ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය අතර ඇති වී තිබූ සටන් විරාමය බිඳ වැටීමේ අවදානමකට ලක්ව ඇති අතර, මාසයකට පමණ පෙර සටන් විරාමය ප්රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසු පළමු වරට එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයට ඉරානය විසින් ප්රහාරයක් දියත් කර තිබේ. මැයි 4 වන සඳුදා දින ඉරානය විසින් බැලස්ටික් මිසයිල 12ක්, කෲස් මිසයිල 3ක් සහ ඩ්රෝන යානා 4ක් යොදාගනිමින් මෙම ප්රහාරය එල්ල කර ඇත.
එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයේ ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති සහ ආරක්ෂක අමාත්යාංශය තහවුරු කළ පරිදි මෙම සියලු තර්ජනයන් මැඩපැවැත්වීමට සමත් වූ නමුත්, ෆුජයිරා හි ඇති වූ ගින්නකින් පුද්ගලයන් තිදෙනෙකු තුවාල ලබා ඇති අතර ඔවුන් ඉන්දීය ජාතිකයින් බව ඉන්දීය අගමැති නරේන්ද්ර මෝදි සහ එරට විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය විසින් තහවුරු කර තිබේ. පවතින ගුවන් තර්ජන පිළිබඳව ජාතික හදිසි අවස්ථා සහ ආපදා කළමනාකරණ අධිකාරිය (NCEMA) විසින් ජනතාවට අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කර ඇත.හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ සිරවී ඇති නැව් 1,550ක සිටින නාවිකයින් 22,500ක් පමණ මුදාගැනීම සඳහා ඇමෙරිකානු මධ්යම විධානය විසින් "ප්රොජෙක්ට් ෆ්රීඩම්" (Project Freedom) නමින් මෙහෙයුමක් ආරම්භ කර ඇති අතර, ඒ යටතේ යුධ ගුවන් යානා 100කට අධික සංඛ්යාවක් සහ භටයින් 15,000ක් පමණ යොදවා ඇත. ඇක්සියෝස් (Axios) වෙබ් අඩවිය වාර්තා කරන පරිදි, රාජ්ය තාන්ත්රික උත්සාහයන් අසාර්ථක වුවහොත් හමුදා ක්රියාමාර්ග නැවත ආරම්භ කිරීමට ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් නුදුරේදීම නියෝග කරනු ඇත. ඇමෙරිකානු ආරක්ෂාව සහිතව Maersk සමාගමට අයත් නැවක් සාර්ථකව සමුද්ර සන්ධියෙන් පිටවී ගොස් ඇති අතර, ඇමෙරිකානු නාවික හමුදාව විසින් ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකායට (IRGC) අයත් කුඩා බෝට්ටු 6ක් විනාශ කර තිබේ. ඇමෙරිකානු නැව් ඉලක්ක කළහොත් ඉරාන හමුදා මිහිතලයෙන් අතුගා දමන බවට ජනාධිපති ට්රම්ප් දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක් කර ඇත. ඇමෙරිකානු ආරක්ෂක ලේකම් පීට් හෙග්සෙත් සහ ජෙනරාල් ඩෑන් කේන් ප්රකාශ කර ඇත්තේ තවමත් සටන් විරාමය ක්රියාත්මක වුවද, සතුරු පාර්ශ්වය මෙය දුර්වලකමක් ලෙස නොදැකිය යුතු බවත්, අවශ්ය වුවහොත් ප්රධාන සටන් මෙහෙයුම් නැවත ආරම්භ කිරීමට තම හමුදා සූදානම් බවත්ය.
