the-main-suspect-in-the-airbus-deal-former-air-lanka-ceo-kapila-chandrasena-remanded-for-a-week

ශ්‍රී ලන්කන් ගුවන් සමාගමේ හිටපු ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී කපිල චන්ද්‍රසේන මහතා අද (12) අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව විසින් අත්අඩංගුවට ගෙන තිබේ. ආන්දෝලනාත්මක එයාර්බස් ගනුදෙනුවේ ප්‍රධාන සැකකරු වන ඒ මහතාගෙන් ප්‍රකාශයක් සටහන් කර ගැනීම සඳහා අද පෙරවරුවේ අල්ලස් කොමිසම හමුවට කැඳවා තිබූ අතර, පැය හතකට ආසන්න කාලයක් පුරා සිදුකළ ප්‍රශ්න කිරීම්වලින් අනතුරුව මෙම අත්අඩංගුවට ගැනීම සිදු කර ඇත.

අත්අඩංගුවට ගත් ශ්‍රීලන්කන් ගුවන් සේවයේ හිටපු ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී කපිල චන්ද්‍රසේන ලබන 19 වැනිදා දක්වා රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කරන ලෙස කොටුව මහෙස්ත්‍රාත් අධිකරණය අද (12) පස්වරුවේ නියෝග කර තිබෙයි.




ශ්‍රී ලන්කන් ගුවන් සමාගම සඳහා එයාර්බස් යානා මිලදී ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය තුළදී අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන දෙකක අල්ලසක් ලබා ගත් බවට ඔහුට එරෙහිව චෝදනා එල්ල වී තිබේ. මෙම දැවැන්ත මූල්‍ය වංචාව සම්බන්ධයෙන් ප්‍රථම වරට 2020 වසරේදී 'සන්ඩේ ටයිම්ස්' පුවත්පත මගින් කරුණු අනාවරණය කර තිබූ අතර, 2025 වසරේ නොවැම්බර් 25 වන දා වරාය හා සිවිල් ගුවන් සේවා අමාත්‍ය අනුර කරුණාතිලක මහතා පාර්ලිමේන්තුවේදී ප්‍රකාශ කළේ මෙම දූෂිත ගනුදෙනුව හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකා රජයට සිදු වී ඇති සමස්ත පාඩුව අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 400ක් පමණ වන බවයි. අදාළ ගනුදෙනුව අවලංගු කිරීම සඳහා එයාර්බස් සමාගමට ගෙවීමට සිදු වූ ඩොලර් මිලියන 115ක දඩ මුදල ද මෙම පාඩුවට ඇතුළත් වන බව අමාත්‍යවරයා එහිදී පෙන්වා දුන්නේය. ඊට අමතරව, වෙළෙඳපොළ වටිනාකමට වඩා ඩොලර් මිලියන 50ක් පමණ වැඩිපුර ගෙවා ගුවන් යානා දෙකක් මිල දී ගැනීමට ද එකල රජය කටයුතු කර තිබුණි.

2012 සහ 2013 වසරවලදී A330 වර්ගයේ ගුවන් යානා හයක් සහ A350 වර්ගයේ යානා හතරක් මිලදී ගැනීමටත්, තවත් යානා හතරක් කල්බදු ක්‍රමය යටතේ ලබා ගැනීමටත් ශ්‍රී ලංකාව සහ ප්‍රංශ එයාර්බස් සමාගම අතර එකඟතා ඇති විය. මෙම ගනුදෙනුව තහවුරු කර ගැනීම වෙනුවෙන් එයාර්බස් සමාගම විසින් කපිල චන්ද්‍රසේන මහතාට සහ ඔහුගේ බිරිඳට ඩොලර් මිලියන 16.84ක (රුපියල් බිලියන තුනකට අධික) අල්ලසක් ලබා දීමට පොරොන්දු වී ඇති අතර, ඉන් ඩොලර් මිලියන දෙකක මුදලක් (රුපියල් මිලියන 362ක්) සැබවින්ම ඔවුන් වෙත ලබා දී ඇත. මෙම අල්ලස් මුදල ලබා දීම සඳහා චන්ද්‍රසේන මහතාගේ බිරිඳව ව්‍යාපාරික හවුල්කාරියක ලෙස හඳුන්වා දෙමින් බෲනායි රාජ්‍යයේ ලියාපදිංචි කළ ව්‍යාජ සමාගමක් එයාර්බස් සමාගම විසින් උපයෝගී කරගෙන තිබේ.




