ගල්ෆ් කලාපයේ තෙල් සහ ගෑස් නිෂ්පාදන මධ්යස්ථාන ඉලක්ක කර ගනිමින් එල්ල වූ ප්රහාර හේතුවෙන් ගෝලීය වශයෙන් බලශක්ති මිල ගණන් ඉහළ යාමත් සමඟ, ඊට ප්රතිචාර ලෙස ඉරානයට දැඩි ප්රහාරයක් එල්ල කරන බවට සෞදි අරාබිය අනතුරු අඟවා තිබේ. සෞදි අරාබියේ රියාද් අගනුවර වෙත ඉරානය විසින් එල්ල කරන ලද බැලස්ටික් මිසයිල අටක් ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති මගින් විනාශ කර ඇති අතර, තම තෙල් පිරිපහදුවකට ද ප්රහාරයක් එල්ල වී ඇති බැවින් ටෙහෙරානය සම්බන්ධයෙන් පවතින ඉවසීමේ සීමාව ඉක්මවා යමින් පවතින බව සෞදි විදේශ අමාත්ය ෆයිසාල් බින් ෆර්හාන් කුමරු ප්රකාශ කළේය.
ඉරානය විසින් කරනු ලබන මෙම බලපෑම් දේශපාලනික හා සදාචාරාත්මක වශයෙන් ඔවුනටම අහිතකර ලෙස බලපානු ඇති බවත්, අවශ්ය වුවහොත් හමුදාමය ක්රියාමාර්ග ගැනීමේ අයිතිය තම රටට ඇති බවත් ඔහු වැඩිදුරටත් අවධාරණය කළේය.මෙම අර්බුදකාරී තත්ත්වය නිර්මාණය වූයේ ලෝකයේ විශාලතම ගෑස් නිධිය මෙන්ම ඉරානයේ ආර්ථිකයේ ප්රධානතම ජීවනාලිය වන සවුත් පාර්ස් (South Pars) ගෑස් ක්ෂේත්රයට ඊශ්රායලය විසින් ප්රහාරයක් එල්ල කිරීමෙන් පසුවය. ඊට ප්රතිචාර දක්වමින් ඉරානය විසින් ලොව විශාලතම ද්රවීකෘත ස්වාභාවික වායු (LNG) නිෂ්පාදන පහසුකම වන කටාර් රාජ්යයේ රාස් ලෆාන් (Ras Laffan) බලාගාරයට ප්රහාර එල්ල කළ අතර, සිදුවූ විනාශය සම්පූර්ණයෙන්ම යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට වසර ගණනාවක් ගතවනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. මෙම ප්රහාරයත් සමඟ ගෝලීය බලශක්ති මිල ගණන් සියයට 35කින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇති අතර, කටාර් විදේශ අමාත්යාංශයේ ප්රකාශක මාජෙඩ් අල්-අන්සාරි මෙය තම රටේ ස්වෛරීභාවය උල්ලංඝනය කරන භයානක තත්ත්වයක් ලෙස හෙළා දකිමින්, ඉරානයේ තෙල් සම්පත් ඉලක්ක කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඊශ්රායලයට ද දැඩි ලෙස චෝදනා කළේය.
