ඇමෙරිකානු ප්රහාරයන්ට ප්රතිප්රහාර එල්ල කිරීමක් වශයෙන් කුවේටයේ සහ බහරේනයේ පිහිටි ඇමෙරිකානු හමුදා යටිතල පහසුකම් අටක් විනාශ කළ බව ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බළකාය (IRGC) ප්රකාශ කර තිබේ. 2026 ජූනි 28 වනදා සිදු කරන ලද මෙම ඒකාබද්ධ මිසයිල සහ ඩ්රෝන මෙහෙයුමේදී කුවේටයේ අලි අල් සලීම් ගුවන් කඳවුර සහ බහරේනයේ පෝර්ට් සල්මන් හි පිහිටි ඇමෙරිකානු පස්වන නාවික බලඇණි මූලස්ථානය සාර්ථකව ඉලක්ක කරගත් බව ඉරානය පවසයි.
ඉරාන රාජ්ය මාධ්ය (IRIB) වාර්තා කරන පරිදි, මෙම ප්රහාර මාලාව ජූනි 28 වනදා අලුයම 2:00 ත් 3:00 ත් අතර කාලය තුළ ඉරාන නාවික සහ ගුවන් අභ්යවකාශ බලකායන් විසින් බැලස්ටික් මිසයිල සහ ඩ්රෝන යානා භාවිතයෙන් දියත් කර ඇත. බටහිර ආසියාවේ නොසන්සුන්තා සමනය කිරීම සඳහා අත්සන් කරන ලද කරුණු 14 කින් යුත් අවබෝධතා ගිවිසුම උල්ලංඝනය කරමින්, එදිනම පෙරවරු කාලයේ ඉරාන වෙරළ තීරයේ ස්ථාන පහකට ඇමෙරිකාව එල්ල කළ ප්රහාරයන්ට එරෙහිව මෙම "තීරණාත්මක ප්රතිචාරය" දැක්වූ බව IRGC ප්රකාශයෙහි සඳහන් වේ. ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බළකාය වැඩිදුරටත් අවධාරණය කරන්නේ කුවේටයේ සහ බහරේනයේ පිහිටි ළදරු ඝාතක ඇමෙරිකානු හමුදාවේ වැදගත් යටිතල පහසුකම් අටක් විනාශ කිරීමට තම වීරෝදාර සෙබළුන් සමත් වූ බවයි. එමෙන්ම ඉදිරියේදී එල්ල වන ඕනෑම ඇමෙරිකානු ක්රියාවකට දැඩි ප්රතිප්රහාර එල්ල කරන බවටත්, හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ නාවික ගමනාගමනය තම පාලනය යටතේ පවතින බැවින් ගිවිසුම් උල්ලංඝනය කරන නැව්වලට එරෙහිව දැඩි පියවර ගන්නා බවටත් ඔවුහු අනතුරු අඟවති.
මෙම ඉරාන ප්රහාරය එල්ල වූයේ ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ උපදෙස් පරිදි ඇමෙරිකානු මධ්යම අණදෙන බලකාය (CENTCOM) විසින් ජූනි 26 සහ 27 යන දිනවල ඉරාන ඉලක්ක වෙත එල්ල කරන ලද ප්රහාර මාලාවකින් පසුවය. හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය ආසන්නයේ වාණිජ නැව් ඉලක්ක කරගනිමින් ඉරානය විසින් එල්ල කරන ලද ඩ්රෝන ප්රහාරයන්ට ප්රතිචාර වශයෙන් ඇමෙරිකාව එම ප්රහාර දියත් කර තිබුණි. බොරතෙල් බැරල් මිලියන දෙකකට වඩා ප්රවාහනය කරමින් තිබූ පැනමා රාජ්යයට අයත් ‘එම්/ටී කිකු’ (M/T Kiku) නෞකාවට සහ සිංගප්පූරුවට අයත් ‘එම්/වී එවර් ලව්ලි’ (M/V Ever Lovely) නෞකාවට ඉරාන ප්රහාර එල්ල වී තිබූ අතර, ඊට ප්රතිචාර ලෙස ඇමෙරිකාව විසින් ඉරාන හමුදා නිරීක්ෂණ පද්ධති, සන්නිවේදන පද්ධති, ගුවන් ආරක්ෂක ස්ථාන, ඩ්රෝන ගබඩා සහ බෝම්බ වැපිරීමේ හැකියාවන් පවතින ස්ථාන ඉලක්ක කර ප්රහාර එල්ල කර තිබුණි.
ඉරාන ප්රහාරයත් සමඟ කුවේටය සහ බහරේනය වහාම ක්රියාත්මක වන පරිදි තම ආරක්ෂක පද්ධති සක්රීය කිරීමට පියවර ගෙන ඇත. කුවේට් හමුදාව ප්රකාශ කළේ තමන් දෙසට පැමිණි සතුරු මිසයිල සහ ඩ්රෝන යානා අතරමඟදී විනාශ කර දැමූ බව වන අතර, එම ආරක්ෂක මෙහෙයුම්වලදී සිදුවූ පිපිරීම් හඬ ප්රදේශවාසීන්ට පැහැදිලිව ඇසී තිබේ. මේ අතර බහරේන බලධාරීන් ද අනතුරු ඇඟවීමේ සිරස් නාද කරමින් තම රටේ ජනතාවට සන්සුන්ව සිටින ලෙස ඉල්ලා ඇත.
යටිතල පහසුකම් අටක් සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ වූ බවට ඉරානය කරන ප්රකාශය ස්වාධීන පාර්ශවයන් විසින් මෙතෙක් සනාථ කර නොමැති අතර, ඇමෙරිකානු මධ්යම අණදෙන බලකාය සාමාන්යයෙන් මෙවැනි ප්රකාශ අතිශයෝක්තියෙන් යුක්ත හෝ අසත්ය බව ප්රකාශ කරයි. කෙසේ වෙතත්, බීබීසී වෙරිෆයි (BBC Verify) ඇතුළු විවෘත මූලාශ්ර සහ චන්ද්රිකා ඡායාරූප විශ්ලේෂණ මඟින් මෙම ගැටුමේ මුල් අවධීන්හිදී (මැයි සහ ජූනි මාසවලදී) කුවේටයේ අලි අල් සලීම්, කැම්ප් අරිෆ්ජාන් සහ බහරේනයේ ඇමෙරිකානු පස්වන නාවික බලඇණි පරිශ්රයේ ඉන්ධන ගබඩා සහ ගුවන් යානා අංගනවලට සැලකිය යුතු හානි සිදුව ඇති බව තහවුරු කර ඇත. 2026 පෙබරවාරි අගභාගයේදී ඇරඹි මෙම ඉරාන-ඇමෙරිකානු-ඊශ්රායල පුළුල් ගැටුම හේතුවෙන් මැදපෙරදිග කලාපීය ස්ථාවරත්වය, ජාත්යන්තර තෙල් මිල සහ හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ නාවික ගමනාගමනය මේ වන විට දැඩි අවදානමකට ලක්ව තිබේ.
