පසුගිය පැය 24 තුළ මැදපෙරදිග අර්බුදය තවදුරටත් උත්සන්න කරමින්, ඇමරිකානු නාවික හමුදාවට අයත් ආර්ලි බර්ක් පන්තියේ යූ.එස්.එස් ස්පෲවන්ස් (USS Spruance) විනාශකාරී යුද නෞකාව විසින් හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය අසල ඕමාන් ගල්ෆ් කලාපයේදී ඉරාන ධජය සහිත අඩි 900ක් දිගැති එම්/වී ටවුස්කා (M/V Touska) භාණ්ඩ ප්රවාහන නෞකාව අත්අඩංගුවට ගෙන තිබේ. පැය හයක පමණ කාලයක් පුරා ඇමරිකාව ලබා දුන් අනතුරු ඇඟවීම් නොසලකා හැරීම හේතුවෙන්, ඇමරිකානු හමුදා විසින් නෞකාවේ එන්ජින් කාමරයට අඟල් 5 මාදිලියේ MK 45 කාලතුවක්කු ප්රහාර එල්ල කර එහි ගමන අඩාල කිරීමට කටයුතු කර ඇත.
ඉන් අනතුරුව ඇමරිකානු මැරීන් භටයින් නෞකාවට ගොඩවී එහි සම්පූර්ණ පාලනය සිය භාරයට ගත් බවත්, නෞකාව තුළ ඇති දෑ පරීක්ෂා කරමින් සිටින බවත් ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් තහවුරු කර තිබේ. මෙය අප්රේල් 13 වැනිදා ආරම්භ වූ ඇමරිකානු නාවික වරාය සම්බාධකවලින් පසු සිදුවූ ප්රථම සාර්ථක අත්අඩංගුවට ගැනීම වන අතර, ඉරානය මෙය "සන්නද්ධ මුහුදු කොල්ලයක්" ලෙස හඳුන්වමින් දැඩි ලෙස හෙළා දැක ඇත.මෙම ඇමරිකානු ක්රියාමාර්ගයට දැඩි ප්රතිචාර දක්වමින් ඉරාන ඒකාබද්ධ හමුදා අණදෙන මූලස්ථානය නිවේදනය කළේ, ඇමරිකාව සිය වරාය සම්බාධක ඉවත් කරන තුරු ලෝක බොරතෙල් සැපයුමෙන් 20%ක් පමණ ගමන් ගන්නා හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය දැඩි පාලනයක් යටතේ සම්පූර්ණයෙන්ම වසා දමන බවයි. මීට පෙර දින කිහිපයකට පමණක් විවෘත කර තිබූ මෙම මුහුදු මාර්ගය යළි වසා දැමීමත් සමග, ඉරාන විප්ලවවාදී මුර භටයින්ගේ (IRGC) අධිවේගී ප්රහාරක බෝට්ටු ඕමාන් වෙරළට ඔබ්බෙන් ගමන් ගත් වෙළඳ නෞකා වෙත වෙඩි ප්රහාර එල්ල කර ඇති බව බ්රිතාන්ය සමුද්රීය ඒජන්සිය සහ රොයිටර් පුවත් සේවය තහවුරු කරයි. මෙම තත්ත්වය හමුවේ බ්රෙන්ට් (Brent) බොරතෙල් මිල 7%කින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇති අතර, චන්ද්රිකා ඡායාරූප මගින් පෙන්වා දෙන්නේ ලොව පුරා නෞකා තම ගමන් මාර්ග වෙනස් කරමින් සිටින බවයි.
