ශ්රී ලංකාව විසින් අදාළ කොන්දේසි දෙකක් සම්පූර්ණ කිරීමට අපොහොසත් වී තිබියදීත්, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) විසින් ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 695 ක මූල්ය පහසුකමක් අනුමත කර තිබේ. ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ විධායක මණ්ඩලය විසින් මෙම තීරණය ගෙන ඇත්තේ මෙරට සඳහා වූ මාස 48 ක විස්තීර්ණ ණය පහසුකම යටතේ සිදුකරන ලද පස්වන සහ හයවන ඒකාබද්ධ සමාලෝචන සාර්ථකව අවසන් කිරීමෙන් අනතුරුවය.
කෙසේ වෙතත්, නව විදේශීය ගෙවීම් හිඟයන් ඇති වීමට ඉඩ නොතැබීම මෙන්ම ආනයන සීමාවන් අලුතින් පැනවීම හෝ ඒවා තීව්ර නොකිරීම සම්බන්ධයෙන් වූ අඛණ්ඩ කාර්ය සාධන නිර්ණායක සපුරාලීමට ශ්රී ලංකාවට නොහැකි වී ඇති බව එම අරමුදල සඳහන් කරයි.ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ විධායක මණ්ඩලය විසින් 2023 වසරේ මාර්තු මස 20 වැනිදා ශ්රී ලංකාව වෙනුවෙන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 3 ක විස්තීර්ණ ණය පහසුකමක් අනුමත කිරීමට පියවර ගෙන තිබුණි. මෙම නවතම වාරිකයද සමඟින් ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල විසින් මෙතෙක් මෙරටට ලබාදී ඇති සමස්ත මූල්ය සහාය ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.4 ක් දක්වා ඉහළ යන බව වාර්තා වේ. විස්තීර්ණ ණය පහසුකම් වැඩසටහන යටතේ ශ්රී ලංකාව පොදුවේ ශක්තිමත් කාර්ය සාධනයක් පෙන්නුම් කර ඇති අතර, ඉන්ධන සහ පිරිවැය ආවරණය වන පරිදි විදුලි මිල සකස් කිරීමේ පූර්ව ක්රියාමාර්ග ද සම්පූර්ණ කර ඇත.
එමෙන්ම 2025 වසරේ දෙසැම්බර් මස අවසානය සඳහා නියමිතව තිබූ සියලුම ප්රමාණාත්මක කාර්ය සාධන නිර්ණායක ශ්රී ලංකාව විසින් සපුරා ඇති බවත්, බොහෝ ව්යුහාත්මක මිනුම් දඬු ද නියමිත පරිදි හෝ සුළු ප්රමාදයන් සහිතව ක්රියාත්මක කර ඇති බවත් ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල නිකුත් කළ නිවේදනයේ දැක්වේ. මැද පෙරදිග පවතින යුදමය වාතාවරණය සහ ‘දිට්වා’ සුළි කුණාටුවේ බලපෑම් හේතුවෙන් ආර්ථිකයට අහිතකර තත්ත්වයන් මතු වුවද, ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව අඛණ්ඩව පවතිනු ඇතැයි අරමුදල අපේක්ෂා කරයි. අසීරු ප්රතිසංස්කරණ මධ්යයේ වුවද අත්පත් කරගත් ජයග්රහණ නිසා ආර්ථිකයට සහාය වීමටත්, අවදානමට ලක්වූ ජනතාව රැක ගැනීමටත් අවශ්ය කඩිනම් පියවර ගැනීමට රජයට අවස්ථාව සැලසී තිබේ.
