අධිකරණ කිහිපයකම වංචා නඩු පවතින පුද්ගලයෙකු නිදැල්ලේ හැසිරෙමින් තවත් ජීවිතයක් බිලිගන්නා තෙක් නීතිය ක්රියාත්මක කරන ආයතන අසමත් වීම සමස්ත සමාජයේම ආරක්ෂාව පිළිබඳ බරපතල ප්රශ්නාර්ථයකි. නුවරඑළිය ප්රදේශයේ ලැගුම්හලකදී අම්පාර මහරෝහලේ සේවය කළ 34 හැවිරිදි භෞත චිකිත්සකවරියක වූ ශම්යා දර්ශනී නමැති තරුණියගේ සැකකටයුතු සහ අභිරහස් මරණය, හුදෙක් තවත් එක් හුදකලා අපරාධ සිදුවීමක් පමණක් නොවේ.
එය මෙරට නීතිය හා සාමය පවත්වාගෙන යාමේ ක්රියාවලිය, අපරාධකරුවන් නිරීක්ෂණය කිරීමේ පද්ධති සහ පොදුජන ආරක්ෂාව පිළිබඳ ව්යුහය මුහුණ දී ඇති බරපතල බිඳවැටීමක ප්රබල සංකේතයකි. සමාජයක පුරවැසියන්ගේ, විශේෂයෙන්ම වෘත්තීයවේදී කාන්තාවන්ගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට රාජ්ය ආයතන සතු වගකීම කොතෙක් දුරට ගිලිහී ඇත්ද යන්න මෙම ඛේදවාචකය මඟින් නැවත වරක් සමාජය හමුවේ ප්රශ්න කර සිටියි. නීතිය මඟහරින, අධිකරණ බලප්රදේශ කිහිපයකම වංචා චෝදනාවලට ලක්වූ පුද්ගලයෙකුට නිදැල්ලේ හැසිරීමට ඉඩ සැලසීම තුළින් වළක්වා ගත හැකිව තිබූ මරණයක් වළක්වා ගැනීමට අප අසමත් වී ඇති බව පිළිගැනීමට සිදුවේ.පොලිස් විමර්ශන වාර්තාවලට අනුව, මෙම තරුණියගේ මරණය ගෙල සිර කිරීමකින් සිදු වූවක් බවට විමර්ශන නිලධාරීන් දැනටමත් ප්රබල සාක්ෂි සහිතව සැක පළ කරයි. සිද්ධිය වූ ඉකුත් 16 වැනිදා ඇය රැඳී සිටි මහල් නිවාසය වෙත පැමිණි ඇයගේ පෙම්වතා ලෙස පෙනී සිටි පුද්ගලයා, පසුව ඇයව සිහිසුන් තත්ත්වයෙන් දෑතින් ඔසවාගෙන යන අයුරු CCTV කැමරා දර්ශනවල සටහන්ව තිබේ. මියයෑමට මොහොතකට පෙර ඇය සිය සහෝදරයා අමතා තමන්ට අසනීප බව පවසා ඇති අතර, ඉන් පසු ලබාගත් දුරකථන ඇමතුම් සියයකට අධික ප්රමාණයකට කිසිදු ප්රතිචාරයක් දක්වා නැත. දැනට ප්රදේශයෙන් පළා ගොස් ඇති සැකකරු, 'දිනෙත් දිසානායක' නමැති ව්යාජ නමකින් පෙනී සිටිමින්, ව්යාජ වීග් (කොණ්ඩයක්) පැළඳ, තමන් මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවරයෙකු ලෙස හඳුන්වා දී ඇතත්, ඔහුගේ සැබෑ අනන්යතාවය ජයසුන්දර මුදියන්සේලාගේ චම්පික ශ්රියාන් ජයසුන්දර නමැති 43 හැවිරිදි තිදරු පියෙකු බව පොලිසිය අනාවරණය කරගෙන තිබේ.