මේ දක්වා සෞදි අරාබිය ඉරාන භූමියට සෘජු ප්රහාරයක් එල්ල කර නොමැති වුවද, ඉරාන ප්රහාර තවදුරටත් ක්රියාත්මක වන්නේ නම් හමුදාමය ක්රියාමාර්ග ගැනීමේ අයිතිය තමන් සතු බවට සෞදි විදේශ අමාත්යවරයා විසින් 2026 මාර්තු 19 වැනිදා ප්රසිද්ධියේම දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක් කර ඇත. අරාබි සහ ඉස්ලාමීය විදේශ අමාත්යවරුන්ගේ විශේෂ හමුවක් රියාද් නුවර පැවැත්වෙමින් තිබියදී ඉරානය විසින් එල්ල කළ බැලස්ටික් මිසයිල ප්රහාරයෙන් අනතුරුව මාධ්ය හමුවක් කැඳවූ සෞදි විදේශ අමාත්ය ෆයිසාල් බින් ෆර්හාන් අල් සවුද් කුමරු ප්රකාශ කළේ, ඉරානයේ මෙම ක්රියාකලාපය දේශපාලනිකව සහ සදාචාරාත්මකව ඔවුන්ටම පාරාවළල්ලක් වනු ඇති බවයි. ඉරානය කෙරෙහි තිබූ විශ්වාසය මුළුමනින්ම බිඳ වැටී ඇති බවත්, තම උපායමාර්ග පිළිබඳව ඔවුන් නැවත සිතා බැලිය යුතු බවත් ඔහු අවධාරණය කළේය. අවශ්ය මොහොත එළඹුණු විට සෞදි නායකත්වය නිසි තීරණ ගනු ඇති බවට ඔහු අනතුරු ඇඟවීය. මේ අතර, හමුදාමය ප්රතිචාර දැක්වීමේ විකල්ප සඳහා සෞදි කිරුළ හිමි මොහොමඩ් බින් සල්මාන් කුමරුගේ අනුමැතිය හිමිව ඇති අතර, ඒ සඳහා ඇමෙරිකානු සහාය ද තහවුරු කරගෙන කලාපීය සම්බන්ධීකරණය උදෙසා ගල්ෆ් රාජ්යයන් රියාද් නුවරදී හදිසි රැස්වීම් පවත්වා ඇත. ප්රහාර අඛණ්ඩව සිදුවුවහොත් සෞදි කඳවුරු භාවිතා කරමින් ප්රහාර දියත් කිරීමට ඇමෙරිකානු හමුදාවන්ට අවසර දීමට සිදුවනු ඇතැයි සෞදි රජය මීට පෙර මාර්තු 5 වැනිදා රාජ්ය තාන්ත්රික මාර්ග ඔස්සේ ඉරානයට දැනුම් දී තිබුණි.
සෞදි අරාබිය, කුවේටය, කටාරය සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය යන රටවල බලශක්ති මධ්යස්ථාන ඉලක්ක කරගෙන එල්ල වූ මෙම ප්රහාර හේතුවෙන් ගෝලීය බලශක්ති මිල ගණන් සීඝ්රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇත. අරම්කෝ සහ SAMREF වැනි තම තෙල් යටිතල පහසුකම් ආරක්ෂා කර ගැනීම කෙරෙහි සෞදි අරාබිය දැඩි අවධානයක් යොමු කර ඇති අතර, යුක්රේනය ඇතුළු වෙනත් පාර්ශ්වයන්ගෙන් අමතර මිසයිල නාශක පද්ධති මිලදී ගෙන තම භූමිය සහ පුරවැසියන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා අවශ්ය සියලු පියවර ගන්නා බවට සහතික වී තිබේ. 2026 මාර්තු 20 වැනිදා වන විටත් සෞදි අරාබිය රාජ්ය තාන්ත්රික විසඳුමකට වැඩි කැමැත්තක් දක්වන නමුත්, ඔවුන්ගේ ඉවසීම සීමාසහිත බව දැඩිව ප්රකාශ කර ඇත. තවදුරටත් බලශක්ති මධ්යස්ථාන හෝ රියාද් නුවර ඉලක්ක කර ප්රහාර එල්ල වුවහොත් එය සෘජු ප්රතිචාරයකට තුඩු දෙනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, ඉරානය ප්රකාශ කරන්නේ තමන් සිවිල් ඉලක්ක වෙත ප්රහාර එල්ල නොකරන බවත්, තම අවධානය යොමු වී ඇත්තේ ඇමෙරිකානු සහ ඊශ්රායල දේපළ වෙත පමණක් බවත්ය.