මේ පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ නියෝජ්ය කළමනාකාර අධ්යක්ෂ සහ වැඩබලන ප්රධානි කෙන්ජි ඔකමුරා මහතා ප්රකාශ කරන්නේ, ලෝක වෙළඳපොළේ ඛනිජ තෙල් මිල ඉහළ යෑම නිසා උද්ධමනය ඉහළ යාමට සහ විදේශ ජංගම ගිණුමට අහිතකර බලපෑම් එල්ල විය හැකි බවයි. මීට අමතරව සංචාරක ක්ෂේත්රයේ ඉපැයීම් පහත වැටීම ද විදේශ ජංගම ගිණුම කෙරෙහි ඍණාත්මක බලපෑමක් ඇති කරනු ඇත. වැඩසටහනේ ප්රගතිය පොදුවේ යහපත් මට්ටමක පැවතුණ ද, රාජ්ය මූල්ය හා ආයෝජන කළමනාකරණය මෙන්ම විදුලිබල ක්ෂේත්රයේ ප්රතිසංස්කරණ සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා තවදුරටත් දැඩි උත්සාහයක් අවශ්ය වේ. බදු ක්රමය වඩාත් කාර්යක්ෂම කරමින් ආර්ථික වර්ධනය ඉහළ නැංවීම සඳහා රජයේ ආදායම් එකතු කිරීමේ ක්රියාවලිය අඛණ්ඩව සිදු කිරීම අත්යාවශ්ය බව ද හෙතෙම පෙන්වා දෙයි.
මෙරට ණය ප්රතිව්යුහගතකරණ ක්රියාවලිය අවසන් වීමට ආසන්න වුවත්, ණය තිරසාරභාවය පිළිබඳ අවදානම තවදුරටත් ඉහළ මට්ටමක පවතින බව ද ඔකමුරා මහතා සඳහන් කළේය. විවිධ අභියෝග මධ්යයේ වුවද විස්තීර්ණ ණය පහසුකම් වැඩසටහන ශක්තිමත්ව ඉදිරියට රැගෙන යාමට ශ්රී ලංකාව සමත්ව ඇති අතර, එමඟින් ලැබුණු ප්රතිලාභ ආර්ථිකයේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ආරක්ෂා කර ගැනීමටත්, සුළි කුණාටු සහ මැද පෙරදිග යුද්ධයේ බලපෑම්වලට මුහුණ දීමටත් උපකාරී වී තිබේ. කෙසේ වෙතත්, මැද පෙරදිග පවතින යුදමය තත්ත්වය මෙරට ඉදිරි ආර්ථික ගමන කෙරෙහි සැලකිය යුතු අහිතකර බලපෑමක් එල්ල කර ඇති අතර, එමඟින් ඇතිවන අවදානම හේතුවෙන් 2026 වසරේදී ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික වර්ධනය සියයට 3 ක් දක්වා මන්දගාමී වනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇත. යුද ගැටුම්වල බියකරු බව සහ ඒවා පවතින කාලසීමාව පිළිබඳව පවතින අවිනිශ්චිතතාව ඉදිරි ආර්ථික දැක්ම තවදුරටත් අවදානමට ලක් කරයි.
එල්ල වන ආර්ථික කම්පන හමුවේ 2026 වසරේදී රජයේ රාජ්ය මූල්ය ප්රතිපත්තිය ලිහිල් කිරීම සුදුසු බව පෙන්වා දෙන ඔකමුරා මහතා, මිල ස්ථායිතාව සුරැකීමට මුදල් ප්රතිපත්තිය තුළින් ප්රමුඛතාව දිය යුතු බව ද අවධාරණය කරයි. විදේශීය අංශයේ ස්වාරක්ෂක හා ඔරොත්තුදීමේ හැකියාව නැවත ගොඩනැගීම සඳහා විනිමය අනුපාතිකයේ නම්යශීලීභාවය ඉහළ නැංවීම සහ ගෙවුම් තුලන ක්රියාමාර්ග ක්රමයෙන් ඉවත් කිරීම තීරණාත්මක වනු ඇත. එමෙන්ම, රටේ ආයෝජන පරිසරය වැඩිදියුණු කරමින් ආර්ථික වර්ධන විභවය ඉහළ නැංවීම සඳහා විධිමත් ලෙස සකස් කරන ලද ව්යුහාත්මක ප්රතිසංස්කරණ මෙන්ම නවීකරණය කරන ලද රාජ්ය යටිතල පහසුකම් පද්ධතියක අවශ්යතාව ද ඔහු වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙයි.
