අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය, ඊශ්රායලය සහ ඉරානය අතර මේ වන විට දින 53කට වැඩි කාලයක් පුරා ක්රියාත්මක වන යුධමය තත්ත්වය තුළ අප්රේල් 22 වන දිනෙන් අවසන් වීමට නියමිතව තිබූ සති දෙකක සටන් විරාමය තවදුරටත් දීර්ඝ කිරීමට අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් අප්රේල් 21 වන දින නිවේදනය කරනු ලැබීය. පෙබරවාරි 28 වන දින ඉරාන උත්තරීතර නායක අලි කමේනි ඝාතනය කරමින් අමෙරිකානු සහ ඊශ්රායල හමුදා විසින් එල්ල කළ ප්රහාරයෙන් අනතුරුව ආරම්භ වූ මෙම යුද්ධයේදී ඉරාන රජය දැඩි ලෙස බිඳවැටී ඇති බව පවසමින් සහ පාකිස්ථානයේ අග්රාමාත්ය ෂෙබාස් ෂරීෆ් සහ ෆීල්ඩ් මාර්ෂල් අසීම් මුනීර් කළ ඉල්ලීමකට අනුව මෙම තීරණය ගත් බව ජනාධිපති ට්රම්ප් සිය 'ටෘත් සෝෂල්' (Truth Social) ගිණුම හරහා ප්රකාශ කර ඇත.
"ඉරාන නායකයින් සහ නියෝජිතයින් එක්සත් යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කරන තුරු එම රටට එල්ල කරන ප්රහාරය අත්හිටුවන ලෙස අපෙන් ඉල්ලා තිබෙනවා" යනුවෙන් ජනාධිපතිවරයා එහි වැඩිදුරටත් සඳහන් කර ඇති අතර, කෙසේ වෙතත් ඉරානයට එරෙහි නාවික සම්බාධක තවදුරටත් පවත්වාගෙන යන ලෙස ඔහු අමෙරිකානු හමුදාවන්ට උපදෙස් ලබා දී තිබේ.අමෙරිකාවේ මෙම සටන් විරාම දීර්ඝ කිරීමේ නිවේදනයට ප්රතිචාර දක්වමින් ඉරානයේ 'ඛාතම් අල්-අන්බියා' ඒකාබද්ධ හමුදා අණදෙන මූලස්ථානය සහ ඉස්ලාමීය විප්ලවීය මුරගාමී බලකාය (IRGC) ප්රකාශ කළේ තමන් ඕනෑම මොහොතක ප්රහාරයක් එල්ල කිරීම සඳහා සූදානමින් සිටින බවයි. ඉරානයට එරෙහිව පනවා ඇති නාවික සම්බාධක ඉවත් නොකරන්නේ නම් මෙම සටන් විරාමය අර්ථ විරහිත බව පවසන ටෙහෙරාන් බලධාරීන්, එම සම්බාධක සටන් විරාමය උල්ලංඝනය කරන යුධමය ක්රියාවක් ලෙස ද හඳුන්වා දී ඇත. අප්රේල් 21 වන දින රාත්රියේ ඉරාන මුරගාමී බලකාය විසින් ටෙහෙරාන් නුවරදී 'කොරාම්ෂාර්' සහ 'ගාදර්-110' යන බැලස්ටික් මිසයිල ප්රදර්ශනය කරමින් විශේෂ රාත්රී පෙළපාලියක් පැවැත්වූ අතර, ගල්ෆ් කලාපීය සහ කටාර් ඉලක්ක වෙත පහරදීමට තමන් සූදානම් බවට ඔවුන් ඉන් පැහැදිලි අනතුරු ඇඟවීමක් කර තිබේ. ඉරාන පාර්ලිමේන්තු කථානායක මොහොමඩ් බගර් ගලිබාෆ් ඇතුළු හමුදා ප්රධානීන් අවධාරණය කරන්නේ සටන් බිමට නව උපක්රම හඳුන්වා දීමට තමන් පසුබට නොවන බවයි.