ඉරාන පාර්ලිමේන්තුවේ කථානායක මොහොමඩ් බාගර් ගලිබාෆ් අනතුරු අඟවා ඇත්තේ හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ නව උපායමාර්ගික යථාර්ථයක් නිර්මාණය වෙමින් පවතින බවයි. එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයට එල්ල වූ ප්රහාරය සම්බන්ධයෙන් අදහස් දැක්වූ ඉරාන හමුදා නිලධාරියෙකු පවසා ඇත්තේ එය කලින් සැලසුම් කළ එකක් නොවන බවත්, එය සමුද්ර සන්ධිය හරහා නීතිවිරෝධී ලෙස නැව් ගමන් කරවීමට ඇමෙරිකාව දරන උත්සාහයේ ප්රතිඵලයක් බවත්ය. මේ අතර, ඕමානයේ ඛසාබ් (Khasab) සිට ඉරානය බලා ගමන් කරමින් තිබූ සිවිල් භාණ්ඩ ප්රවාහන බෝට්ටු දෙකකට ඇමෙරිකානු හමුදා එල්ල කළ ප්රහාරයකින් සිවිල් වැසියන් පස් දෙනෙකු මියගොස් ඇති බවට ටස්නිම් (Tasnim) ප්රවෘත්ති ඒජන්සිය ඇතුළු ඉරාන මාධ්ය චෝදනා කරයි. පාකිස්ථානයේ මැදිහත්වීම මත සාකච්ඡා සිදුවෙමින් පවතින බැවින් හමුදාමය විසඳුමකට නොයන ලෙසත්, "ප්රොජෙක්ට් ෆ්රීඩම්" යනු අසාර්ථක ව්යාපෘතියක් බවත් ඉරාන විදේශ කටයුතු අමාත්ය අබ්බාස් අරග්චි ප්රකාශ කර ඇත.
ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමේ පියවරක් ලෙස, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයේ අධ්යාපන අමාත්යාංශය විසින් රට පුරා පිහිටි සියලුම පාසල් මැයි 5 වන දින සිට මැයි 8 වන සිකුරාදා දක්වා මාර්ගගත (online) ඉගෙනුම් ක්රමයට මාරු කර ඇති අතර, සාජා හි පෞද්ගලික අධ්යාපන අධිකාරිය ද මැයි 5 සිට මැයි 7 දක්වා එම පියවර අනුගමනය කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, ඩුබායි හි ග්ලෝබල් විලේජ් (Global Village) සුපුරුදු පරිදි විවෘතව පවතින බව තහවුරු කර තිබේ. මෙම තත්ත්වය සැලකිල්ලට ගනිමින් ඇමෙරිකානු රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සිය පුරවැසියන්ට එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයට සංචාරය කිරීම නැවත සලකා බලන ලෙස 3 වන මට්ටමේ අනතුරු ඇඟවීමක් නිකුත් කර ඇති අතර, අබුඩාබි හි ඇමෙරිකානු තානාපති කාර්යාලයේ සහ ඩුබායි හි කොන්සල් ජනරාල් කාර්යාලයේ අත්යවශ්ය නොවන කාර්ය මණ්ඩලය ඉවත් කර වීසා සේවා අත්හිටුවා ඇත. ජාත්යන්තර ප්රජාව දැක්වූ සහයෝගය අගය කරමින් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයේ ජනාධිපති උපදේශක ආචාර්ය අන්වර් ගර්ගාෂ් ප්රකාශ කළේ ඉරානය යනු කලාපීය අර්බුදය උත්සන්න කරන ආක්රමණිකයා බවයි.