මෙම නාවික ගැටුම් මගින් අප්රේල් 7-8 දිනවල පාකිස්ථානයේ මැදිහත්වීමෙන් ඇතිකරගත් සටන් විරාමය දැඩි අවදානමකට ලක්ව ඇති අතර, රාජ්යතාන්ත්රික සාකච්ඡා ද මුළුමනින්ම බිඳවැටී ඇත. ඉස්ලාමාබාද් නුවරදී පැවැත්වීමට නියමිතව තිබූ දෙවන වටයේ ඇමරිකානු-ඉරාන සාකච්ඡා සඳහා කිසිදු එකඟතාවක් නොමැති බව පවසන ටෙහෙරානය, ඇමරිකාව සටන් විරාමයේ හරය උල්ලංඝනය කර ඇති බවට චෝදනා කරයි. ඉරාන උත්තරීතර නායක මොජ්තබා කමේනිගේ පණිවිඩයක් උපුටා දක්වමින් ඉරාන රාජ්ය රූපවාහිනිය අනතුරු ඇඟවූයේ ඇමරිකාවට සහ ඊශ්රායලයට නව පරාජයන් අත්විඳීමට සිදුවනු ඇති බවයි. කෙසේ වෙතත්, ඉරානය න්යෂ්ටික සීමාවන්ට යටත් වන තුරු සහ කලාපීය ආතතීන් සමනය කරන තුරු සම්බාධක අඛණ්ඩව ක්රියාත්මක වන බව ජනාධිපති ට්රම්ප් අවධාරණය කර ඇත.
ඉරානය මුල් කරගත් ප්රධාන අර්බුදයට සමගාමීව, ලෙබනනයේ සටන් විරාමයක් පවතින බව කියැවුණද ඊශ්රායල-හිස්බුල්ලා ගැටුම් නොකඩවා ක්රියාත්මක වේ. පසුගිය පැය 24 තුළ ඊශ්රායල ආරක්ෂක අංශ (IDF) විසින් දකුණු ලෙබනනයේ බින්ට් ජුබෙයිල් සහ මර්ජායූන් දිස්ත්රික්කවල පිහිටි හිස්බුල්ලා රොකට් විදින යන්ත්ර, ක්රියාකාරිකයින් සහ යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කරගනිමින් ගුවන් ප්රහාර 200කට අධික ප්රමාණයක් එල්ල කර ඇත. මෙම ගැටුම්වලින් ඊශ්රායල සොල්දාදුවන් දෙදෙනෙකු මියගොස් ඇති අතර, තමන් ප්රහාර 26ක් එල්ල කළ බව හිස්බුල්ලා සංවිධානය පවසයි. අග්රාමාත්ය බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු තහවුරු කර ඇත්තේ දින 10ක විරාමයක් පැවතියද ඊශ්රායල හමුදා කිලෝමීටර් 8-10ක ආරක්ෂිත කලාපය අඛණ්ඩව රඳවා ගන්නා බවයි.
මේ අතර, මෙම යුදමය වාතාවරණයේ ගෝලීය ආර්ථික බලපෑම දරුණු වෙමින් පවතී. මැදපෙරදිගින් 70%ක ඇලුමිනියම් ආනයනය කරන ජපන් මෝටර් රථ නිෂ්පාදකයින් මේ වන විටත් අමුද්රව්ය හිඟයකට මුහුණ පා සිටී. එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයේ නිලධාරීන් රහසිගතව ට්රම්ප්ගේ ප්රතිපත්තිවලට දොස් පවරන අතරම යුවාන් මුදලින් තෙල් වෙළඳාම සිදුකිරීම පිළිබඳව ඉඟි කර ඇත. ගෝලීය නාවික රක්ෂණ සමාගම් විසින් රක්ෂණ වාරික ඉහළ නංවා ඇති බැවින් තෙල් නැව් අප්රිකාව හරහා හරවා යැවීමට පියවර ගෙන තිබේ. නාවික ගමනාගමනය අඛණ්ඩව ඇනහිටීම සහ යුදමය තත්ත්වය තවදුරටත් වර්ධනය වුවහොත් තෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 50 සිට 100 දක්වා ප්රමාණයකින් ඉහළ යා හැකි බවට විශ්ලේෂකයෝ අනතුරු අඟවති.