2012 වසරේ ඔක්තෝබර් 05 වන දින අදාළ කාන්තාවගේ පූර්ණ අයිතිය සහ අධ්‍යක්ෂකත්වය යටතේ මෙම සමාගම පිහිටුවා ඇති අතර, ගුවන් යානා ක්ෂේත්‍රය පිළිබඳ කිසිදු අත්දැකීමක් නොමැති ඇයව 2013 මාර්තු මාසයේදී එයාර්බස් සමාගමේ ව්‍යාපාරික උපදේශිකාවක ලෙස පත් කරගෙන ඇත. පැරීසියේ පිහිටි එයාර්බස් සමාගමේ අලෙවි අංශය වන SMO අංශය විසින් මෙම ව්‍යාජ සමාගම "එයාර්බස් සේවක 8" ලෙස නම් කරමින් ඔවුන්ගේ අල්ලස් ජාලය ක්‍රියාත්මක කර තිබේ. අනතුරුව දෙපාර්ශ්වය අතර ඇති කරගත් උපදේශන ගිවිසුමට අනුව, ශ්‍රී ලන්කන් සමාගම මිලදී ගන්නා සෑම A330 යානාවක් සඳහාම ඩොලර් මිලියනයක් ද, A350 යානාවක් සඳහා ඩොලර් මිලියන 1.16ක් ද, කල්බදු යානාවක් සඳහා ඩොලර් ලක්ෂ තුනක් ද අදාළ කාන්තාවගේ සමාගමට ගෙවීමට එකඟ වී තිබුණි. ඊට අමතරව 2015 ඔක්තෝබර් 30 දක්වා වෙනත් තරගකාරී සමාගමකින් යානා මිලදී නොගැනීමට බලපෑම් කිරීම වෙනුවෙන් තවත් ඩොලර් මිලියන පහක මුදලක් ගෙවීමේ වෙළෙඳපොළ පංගුව පිළිබඳ ගිවිසුමකට ද ඔවුන් එළැඹී ඇත.

මෙම ගිවිසුම්ගත වීමෙන් මාස තුනකට පසු, එනම් 2013 ජුනි 19 වන දා පැරිස් ගුවන් යානා ප්‍රදර්ශනයේදී ශ්‍රී ලන්කන් සමාගම විසින් ඩොලර් බිලියන 2.8ක වටිනාකමකින් යුත් ගුවන් යානා ඇණවුම් කිරීම සිදු කරන ලදී. එම ප්‍රදර්ශනයට සමගාමීව එයාර්බස් සමාගම මුදාහළ ප්‍රවර්ධන වීඩියෝවක් සඳහා පෙනී සිටි කපිල චන්ද්‍රසේන මහතා, ශ්‍රී ලන්කන් ගුවන් සේවය තනිකරම එයාර්බස් යානාවලින් සමන්විත වීම සිය මෙහෙයුම් සහ තාක්ෂණික කටයුතුවලට ඉමහත් පහසුවක් බවත්, ඉදිරි වසර 20 තුළ ද එම සබඳතාවය පවත්වාගෙන යන බවත් ප්‍රකාශ කර තිබුණි. ගනුදෙනුව අත්සන් කිරීමෙන් මාස දෙකකට පසු අදාළ බෲනායි සමාගම විසින් ඩොලර් මිලියනයක ඉන්වොයිස් පත්‍රයක් ඉදිරිපත් කළ අතර, ගෙවීම් ලබා ගැනීම සඳහා කපිල චන්ද්‍රසේන මහතා සිය පෞද්ගලික විද්‍යුත් තැපෑල (Gmail) හරහා එයාර්බස් සමාගම සමඟ සෘජුවම සන්නිවේදනය කරමින් ස්ටෑන්ඩර්ඩ් චාටර්ඩ් බැංකුවේ යුරෝ ගිණුමක් විවෘත කිරීමට කටයුතු කර ඇත. ඒ අනුව 2013 නොවැම්බර් 13 සහ දෙසැම්බර් 02 යන දිනවලදී චන්ද්‍රසේන මහතා විසින්ම නව ඉන්වොයිස් පත්‍ර යොමු කර ඇති අතර, 2013 දෙසැම්බර් 27 වන දා අදාළ ඩොලර් මිලියන දෙකක මුදල (යුරෝවලින්) ඔහුගේ බිරිඳගේ සමාගමට බැර කර තිබේ.



ශ්‍රී ලංකාව ද ඇතුළුව රටවල් 20කට අල්ලස් ලබා දුන් බවට එංගලන්ත මහාධිකරණයේදී ඔප්පු වීමෙන් පසු එයාර්බස් සමාගමට පවුම් බිලියන තුනක ඓතිහාසික දඩ මුදලක් නියම විය. මෙම ශ්‍රී ලාංකික අල්ලස් ගනුදෙනුව අනාවරණය වූයේ එයාර්බස් සමාගම විසින් බ්‍රිතාන්‍ය අපනයන මූල්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවෙන් ණය පහසුකම් ඉල්ලා සිටි අවස්ථාවේදීය. එහිදී ගනුදෙනුවේ ඒජන්තවරයා පිළිබඳ තොරතුරු වසන් කිරීමට එයාර්බස් සමාගම උත්සාහ කළ ද, අපනයන මූල්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සිදු කළ දැඩි ප්‍රශ්න කිරීම් හමුවේ සමාගම ලබා දුන් පරස්පර විරෝධී පිළිතුරු හේතුවෙන් සැක මතු විය. ඒජන්තවරයා ශ්‍රී ලන්කන් ප්‍රධානියාගේ බිරිඳ නොවන බවට එයාර්බස් සමාගම අසත්‍ය ප්‍රකාශ කිරීමත් සමඟ, 2015 මාර්තු මාසයේදී ඔවුන් සිය ණය අයදුම්පත ඉල්ලා අස්කර ගත් අතර, 2016 අප්‍රේල් මාසයේදී බ්‍රිතාන්‍ය අපනයන මූල්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මෙම සියලු වංචනික තොරතුරු එක්සත් රාජධානියේ බරපතළ වංචා විමර්ශන කාර්යාලය (SFO) වෙත භාර දීමට පියවර ගන්නා ලදී.