ශ්රී ලංකා බැංකු ඉතිහාසයේ මෙතෙක් වාර්තා වූ දැවැන්තම මූල්ය වංචාවක් ලෙස සැලකෙන රුපියල් බිලියන 13.2ක අතිවිශාල මුදලක් ජාතික සංවර්ධන බැංකුව හෙවත් එන්.ඩී.බී. (NDB) බැංකුවෙන් අතුරුදන් වීමේ බරපතළ සිදුවීමක් මේ වන විට අනාවරණය වී තිබේ.
බැංකුවේ අභ්යන්තර විගණන අංශවල පරීක්ෂාවන් මඟහරිමින් සේවකයින් පිරිසක් විසින් ගනුදෙනුකරුවන්ගේ මුදල් රහසිගතව පෞද්ගලික ගිණුම් වෙත බැර කිරීම හරහා මෙම මහා පරිමාණ කොල්ලකෑම සැලසුම් සහගතව සිදුකර ඇත. ඉකුත් අප්රේල් 02 වැනිදා කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළ වෙත නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් රුපියල් මිලියන 380ක වංචාවක් සිදුවී ඇති බව බැංකුව මුලින්ම ප්රකාශ කළද, ඉන් දින හතරකට පසු නිකුත් කළ දෙවැනි නිවේදනයෙන් එම අගය රුපියල් බිලියන 13.2ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බව තහවුරු කිරීමත් සමඟ ආයතනයේ කොටස් මිල සීඝ්රයෙන් පහත වැටී ගනුදෙනු නතර වන තත්ත්වයක්ද නිර්මාණය විය.වර්ෂ 1979 දී පූර්ණ රාජ්ය බැංකුවක් ලෙස ආරම්භ වී, 1993 දී පෞද්ගලීකරණයට ලක්වී 2005 වසරේදී වාණිජ බැංකුවක් බවට පත් වූ රුපියල් බිලියන 990ක වත්කම් හිමි මෙම ආයතනයට අදාළ වංචාවෙන් එල්ල වී ඇති මූල්යමය බලපෑම අතිමහත්ය. කුඩා ව්යවසාය, ඉතිරි කිරීම් සහ ආයෝජන දක්වා පැතිරී ඇති මෙම ව්යාපාරය 2025 වසරේදී රුපියල් බිලියන 11ක ලාභයක් ඉපැයුවද, අනාවරණය වූ වංචාව හේතුවෙන් 2026 වසරේ පළමු කාර්තුව තුළදී රුපියල් බිලියන 4ක පමණ දැවැන්ත අලාභයක් ලබනු ඇතැයි මූල්ය විශ්ලේෂකයෝ අපේක්ෂා කරති. එය බැංකුවේ සමස්ත වත්කම්වලින් සියයට 0.7ක ප්රතිශතයකි. මෙම අර්බුදකාරී වාතාවරණය මධ්යයේ, පසුගිය වසරේ ලාභය මත පදනම්ව කොටසකට රුපියල් 8.50 බැගින් ගෙවීමට නියමිතව තිබූ ලාභාංශ ගෙවීමද මේ වන විට තාවකාලිකව අත්හිටුවා ඇති අතර, බැංකුව විසින් මෑතකදී නිකුත් කළ ණයකරයක් මගින් රුපියල් බිලියන 16ක මුදලක් ආයෝජනය කළ පිරිස්ද සිය ප්රතිලාභ පිළිබඳව දැඩි අවිනිශ්චිතතාවකට පත්ව සිටිති.
මෙතරම් විශාල මුදලක් වංචා කිරීමේ ක්රියාවලිය කිසිදු බාධාවකින් තොරව සිදුවීම හරහා මෙරට බැංකු පද්ධතියේ සහ නියාමන ආයතනවල බරපතළ දුර්වලතා රැසක් සමාජයට නිරාවරණය වී ඇත. සාමාන්යයෙන් දිනකට කළ හැකි මුදල් හුවමාරු සීමාව රුපියල් ලක්ෂ පනහක් වුවද, 2023 වසරේ සිට වරින් වර නැගෙනහිර පළාතේ පිහිටි එක්තරා පෞද්ගලික වාණිජ බැංකුවක ගිණුමකට රුපියල් බිලියන 9ක් දක්වා වූ අසාමාන්ය මුදල් ප්රමාණයක් බැර වී තිබීම බැංකුවේ අභ්යන්තර විගණන අංශවලට හෝ වාර්ෂික ප්රකාශන සකසන විගණන සමාගම්වලට හඳුනාගත නොහැකි වී තිබේ. තවද, රුපියල් ලක්ෂ දෙකකට වැඩි තැන්පතුවලදී මුදල් ඉපැයූ ආකාරය පැහැදිලි කිරීම අනිවාර්ය වන දැඩි නීති පවතින පසුබිමක, මාස තුනකට වරක් ගනුදෙනු පරීක්ෂා කරන ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ සුපරීක්ෂණ ක්රියාවලීන්ට මෙන්ම ජාතික බුද්ධි ඒකකයටද මෙම අසාමාන්ය ගනුදෙනු මඟහැරී යාම බරපතළ ප්රහේලිකාවකි.
මෙම ජාවාරමට සම්බන්ධ සැකකාර සේවකයින්ගේ වැඩ තහනම් කර ඔවුන් අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති බවත්, වංචා කළ මුදල් යළි අයකර ගන්නා බවත් පාලනාධිකාරිය පැවසුවද, මෙහි අවදානමට ලක්ව ඇත්තේ මෙරට සාමාන්ය ජනතාව සහ ප්රධාන ආයෝජකයින්ගේ වත්කම්ය. නෝර්වේ විදේශ අමාත්යාංශයට අයත් අරමුදලක් වන 'නෝෆන්ඩ්' (Norfund) මෙන්ම සේවක අර්ථසාධක අරමුදල, සේවක භාරකාර අරමුදල සහ ලංකා බැංකුව මෙහි ප්රධාන කොටස්කරුවන් වන බැවින්, සිදුවන මූල්යමය අවාසිය සෘජුවම රටේ වැඩකරන ජනතාවගේ ප්රතිලාභවලට බලපෑම් එල්ල කරනු ලබයි. ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල විසින් ශ්රී ලංකාවේ බැංකු පද්ධතිය ශක්තිමත් කරමින් අවශ්යතාවට වඩා පවතින බැංකු ප්රමාණය ක්රමයෙන් අඩු කළ යුතු බවට නිර්දේශ කර ඇති සහ ප්රධාන ජාත්යන්තර බැංකු දෙකක් මෙරටින් ඉවත්ව ගොස් ඇති වටපිටාවක, මෙවැනි සිදුවීම් හරහා විදේශීය ආයෝජකයින්ගේ විශ්වාසය දැඩි ලෙස පළුදු වීම සමස්ත ආර්ථිකයටම බලපාන බැරෑරුම් තත්ත්වයකි.
