ලංකා වාණිජ මණ්ඩලය විසින් මෙහෙයවනු ලැබූ 2026 ශ්රී ලංකා දේශගුණික සමුළුවේදී විශේෂ දේශනයක් පවත්වමින්, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහනේ (UNDP) ශ්රී ලංකා නේවාසික නියෝජිත අසූසා කුබෝටා මහත්මිය ප්රකාශ කළේ මෙරටට පෞද්ගලික ප්රාග්ධනය ආකර්ෂණය කරගැනීම සඳහා කාබන් වෙළෙඳපොළ ප්රතිපත්ති කඩිනමින් විධිමත් කර ප්රායෝගික මට්ටමට ගෙන ආ යුතු බවයි. දේශගුණික ඉලක්ක පැවතීම පමණක් ප්රමාණවත් නොවන බවත්, ආයෝජකයින්ගේ විශ්වාසය තහවුරු කිරීමට නම් ඒවා පැහැදිලි මෙහෙයුම් සැලසුම් බවට පරිවර්තනය කිරීම අත්යවශ්ය බවත් ඇය එහිදී පෙන්වා දුන්නාය.
ලෝකය පුරා පෞද්ගලික අංශයේ දේශගුණික මූල්යකරණය මේ වනවිට ඇමෙරිකානු ඩොලර් ට්රිලියනයේ සීමාව ඉක්මවා ගොස් ඇති බැවින්, දේශීය කර්මාන්තවලට එම අරමුදල් ලබාගැනීමට හැකි වන පරිදි රජය විසින් පැහැදිලි සංඥා නිකුත් කළ යුතුව ඇත. ලේඛනවලට පමණක් සීමා වූ අරමුදල්වලින් පලක් නොවන බවත්, ව්යාපාරවලට කිසිදු පැකිලීමකින් තොරව මෙම වෙළෙඳපොළට අවතීර්ණ වීමට අවශ්ය නෛතික හා තාක්ෂණික වටපිටාව සකස් කිරීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කළ කුබෝටා මහත්මිය, ව්යාපෘති සඳහා නිල අනුමැතිය දීම, කාබන් ද්විත්ව ගණනය වැළැක්වීමේ දැඩි ගිණුම්කරණ නීති සහ ප්රතිලාභ බෙදාගැනීමේ විනිවිදභාවයෙන් යුත් ආකෘති මෙයට ඇතුළත් විය යුතු බව ද සඳහන් කළාය.
කෙසේ වෙතත්, කාබන් ණය වෙළෙඳාමට අදාළව රජය මෑතකදී සිදුකළ මැදිහත්වීම් හේතුවෙන් ආයෝජන විශ්වාසයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල වී ඇති බවට ද මෙහිදී අනතුරු ඇඟවීමක් කෙරිණි. පැරිස් සම්මුතියේ 6 වැනි වගන්තිය කෙරෙහි ශ්රී ලංකාව දැඩි උනන්දුවක් දක්වා තිබුණ ද, ජාතික කාබන් ණය වෙළෙඳ පද්ධතියක් පිහිටුවීමේ කටයුතු මේ වනවිට අඩාල වී පවතී. මීට අමතරව, සම්මත විදුලි මිලදී ගැනීමේ ගිවිසුම්වලට අලුතින් එක් කර ඇති කොන්දේසි හරහා පුනර්ජනනීය බලශක්ති සංවර්ධකයින්ට තෙවන පාර්ශවයන් වෙත කාබන් ණය විකිණීම තහනම් කර ඇති අතර, මේ ආකාරයේ සීමාකාරී පියවර හේතුවෙන් රටට ලැබීමට තිබූ විශාල විදේශ විනිමය ආදායමක් අහිමි වන බව ක්ෂේත්රයේ විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.
දේශගුණික විපර්යාසයන්හි බලපෑම හේතුවෙන් ශ්රී ලංකාවට වසරකට රුපියල් බිලියන 50කට අධික හානියක් සිදුවන අතර, පශ්චාත්-ආපදා අවශ්යතා ඇගයීම් වාර්තාවලට අනුව ඉදිරි වසර තුන ඇතුළත යථා තත්ත්වයට පත්වීම සඳහා රුපියල් බිලියන 1,000කට වැඩි මුදලක් අවශ්ය බව ඇස්තමේන්තු කර ඇත. මෙවැනි බරපතල ආර්ථික වාතාවරණයක් හමුවේ, පෞද්ගලික අංශය හුදෙක් දේශගුණික අරමුණු දෙස පමණක් බලා ආයෝජනය නොකරන බැවින්, පවතින සීමාකාරී ප්රතිපත්ති ඉවත් කරමින් සහ ආයෝජන අවදානම් අවම කිරීමේ යාන්ත්රණ හඳුන්වා දෙමින්, සංකල්පීය මට්ටමේ පවතින අරමුණු ප්රායෝගිකව ක්රියාවට නැංවීමේ අවධියකට කඩිනමින් මාරු විය යුතු බව UNDP නියෝජිතවරිය වැඩිදුරටත් අවධාරණය කළාය.