ඉරාන ප්රහාරය හෙළා දකිමින් සෞදි අරාබියේ කිරුළ හිමි මොහොමඩ් බින් සල්මාන් කුමරු, ඊජිප්තු ජනාධිපති අබ්දෙල් ෆටා අල්-සිසි, කටාර් එමීර් ෂීක් තමිම් බින් හමාඩ් අල් තානි, බහරේන් නියෝජිත මන්ත්රී මණ්ඩලයේ කථානායක අහමඩ් බින් සල්මාන් අල් මුසල්ලම්ගේ පණිවිඩයක් රැගෙන ආ සකර් ගොබාෂ්, පාකිස්ථාන අගමැති ෂෙහ්බාස් ෂරීෆ් සහ සයිප්රස් ජනාධිපති නිකොස් ක්රිස්ටෝඩුලයිඩ්ස් යන මහත්වරුන් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයේ ජනාධිපති ෂීක් මොහොමඩ් බින් සයීඩ් අල් නහියන් වෙත දුරකථනයෙන් අමතා සිය සහයෝගය පළ කර ඇත. යෙරවන් හි පැවති මාධ්ය හමුවකදී ප්රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්රෝන් මෙම ප්රහාරය පිළිගත නොහැකි බව පවසමින් ඉරාන ජනාධිපති මසූඩ් පෙසෙෂ්කියන් සමඟ සාකච්ඡා කිරීමට නියමිත බව පැවසීය. ජර්මානු චාන්සලර් ෆ්රෙඩ්රික් මර්ස්, බ්රිතාන්ය අගමැති, කැනඩා අගමැති මාක් කාර්නි, බෙල්ජියමේ විදේශ අමාත්ය මැක්සිම් ප්රෙවෝට්, ෆින්ලන්ත විදේශ අමාත්ය එලීනා වෝල්ටනන් සහ යුක්රේන විදේශ අමාත්ය ඇන්ඩ්රි සිබිහා ද මෙම ප්රහාරය දැඩි ලෙස හෙළා දකිමින් රාජ්ය තාන්ත්රික විසඳුමක අවශ්යතාවය අවධාරණය කර ඇත.
මෙම ද්විත්ව සම්බාධක අර්බුදය මධ්යයේ, බ්රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 114.44 දක්වා 5.8% කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර මර්බන් බොරතෙල් මිල ඩොලර් 107.30 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත. පෙබරවාරි මැද භාගයේ සිට තෙල් මිල 60% කින් ඉහළ ගොස් ඇති නමුත්, ඇමෙරිකානු කොටස් වෙළඳපොළේ ඩව් ජෝන්ස්, S&P 500 සහ නැස්ඩැක් දර්ශක යම් වර්ධනයක් පෙන්නුම් කර ඇත. එහෙත් ඩොලර් මිලියන 400ක වංචාවක් හේතුවෙන් HSBC බැංකුවේ ලාභය අඩුවීමත් සමග බ්රිතාන්යයේ FTSE 100 දර්ශකය 1% කින් ද, ආසියානු කොටස් වෙළඳපොළ ද පහත වැටී තිබේ. ජපානයේ ටයියෝ ඔයිල් (Taiyo Oil) සමාගම විසින් සකාලින්-2 ව්යාපෘතිය යටතේ රුසියාවෙන් ආනයනය කළ පළමු බොරතෙල් තොගය ඉමාබාරි වෙරළට ළඟා වී ඇත. මේ අතර, හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේදී HMM Namu නම් දකුණු කොරියානු භාණ්ඩ ප්රවාහන නැවක සිදුවූ පිපිරීමකින් පසු හටගත් ගින්නකින් දකුණු කොරියානුවන් 6 දෙනෙකු ඇතුළු 24 දෙනෙකුගෙන් යුත් කාර්ය මණ්ඩලය දිවි ගලවාගෙන ඇති අතර, තවත් දකුණු කොරියානු නැව් 26ක් එහි සිරවී ඇති බැවින් ඇමෙරිකානු මෙහෙයුම් සඳහා සහභාගී වීමට දකුණු කොරියාව සිය අවධානය යොමු කර තිබේ. මෙම සියලු ගැටුම් මධ්යයේ වුවද, ඇමෙරිකාව, කැනඩාව සහ මෙක්සිකෝව කේන්ද්ර කරගනිමින් ජුනි 11 සිට ජූලි 19 දක්වා පැවැත්වෙන ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරඟාවලියට සහභාගී වීම පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීම සඳහා මැයි 20 වනදාට පෙර සූරිච් නුවරට පැමිණෙන ලෙස ෆීෆා (FIFA) සභාපති ජියානි ඉන්ෆැන්ටිනෝ විසින් ඉරාන පාපන්දු සම්මේලනයට ආරාධනා කර ඇත.