මෙම සිදුවීමේ ඇති වඩාත්ම කනගාටුදායක සහ ආයතනික වශයෙන් පිළිකුල්සහගත කරුණ වන්නේ සැකකරුට එරෙහිව දැනටමත් දිවයිනේ ප්රධාන මහේස්ත්රාත් අධිකරණ හතරක (ගම්පහ, අලුත්කඩේ, තිස්සමහාරාමය සහ පාදුක්ක) කාන්තාවන් රවටා මුදල් වංචා කිරීමේ බරපතල නඩු විභාග වෙමින් පැවතීම සහ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) වෙතද පැමිණිලි ලැබී තිබීමයි. මෙයින් ගම්ය වන්නේ මෙරට නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමේ ආයතන අතර පවතින අන්යෝන්ය සන්නිවේදනයේ සහ තොරතුරු සම්බන්ධීකරණයේ ඇති අතිශය දුර්වල තත්ත්වයයි. එක් ප්රදේශයක අධිකරණයකින් වරෙන්තු ලැබූ හෝ නඩු පවතින අනුක්රමික වංචාකරුවෙකුට, තවත් ප්රදේශයකට ගොස් නව අනන්යතාවයකින් පෙනී සිටිමින් තරුණියන් ගොදුරු කර ගැනීමට හැකි පරිදි මෙරට අපරාධ නිරීක්ෂණ ජාලය අකර්මන්ය වී ඇත්තේ මන්ද යන ප්රශ්නය මෙහිදී පැනනඟී.
ශ්රී ලංකාව මීට පෙරද මෙවැනි ආයතනික නොසැලකිලිමත්කමේ සහ අනතුරු ඇඟවීම් නොසලකා හැරීමේ දරුණු රටාවන් අත්දැක ඇත. රටම කම්පා කළ පාස්කු ඉරිදා ත්රස්ත ප්රහාරයේදී බුද්ධි තොරතුරු පද්ධති අතර සම්බන්ධීකරණයක් නොමැති වීම මෙන්ම මෑතකාලීන මහා පරිමාණ මූල්ය වංචා සහ පිරමිඩ ජාවාරම්වලදී අදාළ නියාමන ආයතන නිසි කලට පියවර නොගැනීම හේතුවෙන් මහජනතාවට දැඩි ලෙස පීඩාවට පත්වීමට සිදු විය. මෙම නුවරඑළියේ ඛේදවාචකයද කියා පාන්නේ එවැනිම පද්ධතිමය අසමත් වීමකි. විවිධ පොලිස් ස්ථාන සහ අධිකරණ මඟින් සොයන අපරාධකරුවෙකු පිළිබඳ තොරතුරු එකම මධ්යගත දත්ත පද්ධතියකට (Centralized Criminal Database) ඇතුළත් කර, ඒවා කඩිනමින් යාවත්කාලීන කිරීමේ තාක්ෂණික පද්ධතියක් තවමත් මෙරට ස්ථාපිත නොවීම, අපරාධකරුවන්ට නීතියේ රැහැනින් මිදී සැඟවී සිටීමට සහ නව අපරාධ කිරීමට පාර කපා දී ඇත.
කෙසේ වෙතත්, නීතිය ක්රියාත්මක කරන නිලධාරීන් මුහුණ දෙන ප්රායෝගික දුෂ්කරතා අප අවතක්සේරු නොකළ යුතුය. ව්යාජ බාහිර පෙනුමක් මවාගනිමින්, ව්යාජ ලේඛන සහ අනන්යතාවන් භාවිත කරමින් සූක්ෂ්ම ලෙස ප්රදේශයෙන් ප්රදේශයට මාරු වන අපරාධකරුවෙකු හඹා යාම සංකීර්ණ කාර්යයකි. එමෙන්ම, මෙම මරණය සම්බන්ධයෙන් අධිකරණය විසින් තවමත් අවසන් තීන්දුවක් ලබා දී නොමැති බැවින් සහ විමර්ශන මූලික මට්ටමේ පවතින බැවින්, කිසිවෙකුත් නීත්යානුකූලව වරදකරු කිරීමට මහජනතාව කඩිමුඩියේ පියවර නොගත යුතුය. එහෙත්, සැකකරු නීතිය මඟහරිමින් සිටි අයෙකු වීම සහ ඔහුට එරෙහිව පවතින බහුවිධ වංචා චෝදනා සැලකීමේදී, පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව සතු මහජන වගවීම සහ වරෙන්තුකරුවන් අත්අඩංගුවට ගැනීමේ යාන්ත්රණයේ පවතින මන්දගාමී ස්වභාවය විවේචනයෙන් නිදහස් කළ නොහැක.
