2026 වසරේ ඉරානය සහ එක්සත් ජනපදය මෙන්ම ඊශ්රායලය අතර පවතින ගැටුම් තවදුරටත් තීව්ර කරමින්, මාර්තු 25 වන දින ඉරාන නිත්ය හමුදාව විසින් ඇමරිකානු නාවික හමුදාවට අයත් යූ.එස්.එස් ඒබ්රහම් ලින්කන් (USS Abraham Lincoln) ගුවන් යානා අංගන නෞකාව ඉලක්ක කර ගනිමින් 'කාදර්' (Qader) කෲස් මිසයිල ප්රහාරයක් එල්ල කළ බවට නිල වශයෙන් ප්රකාශ කර තිබේ. ඉරාන රාජ්ය රූපවාහිනිය සහ IRNA පුවත් සේවය හරහා නිකුත් කළ නිවේදනයකට අනුව, මෙම වෙරළබඩ කෲස් මිසයිල ප්රහාරය හේතුවෙන් අදාළ ඇමරිකානු නාවික ප්රහාරක බලඇණියට සිය ගමන් මාර්ගය වෙනස් කිරීමට සිදුව ඇත.
කෙසේ වෙතත්, මීට පෙර ඔවුන් කළ ප්රකාශයන්හි මෙන් නෞකාව විනාශ වූ බවට හෝ ඊට සෘජු ප්රහාරයක් එල්ල වූ බවට මෙවර කිසිදු ප්රකාශයක් සිදු කර නොමැත.ඉරාන නාවික හමුදාපති රියර් අද්මිරාල් ෂහ්රාම් ඉරානි ප්රකාශ කර ඇත්තේ, සතුරු ඒබ්රහම් ලින්කන් නෞකාවේ ගමන් මඟ අඛණ්ඩව නිරීක්ෂණය කරන බවත්, එය තම මිසයිල පද්ධතිවල සීමාවට ඇතුළු වූ වහාම ප්රබල ප්රහාරයන්ට ලක් කරන බවත්ය. ප්රෙස් ටීවී (Press TV) ඇතුළු රාජ්ය මාධ්ය විසින් මෙම ප්රහාරය එල්ල කරන ආකාරය දැක්වෙන බවට පැවසෙන වීඩියෝ දර්ශන ද මුදාහැර ඇති අතර, මෙම සිදුවීම ඕමාන් බොක්ක ආශ්රිත චබහාර් වෙරළ තීරය කේන්ද්ර කරගනිමින්, නෞකාව කිලෝමීටර් 250 ත් 300 ත් අතර දුරකින් යාත්රා කරමින් තිබියදී සිදු කර ඇති බව වාර්තා වේ. මෙය ඉරානය විසින් ගල්ෆ් කලාපය තුළ ඇමරිකානු නාවික බලයට එරෙහිව සිය වෙරළබඩ ආරක්ෂක විධිවිධාන යොදාගනිමින් අනුගමනය කරන උපක්රමික මෙහෙයුමක කොටසක් ලෙස සැලකේ.
මෙම ප්රහාරය සඳහා යොදාගත් බව කියන 'කාදර්' (Qader) හෙවත් ගාදීර් මිසයිලය රේඩාර් පද්ධති මඟහරිමින් පහතින් පියාසර කළ හැකි, නාවික ඉලක්ක සඳහාම විශේෂයෙන් නිපදවූවකි. ඉලක්කයට ලක්වූ බව කියන යූ.එස්.එස් ඒබ්රහම් ලින්කන් (CVN-72) යනු ටොන් 100,000 ක පමණ බරකින් යුත්, F/A-18 සුපර් හෝනට් ඇතුළු ගුවන් යානා 60 කට අධික ප්රමාණයක් රැගෙන යා හැකි 'නිමිට්ස්' (Nimitz) පන්තියේ න්යෂ්ටික බලයෙන් ක්රියාත්මක වන දැවැන්ත ගුවන් යානා අංගනයකි. ලෝක තෙල් සැපයුමෙන් සියයට 20 කට වඩා වැඩි ප්රමාණයක් ප්රවාහනය කෙරෙන හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය ආශ්රිතව මෙම නෞකාව රඳවා ඇත්තේ කලාපීය ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමේ අරමුණෙනි.
කෙසේ වෙතත්, මෙම ඉරාන ප්රකාශය සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ස්වාධීන තහවුරු කිරීමක් මෙතෙක් වාර්තා වී නොමැති අතර, ඇමරිකානු පාර්ශ්වය ද මීට පෙර එල්ල වූ මෙවැනි චෝදනා තරයේ ප්රතික්ෂේප කර ඇත. මාර්තු 1 වන දින ඉරානය විසින් එල්ල කළ බව කියන බැලස්ටික් මිසයිල ප්රහාර සම්බන්ධයෙන් ද අදහස් දක්වමින් ඇමරිකානු මධ්යම අණදෙන මූලස්ථානය (CENTCOM) ප්රකාශ කළේ ඒවා හුදෙක් බොරු ප්රචාර පමණක් බවත්, ලින්කන් නෞකාව කිසිදු උපද්රවයකින් තොරව ඉරානයට එරෙහි "Operation Epic Fury" ගුවන් මෙහෙයුම් සඳහා අඛණ්ඩව දායක වන බවත්ය. අතීතයේ දී ද ඉරානය විසින් මෙවැනි ප්රහාර සම්බන්ධයෙන් නිකුත් කළ ඇතැම් දර්ශන කෘත්රිම බුද්ධිය (AI) මගින් නිර්මාණය කරන ලද ව්යාජ ඒවා බවට ඔප්පු වී තිබේ.
මෙම සමස්ත සිදුවීම් මාලාව පෙළගැසෙන්නේ 2026 පෙබරවාරි මස අගභාගයේදී ඇමරිකාව සහ ඊශ්රායලය විසින් ඉරානයට එල්ල කළ ප්රහාරවලින් එරට උත්තරීතර නායක අලි කමේනි ඇතුළු 1,340 කට අධික පිරිසක් මියයාමේ සිද්ධියත් සමඟය. ඊට ප්රතිචාර දැක්වීමක් ලෙස "ටෲ ප්රොමිස් 4" (Operation True Promise 4) මෙහෙයුම යටතේ ඉරානය විසින් ඊශ්රායලයට සහ ගල්ෆ් කලාපයේ මෙන්ම ජෝර්දානයේ සහ ඉරාකයේ පිහිටි ඇමරිකානු කඳවුරු වෙත ඩ්රෝන සහ මිසයිල ප්රහාර එල්ල කරමින් පවතී. එමෙන්ම මීට පෙර මාර්තු මස මුලදී ද ලින්කන් නෞකාව අක්රිය කළ බවට ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය (IRGC) විසින් කළ ප්රකාශයන් ද ඇමරිකාව විසින් ප්රතික්ෂේප කරනු ලැබීය.
