වසර පනහකටත් වැඩි දිගු නිහැඬියාවකින් පසු, මානව වර්ගයා යළිත් වරක් සඳේ නොපෙනෙන කලාපය ස්පර්ශ කරමින් අද ආරක්ෂිතව පෘථිවියට පැමිණ තිබේ.
නාසා ආයතනයේ (NASA) ඓතිහාසික ආටෙමිස් II (Artemis II) මෙහෙයුම සාර්ථකව අවසන් කරමින්, ගගනගාමීන් සිව්දෙනෙකු රැගත් 'ඔරායන්' (Orion) අභ්යවකාශ යානය 2026 අප්රේල් 10 වැනිදා සාගරයට පතිත විය. පැසිෆික් සාගරයේ කැලිෆෝනියානු වෙරළට ඔබ්බෙන් වූ මුහුදු කලාපයට නිරුපද්රිතව ගොඩබෑ මෙම යානය, දින දහයක විශ්මිත චන්ද්ර ගවේෂණයක නිමාව සනිටුහන් කළේය.
මෙම ගමනට එක්වූ නාසා කමාන්ඩර් රීඩ් වයිස්මන්, නියමුවා ලෙස කටයුතු කළ වික්ටර් ග්ලෝවර්, මෙහෙයුම් විශේෂඥ ක්රිස්ටිනා කෝච් සහ කැනේඩියානු අභ්යවකාශ ඒජන්සියේ ජෙරමි හැන්සන් යන සිව්දෙනාම ඉතා යහපත් සෞඛ්ය තත්ත්වයෙන් පසුවන බව නාසා ආයතනය තහවුරු කළේය. චන්ද්ර මෙහෙයුමකට එක්වූ ප්රථම කළු ජාතිකයා ලෙස ග්ලෝවර් ද, ප්රථම කැනේඩියානුවා ලෙස හැන්සන් ද අභ්යවකාශ ඉතිහාසයට එක්වන විට, ක්රිස්ටිනා කෝච් කාන්තාවක් ලෙස අභ්යවකාශයේ තැබූ වාර්තා තවදුරටත් අලුත් කිරීමට සමත් වූවාය. මේ වනවිටත් ඔවුන් වෛද්ය පරීක්ෂණ සඳහා ඇමෙරිකානු නාවික හමුදාවට අයත් යූ.එස්.එස්. ජෝන් පී. මර්තා (USS John P. Murtha) නෞකාව වෙත ආරක්ෂිතව මාරු කර යවා තිබේ.
මෙය හුදෙක් සඳ වටා ගොස් ආපසු පැමිණි ගමනක් පමණක් නොවේ. 1970 වසරේදී ඇපලෝ 13 මෙහෙයුම තැබූ වාර්තාව බිඳ හෙළමින්, පෘථිවියේ සිට සැතපුම් 252,756ක් තරම් ඈතට ගමන් කිරීමට මෙම කණ්ඩායම සමත් වූහ. එය ඉතිහාසයේ මිනිසෙකු අභ්යවකාශය තුළ ගමන් කළ වැඩිම දුර ප්රමාණයයි. මුළු ගමනේදී සැතපුම් ලක්ෂ හතකට ආසන්න දුරක් ගෙවා දැමූ ඔවුහු, සඳේ අඳුරු පස මෙන්ම අභ්යවකාශයේ සිට පූර්ණ සූර්යග්රහණයක් ද නිරීක්ෂණය කරමින් සුවිශේෂී දත්ත රැසක් පෘථිවියට ගෙන ආහ.
එහෙත් මෙම ගමනේ අවදානම් සහගතම සහ තීරණාත්මකම මොහොත වූයේ යානය යළි පෘථිවි වායුගෝලයට ඇතුළුවීමයි. පැයට සැතපුම් 25,000කට ආසන්න අතිශය වේගයකින් පෘථිවිය දෙසට ඇදී ආ යානයේ බාහිර උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 2,760ක් තරම් ඉහළ අගයක් ගත් අතර, එය යානයේ තාප ආවරණ සඳහා දැඩි අභියෝගයක් විය. මින් පෙර පැවති මිනිසුන් රහිත ආටෙමිස් I මෙහෙයුමේදී මතු වූ තාප ආවරණ ගැටලු පිළිබඳව පැවති බිය මුළුමනින්ම දුරු කරමින්, කිසිදු අනතුරකින් තොරව මෙම ගිනිගත් කඩඉම පසුකර යාමට ඔරායන් යානයට හැකිවීම ඉංජිනේරු විද්යාවේ අතිමහත් ජයග්රහණයකි.
අභ්යවකාශ තරණයේ සියලු බලාපොරොත්තු මල්ඵල ගන්වමින් නිමාවූ මෙම පරිපූර්ණ මෙහෙයුම, අනාගත ගවේෂණයේ නව මානයක් සලකුණු කරයි. එය හුදෙක් සඳ මත යළි පා තැබීමේ ආටෙමිස් III මෙහෙයුමට පමණක් නොව, අනාගතයේ රතු ග්රහයා හෙවත් අඟහරු මත මිනිස් ජනාවාසයක් පිහිටුවීමේ මහා සිහිනය යථාර්ථයක් කරගැනීම උදෙසා මානව වර්ගයා තැබූ සුවිසල්ම පියවරයි.
