canada-japan-and-european-allies-in-effort-to-reopen-strait-of-hormuz

මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින යුධමය තත්ත්වය හේතුවෙන් ගෝලීය බලශක්ති සැපයුමට දැඩි බලපෑමක් එල්ල වී ඇති පසුබිමක, හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය යළි විවෘත කිරීමේ ප්‍රයත්නයන් සඳහා සහාය දැක්වීමට කැනඩාව, ජපානය සහ යුරෝපීය මිත්‍ර රටවල් සිය කැමැත්ත පළ කර තිබේ. ඉරානයට අයත් සවුත් පාර්ස් (South Pars) ස්වභාවික ගෑස් ක්ෂේත්‍රයේ පහසුකම් ඉලක්ක කර ගනිමින් ඊශ්‍රායලය විසින් සිදු කළ ප්‍රහාරයකට ප්‍රතිචාර ලෙස කටාර් රාජ්‍යයේ රාස් ලෆාන් (Ras Laffan) ද්‍රවීකරණය කළ ඛනිජ තෙල් පහසුකම් මධ්‍යස්ථානයට සහ කලාපයේ තවත් ස්ථාන කිහිපයකට ඉරානය විසින් ප්‍රහාර මාලාවක් එල්ල කරන ලදී.

මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍යය, ප්‍රංශය, ජර්මනිය, ඉතාලිය, නෙදර්ලන්තය, කැනඩාව සහ ජපානය එක්ව විශේෂ නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් ඉරානයේ ක්‍රියාකලාපය සහ ඔවුන් විසින් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය වසා දැමීම දැඩි ලෙස හෙළා දැක ඇත.




මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් ලොව පුරා අවදානමට ලක්විය හැකි ජනතාවට දැඩි බලපෑම් එල්ල වන බව පෙන්වා දෙන මෙම රටවල්, සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ආරක්ෂිත යාත්‍රා ගමනාගමනය තහවුරු කිරීම සඳහා සුදුසු පියවර ගැනීමට තමන් සූදානම් බව අවධාරණය කර සිටිති. කෙසේ වෙතත්, යුධ නැව් හෝ හමුදා යෙදවීම සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් මෙතෙක් නිශ්චිත එකඟතාවයකට පැමිණ නොමැති අතර, එක්සත් ජාතීන්ගේ නියෝජිතායතනයක් වන ජාත්‍යන්තර සමුද්‍රීය සංවිධානය ද ආරක්ෂිත සමුද්‍රීය කොරිඩෝවක් නිර්මාණය කිරීමේ අවශ්‍යතාවය පෙන්වා දී තිබේ. පෙබරවාරි 28 වැනිදා ඇමරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය එක්ව ඉරානයට එරෙහිව යුධමය ක්‍රියාමාර්ග ආරම්භ කිරීමෙන් පසුව, ලෝක බොරතෙල් සැපයුමෙන් සියයට 20ක් පමණ ප්‍රවාහනය කෙරෙන හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ ගමනාගමනය සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ නතර වී ඇත. මේ හේතුවෙන් යුරෝපයේ ස්වභාවික ගෑස් මිල සියයට 25කින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇති අතර, ජාත්‍යන්තර බ්‍රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයක මිල ඇමරිකානු ඩොලර් 119 දක්වා ඉහළ ගොස් පසුව ඩොලර් 103 දක්වා සුළු අඩුවීමක් පෙන්නුම් කළේය.

බ්‍රිතාන්‍ය අග්‍රාමාත්‍ය කීර් ස්ටාර්මර් මීට පෙර මෙවැනි මෙහෙයුමකට සම්බන්ධ වීම ප්‍රතික්ෂේප කර තිබුණද, මේ වන විට බ්‍රිතාන්‍ය මිලිටරි සැලසුම්කරුවන් කණ්ඩායමක් වොෂින්ටනය වෙත යවා ඇත්තේ නැව් ගමනාගමනය යළි ආරම්භ කිරීමේ විකල්ප පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීම සඳහාය. ජීවන වියදම අවම කිරීම සඳහා යුද්ධය කඩිනමින් අවසන් කිරීමේ අවශ්‍යතාවය ඔහු එහිදී පෙන්වා දී තිබේ. මේ අතර, කැනේඩියානු ආරක්ෂක අමාත්‍ය ඩේවිඩ් මැක්ගින්ටි ප්‍රකාශ කළේ මැදපෙරදිග සහ ගල්ෆ් කලාපයේ රටවලට සහාය අවශ්‍ය නම්, නේටෝ මිත්‍ර රටවල් සමඟ එක්ව කැනඩාව ද ඒ සම්බන්ධයෙන් සලකා බලමින් සිටින බවයි. නේටෝ මහලේකම් මාර්ක් රුටේ ද සඳහන් කළේ මෙම සමුද්‍ර සන්ධිය තවදුරටත් වසා තැබිය නොහැකි බවත්, එය කඩිනමින් විවෘත කිරීම සඳහා ඇමරිකාව සමඟ එක්ව ප්‍රබල ලෙස සාකච්ඡා කරමින් සිටින බවත්ය.




ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සිය මිත්‍ර රටවලින් සහ විශේෂයෙන් නේටෝ සංවිධානයෙන් ලැබෙන සහයෝගය ප්‍රමාණවත් නොවන බවට දැඩි විවේචනයක් එල්ල කර ඇත. ජපන් අග්‍රාමාත්‍ය සනායි ටකායිචි සමඟ වොෂින්ටනයේ පැවති සාකච්ඡාවකදී ඔහු ජපානයෙන් වැඩි දායකත්වයක් අපේක්ෂා කරන බව පැවසුවද, ඇය ඍජු එකඟතාවයක් පළ නොකර ගෝලීය ආර්ථිකයට එල්ල වන දැඩි බලපෑම පිළිබඳව පමණක් සිය අවධානය යොමු කළාය. මේ අතර කැනේඩියානු විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය අනීටා ආනන්ද් ලන්ඩනයේ පැවති සමුළුවකදී ප්‍රකාශ කළේ, අග්‍රාමාත්‍ය මාර්ක් කර්නිගේ දැක්මට අනුව, කැනඩාව සමාන අදහස් ඇති අනෙකුත් රටවල් සමඟ එක්ව වර්තමාන ගෝලීය අස්ථාවරත්වය හමුවේ මූලිකත්වය ගෙන කටයුතු කළ යුතු බවයි.