දැන්වත් රාජ්යය සහ වගකිවයුතු ආයතන මෙම පද්ධතිමය සිදුරු වසා දැමීමට කඩිනමින් පියවර ගත යුතුය. ප්රථමයෙන්ම, දිවයිනේ සියලුම පොලිස් ස්ථාන, අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව සහ අධිකරණ පද්ධතිය එකිනෙකට සම්බන්ධ කෙරෙන මධ්යගත ඩිජිටල් අපරාධ නිරීක්ෂණ ජාලයක් වහාම ස්ථාපිත කළ යුතුය. එවැනි පද්ධතියක් මඟින් ඕනෑම පොලිස් ස්ථානයකට සැක කටයුතු පුද්ගලයෙකුගේ ඇඟිලි සලකුණු හෝ මූලික තොරතුරු ඇතුළත් කළ සැනින් ඔහුගේ සාපරාධී ඉතිහාසය හඳුනා ගැනීමට හැකි විය යුතුය. දෙවනුව, වරෙන්තු නිකුත් කර ඇති සහ බහුවිධ අධිකරණවල නඩු පවතින පුද්ගලයන් අත්අඩංගුවට ගැනීම සඳහා විශේෂ මෙහෙයුම් ඒකක ශක්තිමත් කළ යුතුය. තෙවනුව, සමාජ මාධ්ය සහ ඩිජිටල් අවකාශයන් හරහා සිදුවන මෙවැනි අනන්යතා සොරකම් සහ රොමෑන්ස් වංචා (Romance Scams) පිළිබඳව මහජනතාව, විශේෂයෙන්ම තරුණ ප්රජාව දැනුවත් කිරීමේ ජාතික මට්ටමේ වැඩපිළිවෙළක් ක්රියාත්මක විය යුතුය.
ශම්යා දර්ශනීගේ අවාසනාවන්ත සමුගැනීම සමස්ත ශ්රී ලාංකීය පුරවැසියන්ගේම ආරක්ෂාව පිළිබඳව නිකුත් වූ බරපතල සීරුවෙන් තැබීමේ සංඥාවකි. නීතිය ක්රියාත්මක කරන පද්ධතියක සාර්ථකත්වය මැනිය යුත්තේ අපරාධයක් සිදු වූ පසු දක්වන ප්රතිචාරයෙන් පමණක් නොව, අපරාධකරුවෙකු නීතියේ රැහැනට හසුකර ගනිමින් ඊළඟ ඛේදවාචකය වළක්වා ගැනීමට දක්වන පූර්ව සූදානම මතය. ව්යාජ වෙස්මුහුණු පැළඳි අපරාධකරුවන්ට නිදැල්ලේ සැරිසැරීමට ඉඩ දෙන සමාජයක කිසිදු පුරවැසියෙකුට සැබෑ ආරක්ෂාවක් බලාපොරොත්තු විය නොහැක. දැනට පත් කර ඇති විශේෂ පොලිස් කණ්ඩායම් තුන මඟින් සැකකරු කඩිනමින් අත්අඩංගුවට ගෙන අධිකරණය හමුවට පමුණුවනු ඇතැයි අප අපේක්ෂා කරන අතරම, මෙවැනි ඛේදවාචක නැවත සිදු නොවීම උදෙසා කෙරෙන ආයතනික ප්රතිසංස්කරණ සඳහා මෙම සිදුවීම අවසාන පාඩම කරගත යුතුය.
