2026 අප්රේල් 3 සහ 4 යන දෙදින තුළ වාර්තා වන තොරතුරු අනුව, මේ වන විට පස්වන සතියටත් එළඹ ඇති ඇමෙරිකානු-ඊශ්රායල සහ ඉරාන යුද්ධය තවදුරටත් උත්සන්න වෙමින් පවතී. මෙම කාලසීමාව තුළ සිදුවූ සුවිශේෂීම සිදුවීමක් වන්නේ ඉරාන ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති විසින් ඇමෙරිකානු යුද ගුවන් යානා දෙකක් බිම හෙළීමයි.
නවීන තාක්ෂණයෙන් යුත් මිසයිල පද්ධතියක් යොදාගනිමින් නිරිතදිග ඉරානයට ඉහළ අහසේදී F-15E Strike Eagle යානයක් සහ පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයේදී A-10 Warthog යානයක් මෙලෙස විනාශ කර ඇති අතර, මෙය වත්මන් ගැටුමේදී ඇමෙරිකාවට සිය මිනිසුන් සහිත ගුවන් යානා අහිමි වූ ප්රථම අවස්ථාව වේ. කඩා වැටුණු යානාවල සිටි නියමුවන් දෙදෙනෙකු ඇමෙරිකානු විශේෂ කාර්ය බලකායන් විසින් බේරාගෙන ඇති නමුත්, අතුරුදන් වූ අනෙක් නිලධාරියා පණපිටින් අල්ලා ගැනීම සඳහා ත්යාග පිරිනමමින් ඉරානය විසින් දැවැන්ත මෙහෙයුමක් දියත් කර ඇත. මෙම ප්රහාරයන් ඉරානය විසින් සිය යුද ශක්තිය ප්රදර්ශනය කිරීමක් ලෙස සමරනු ලබන අතර, සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් වෙතද විශේෂ දැනුම්දීමක් කර තිබේ.මේ අතරතුර, "සැබෑ පොරොන්දුව" (Operation True Promise) මෙහෙයුමේ කොටසක් ලෙස ඉරානය විසින් ඊශ්රායලයේ මධ්යම සහ උතුරුදිග ප්රදේශ ඉලක්ක කරගනිමින් පොකුරු බෝම්බ (cluster munitions) සහිත බැලස්ටික් මිසයිල ප්රහාර මාලාවක් දියත් කර ඇත. මෙම ප්රහාරවලින් රොෂ් හායින්, රාමත් ගන්, බියර්ෂෙබා සහ ටෙල් අවිව් ඇතුළු නගර කිහිපයක නේවාසික මෙන්ම කාර්මික කලාපවලටද දැඩි හානි සිදුවී තිබේ. ඊශ්රායල ආරක්ෂක පද්ධති විසින් අතිබහුතරයක් මිසයිල ගුවනේදීම විනාශ කිරීමට සමත් වුවද, කඩා වැටුණු සුන්බුන් සහ පොකුරු බෝම්බ හේතුවෙන් 79 හැවිරිදි වියපත් පුද්ගලයෙකු ඇතුළු සිවිල් වැසියන් කිහිප දෙනෙකුට තුවාල සිදුවී ඇත. මීට අමතරව පෙටා ටික්වා ප්රදේශයේ කර්මාන්තශාලාවකටද හානි සිදුවී ඇති අතර, ඉරානය විසින් මෙලෙස පොකුරු බෝම්බ භාවිත කිරීම ජාත්යන්තරයේ දැඩි කනස්සල්ලට හේතු වී තිබේ.