මේ අතර, පාකිස්ථානයේ ඉස්ලාමාබාද් නුවරදී පැවැත්වීමට සැලසුම් කර තිබූ අමෙරිකා-ඉරාන දෙවන වටයේ සාම සාකච්ඡා සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටී ඇත. අමෙරිකානු උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වෑන්ස්ගේ පාකිස්ථාන සංචාරය ද මේ හේතුවෙන් අත්හිටුවා ඇති අතර, සාකච්ඡා සඳහා සහභාගී වීම ඉරානය විසින් ප්රතික්ෂේප කිරීම ඊට ප්රධාන හේතුව වී තිබේ. අමෙරිකාව විසින් මෑතකදී ඉරාන නෞකාවක් අත්අඩංගුවට ගැනීම මුහුදු කොල්ලයක් ලෙස හඳුන්වන ටෙහෙරාන් බලධාරීන්, කිසිදු සාකච්ඡාවකට පෙර නාවික සම්බාධක වහාම ඉවත් කළ යුතු බවට දැඩි කොන්දේසියක් පනවා ඇත. පාකිස්ථාන නිලධාරීන් සටන් විරාමය සඳහා දැඩි මැදිහත්වීමක් සිදු කළද, පීඩනයක් යටතේ කිසිදු සාකච්ඡාවකට නොඑළඹෙන බව ඉරාන විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය අප්රේල් 21 වන දින නිල වශයෙන් ප්රකාශ කළේය.
සටන් විරාමය දීර්ඝ කර තිබුණද, ඉරාන වරායයන් සහ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය ඉලක්ක කරගනිමින් අමෙරිකාව පනවා ඇති දැඩි නාවික සම්බාධක තවදුරටත් ක්රියාත්මක වෙමින් පවතී. මෙම අවහිර කිරීම් ආර්ථික යුද්ධයක් ලෙස සලකන ඉරානය, එම කලාපය හරහා ගමන් කිරීමට උත්සාහ කරන යාත්රා වෙත දිගින් දිගටම වෙඩි තැබීම් සහ බාධා කිරීම් සිදු කර ඇත. අමෙරිකානු හමුදා විසින් මෙම වටලෑම දිගටම කරගෙන යන තාක් කල් හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය යළි විවෘත නොකරන බවට ඉරාන බලධාරීන් අනතුරු අඟවා තිබේ. මෙම අර්බුදකාරී තත්ත්වය හේතුවෙන් ගෝලීය තෙල් වෙළෙඳපොළ දැඩි අස්ථාවරත්වයකට මුහුණ දී ඇති අතර, ආසියානු කලාපයේ ඇතැම් රටවල ඉන්ධන හිඟයක් සහ ලෝක බලශක්ති මිල ගණන් වල ශීඝ්ර ඉහළ යාමක් ද වාර්තා වේ.
මෙම තාවකාලික සටන් විරාමය හරහා කෙටිකාලීන සහනයක් ලැබුණද, මැදපෙරදිග කලාපය පුරා දහස් ගණනකගේ ජීවිත බිලිගත් මෙම මහා පරිමාණ යුද්ධයේ මූලික ගැටලු තවමත් විසඳී නොමැත. යුද්ධය වහාම නතර කරන ලෙස බලකරමින් අප්රේල් 21 වන දින අමෙරිකාවේ කැපිටල් හිල් පරිශ්රයේදී එරට හිටපු හමුදා භටයින් සහ සිවිල් ක්රියාකාරීන් පිරිසක් දැවැන්ත විරෝධතාවක් පැවැත්වූ අතර, එහිදී පුද්ගලයින් 62 දෙනෙකු අත්අඩංගුවට පත්ව තිබේ. කිසිදු පාර්ශ්වයකින් නව ජීවිත හානි කිසිවක් පසුගිය පැය 24 තුළ වාර්තා වී නොමැති වුවද, නාවික සම්බාධක, න්යෂ්ටික ගැටලු සහ ඉරාන සහාය ලබන සන්නද්ධ කණ්ඩායම් හේතුවෙන් ඉදිරියේදී ඕනෑම මොහොතක යළිත් දැවැන්ත ගැටුමක් නිර්මාණය වීමේ දැඩි අවදානමක් පවතී.
