ලොව පුරා සංචාරකයන්ගේ පාරාදීසයක් ලෙස සැලකෙන මාලදිවයිනේ නිල්වන් සාගරය, එක්වරම අඳුරු සොහොන් බිමක් බවට පත්වෙමින් එරට ඉතිහාසයේ දරුණුතම කිමිදුම් ඛේදවාචකයක් සටහන් කර අවසන්ය. පසුගිය මැයි 14 වැනිදා මාලදිවයිනේ 'වාවු අතොළුවේ' පිහිටි 'මෝර ගුහාව' (Shark Cave) හෙවත් දෙවන කණ්ඩු නමින් හැඳින්වෙන ගැඹුරු දිය යට ගුහා පද්ධතියක අතුරුදන් වූ ඉතාලි ජාතික කිමිදුම්කරුවන් සිව්දෙනෙකුගේ සිරුරු ඊයේ (මැයි 18) සොයාගැනීමත් සමඟ මෙම ඛේදවාචකයේ මරණ සංඛ්යාව හය දක්වා ඉහළ ගියේය.
ඒ සමඟම ඉතාලි ජාතිකයන් පස්දෙනෙකුට සහ ඔවුන් බේරාගැනීමට ගිය මාලදිවයින් ජාතික සහන සේවකයෙකුට සිය ජීවිත අහිමි වූ අතිශය ඛේදනීය මෙහෙයුමක අවසානය සනිටුහන් විය.මියගිය පිරිස අතර ජෙනෝවා විශ්වවිද්යාලයේ සමුද්ර පරිසර විද්යාව පිළිබඳ සහකාර මහාචාර්යවරියක වන 51 හැවිරිදි මොනිකා මොන්ටෙෆැල්කෝන් සහ ඇයගේ 20 හැවිරිදි දියණිය වන ජෝර්ජියා සොමාකල් ද සිටීම සිද්ධියේ ශෝකාන්තය තවත් තීව්ර කරයි. ඊට අමතරව 31 හැවිරිදි පර්යේෂිකාවක වන මුරියෙල් ඔඩෙනිනෝ, 31 හැවිරිදි සමුද්ර ජීව විද්යා උපාධිධාරියෙකු වන ෆෙඩරිකෝ ගුවාල්ටියරි සහ 44 හැවිරිදි කිමිදුම් උපදේශක ජියන්ලුකා බෙනඩෙට්ටි යන අය ද මෙම අවාසනාවන්ත ඉරණමට මුහුණ දුන්හ. බෙනඩෙට්ටිගේ සිරුර අනතුර සිදුවූ දිනම සොයාගත් අතර, අතුරුදන්ව සිටි අනෙක් සිව්දෙනාගේ සිරුරු දින ගණනාවකට පසු ගුහාවේ තුන්වන කුටීරයේ එකට තිබියදී සොයාගනු ලැබුවේ අතිශය අවදානම් මෙහෙයුමකින් අනතුරුව ෆින්ලන්ත ජාතික විශේෂඥ කිමිදුම්කරුවන් තිදෙනෙකු විසිනි. මීට දින කිහිපයකට පෙර මෙම පිරිස සෙවීමේ මෙහෙයුමට එක්වූ මාලදිවයින් හමුදා කිමිදුම්කරුවෙකු වන සැරයන් මොහොමඩ් මහුදී ද, පීඩනය වෙනස් වීමේදී ඇතිවන රෝගී තත්ත්වයක් හේතුවෙන් ජීවිතක්ෂයට පත්වීම මෙම ඛේදවාචකයේ තවත් සංවේදී කඩඉමකි.
මෙම විනාශයට ප්රධානතම හේතුව වී ඇත්තේ ආරක්ෂිත සීමාවන් ඉක්මවා යාමයි. මාලදිවයිනේ විනෝදාත්මක කිමිදුම් කටයුතු සඳහා අවසර දී ඇති උපරිම ගැඹුර මීටර් 30ක් වුවද, මෙම කණ්ඩායම මීටර් 50ත් 60ත් අතර අතිශය ගැඹුරු කලාපයකට ගමන් කර ඇත. වඩාත් භයානක කරුණ වන්නේ, මෙවැනි සංකීර්ණ සහ ගැඹුරු දිය යට ගුහා පද්ධතියක් ගවේෂණය කිරීම සඳහා අත්යවශ්ය වන විශේෂිත තාක්ෂණික උපකරණ වෙනුවට ඔවුන් සාමාන්ය විනෝදාත්මක කිමිදුම් උපකරණ පමණක් භාවිත කර තිබීමයි. පටු මාර්ග, දැඩි දියවැල්, රොන්මඩ හේතුවෙන් නොපැහැදිලි වන දෘශ්යතාව සහ මෝරුන්ගේ ගැවසීම බහුල මෙවැනි පරිසරයක කිමිදීම සාමාන්ය කිමිදුම්කරුවෙකුට කිසිසේත්ම සුදුසු නොවන බවත්, එය ක්ෂණික මරණයකට අතවැනීමක් බවත් විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.
ඔවුන් මෙම මාරාන්තික ගමනට අවතීර්ණ වූයේ ඇයිද යන්න තවමත් නොවිසඳුණු අභිරහසකි. අදාළ සංචාරක සමාගම විසින් මෙම ගුහා ගවේෂණය සඳහා ඔවුන්ට කිසිදු නිල අවසරයක් ලබා දී නොතිබූ පසුබිමක, ඔක්සිජන් කළමනාකරණයේ දෝෂයක්, උපකරණවල ගැටලුවක් හෝ ඔවුන් ගුහාව තුළ අතරමං වූවාද යන්න පිළිබඳව ඉතාලි සහ මාලදිවයින් බලධාරීන් මේ වනවිටත් පුළුල් පරීක්ෂණයක් අරඹා තිබේ. කුමක් සිදුවූයේද යන්න පිළිබඳව නිශ්චිත නිගමනයකට එළඹෙන තුරු, මියගිය අයගේ ඥාතීන් කඳුළු පිරි දෙනෙතින් යුතුව පිළිතුරු අපේක්ෂාවෙන් සිටින අතර ඔවුන්ගේ සිරුරු නුදුරේදීම මව්බිමට රැගෙන යාමට නියමිතය.
සුන්දරත්වයෙන් පිරි සාගරය කෙතරම් ඉක්මනින් මාරාන්තික උගුලක් විය හැකිද යන්න, වාවු අතොළුවේ ගැඹුරු නිහඬතාවය විසින් මුළු ලෝකයටම යළිත් වරක් පසක් කර දී ඇත.