ගැටුමේ අතුරු පෙරමුණක් ලෙස ක්රියාත්මක වන ලෙබනනයේදී, හිස්බුල්ලා සංවිධානය විසින් ඉරානය සමඟ එක්ව හයිෆා ප්රදේශයට සහ මරූන් අල්-රාස් හි හෙලිකොප්ටර් අංගනයක් වෙත රොකට් ප්රහාර එල්ල කර තිබේ. ඊට ප්රතිචාර දක්වමින් ඊශ්රායලය විසින් දකුණු බීරූට්, ජෙසීන් සහ බේකා නිම්නය ඉලක්ක කරගනිමින් ගුවන් ප්රහාර මාලාවක් දියත් කර ඇති අතර, ඉන් ප්රධාන පාලම් දෙකක් විනාශ වීමෙන් සාමාන්ය වැසියන්ට අත්යවශ්ය ආහාර සහ ඖෂධ සපයා ගැනීමේ සැපයුම් මාර්ග අවහිර වී ඇත. මෙම ප්රහාරයන් අතරතුර එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමසාධක භටයින් තිදෙනෙකුටද තුවාල සිදුවී ඇති අතර, වර්ධනය වන අර්බුදය පාලනය කිරීම සඳහා ඊශ්රායලය සිය අතිරේක හමුදා භටයින්ගේ සේවා කාලය සති නවයක් දක්වා දීර්ඝ කිරීමට පියවර ගෙන තිබේ.
මෙම අර්බුදය මධ්යයේ, ඇමෙරිකානු සහ ඊශ්රායල බලකායන් විසින් ඉරානයේ යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කරගනිමින් අඛණ්ඩව ප්රහාර එල්ල කරනු ලබයි. ටෙහෙරානයට උතුරින් පිහිටි කරාජ් B1 පාලම විනාශ කිරීමෙන් සිදුවූ මරණ සංඛ්යාව මේ වන විට 13 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර, සිවිල් ඉලක්ක වෙත පහරදීම සදාචාරාත්මක පිරිහීමක් බවට ඉරානය චෝදනා කරයි. මීට ප්රතිචාර ලෙස ඉරානය විසින් ගල්ෆ් කලාපයේ ඉලක්ක වෙත ඩ්රෝන සහ මිසයිල ප්රහාර එල්ල කර ඇති අතර, ඉන් කුවේටයේ මිනා අල්-අහමදි පිරිපහදුවට සහ අබුඩාබිහි ගෑස් මධ්යස්ථානයකට මෙන්ම ඇලුමිනියම් කර්මාන්තශාලාවකටද හානි සිදුවී එක් අයෙකු මියගොස් ඇත. හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය තවදුරටත් වසා තැබුවහොත් ඉරානයේ බලශක්ති සහ ජල සම්පත් මධ්යස්ථාන වෙත තවත් ප්රබල ප්රහාර එල්ල කරන බවට ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයා අනතුරු අඟවා තිබේ.
මෙම දැවැන්ත යුදමය වාතාවරණය හමුවේ, ඇමෙරිකාව විසින් යෝජනා කරන ලද පැය 48ක සටන් විරාමය ඉරානය විසින් තරයේ ප්රතික්ෂේප කර ඇත. හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය අවහිර වීම හේතුවෙන් නෞකා 2000ත් 3000ත් අතර ප්රමාණයක් එහි සිරවී ඇති අතර, ඉන් ඇතිවූ ඛනිජ තෙල් මිල ඉහළ යාම වියට්නාමය වැනි රටවල ආර්ථික වර්ධනයට පවා සෘණාත්මක ලෙස බලපා තිබේ. ප්රංශ නෞකාවක් ඉරානයට බදු ගෙවා සමුද්ර සන්ධිය හරහා ගමන් කර ඇති බවද වාර්තා වේ. මේ අතරතුර බෑග්ඩෑඩ් සහ සානා නුවරවල ඉරානයට සහාය පළ කරමින් විරෝධතා මතු වී ඇති අතර, ඇමෙරිකාව තුළද මෙම යුද්ධය සම්බන්ධයෙන් ජනතා අප්රසාදය වර්ධනය වෙමින් පවතින බව නවතම මත විමසුම් පෙන්වා දෙයි.
