු දැඩි විවේචනයට ලක්වන බවයි. ජෛව විද්යාත්මකව සහ සංස්කෘතිකව මිනිසා හැඩගැසී ඇත්තේ කුඩා කණ්ඩායම් තුළ ජීවත් වීමට වුවද, වත්මන් ඩිජිටල් අවකාශය තුළ මිලියන සංඛ්යාත ඇස් ප්රමාණයක් සහ විවිධ ප්රමිතීන් දහස් ගණනක් ඔස්සේ තමන්ව ඇගයීමට ලක්වීම මිනිස් මනසට ඔරොත්තු නොදෙන තරම් පීඩනයක් ගෙන දෙයි. රට්ගර්ස් විශ්වවිද්යාලයේ මහාචාර්ය මාර්ක් බීල් පවසන පරිදි, මෙම තත්ත්වය තරුණ පරම්පරාව තමන් "අප්රසිද්ධ" හෝ "නොගැලපෙන" පිරිසක් ලෙස සිතීමට පොළඹවන සුළුය.
කාඩිෆ් හි ස්නායු විද්යාඥයෙකු වන ඩීන් බර්නෙට් පවසන්නේ, වැඩිහිටි පරම්පරාව තරුණ පරම්පරාවේ ප්රවණතා හෝ වචන භාවිත කිරීමට යාමේදී ද මෙම 'ක්රින්ජ්' ස්වභාවය කැපී පෙනෙන බවයි. නිදසුනක් ලෙස, වැඩිහිටි අයෙකු තරුණ ස්ලැන්ග් වචන වන 'rizz' හෝ 'delulu' වැනි වචන භාවිත කරන විට එය හාස්යයට මෙන්ම අපහසුතාවයට කරුණක් වෙයි. ලන්ඩනයේ ළමා මනෝ චිකිත්සකවරියක වන ජෝර්ජි ගී ප්රකාශ කරන්නේ, ඉතා තරුණ වයසකදීම මෙවැනි අන්තර්ජාල බලපෑම්වලට නිරාවරණය වීමෙන් තරුණ තරුණියන්ගේ සාමාන්ය අනන්යතාවය වර්ධනය වීමේ ක්රියාවලියට බාධා එල්ල වන බවයි.
මෙම තත්ත්වයට මුහුණ දුන් 25 හැවිරිදි කේටි විට්නි වැනි නිර්මාණකරුවන් පවසන්නේ, මුල් කාලයේදී තමන්ගේ වීඩියෝවලට ලැබුණු දැඩි විවේචන නිසා තමන් දැඩි සේ කල්පනාකාරී වූ නමුත් පසුව 'CringeTok' වැනි උපසංස්කෘතීන් හරහා ස්වයං අනන්යතාවය සොයාගත් බවයි. මිලියන භාගයකට වඩා අනුගාමිකයින් සිටින මාර්සෙලියා පවසන්නේ Z පරම්පරාව අන් අයගේ වැරදි සොයමින් ඒවා විවේචනය කිරීමට ඉතා ඉක්මන් වන බවයි. තවද, 24 හැවිරිදි නටාලි සොයිබටියන් පවසන පරිදි, මෙම ක්රින්ජ් සංස්කෘතිය මුළු පරම්පරාවකගේම සිහින සහ නිර්මාණශීලිත්වය අඩපණ කරමින් පවතී.
මෙම පීඩනයෙන් මිදීම සඳහා විශේෂඥයින් විවිධ ප්රායෝගික විසඳුම් යෝජනා කරති. මහාචාර්ය ගිනර්-සොරොල්ලා පවසන්නේ තමන්ගේ අවධානය කුඩා, සමාන අදහස් ඇති සුහද කණ්ඩායමක් වෙත පමණක් යොමු කිරීම මෙයට හොඳම පිළියම වන බවයි. එමෙන්ම, සතියක් හෝ මාසයක් වැනි කාලසීමාවක් පුරා සමාජ මාධ්යවලින් සම්පූර්ණයෙන්ම බැහැරව ස්වභාවධර්මය සමඟ කාලය ගත කිරීම හෙවත් 'ඩිජිටල් ඩෙටොක්ස්' (Digital Detox) ක්රියාවලිය ද වර්තමානයේ තරුණ ප්රජාව අතර ජනප්රිය වෙමින් පවතී. තමන් ප්රිය කරන දේ අන් අයගේ විනිශ්චයන්ට බිය නොවී නිදහසේ සිදු කිරීම සහ උද්යෝගිමත් භාවය නැවත වැළඳ ගැනීම තුළින් මෙම මානසික බාධක ජයගත හැකි බව විද්වත්හු පෙන්වා දෙති.
