2026 වසරේ මුල් භාගය වන විට රන් මිල ඓතිහාසික ලෙස ඉහළ මට්ටමක පැවති අතර, ජනවාරි මාසයේ අග භාගය වන විට රන් අවුන්සයක මිල ඇමෙරිකානු ඩොලර් 5,600ක පමණ අගයක් වාර්තා කළේය. මේ හේතුවෙන් ඇතැම් ආර්ථික පුරෝකථන මගින් රන් අවුන්සයක මිල ඩොලර් 6,000 දක්වා ඉහළ යා හැකි බවටද අනුමාන කර තිබුණි.
කෙසේ වෙතත්, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය අතර ගැටුම්කාරී තත්ත්වය උත්සන්න වන කාල සීමාව තුළ රන් අවුන්සයක මිල ඩොලර් 5,000ත් 5,200ත් අතර අගයක දෝලනය වෙමින් පැවතුණි.මෙම ගෝලීය අර්බුදකාරී තත්ත්වය හමුවේ රන් මිල තවදුරටත් ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළද, පසුගිය සති කිහිපය තුළ එම මිල ඉහළ යාමේ වේගය දුර්වල වී ඇත. ශ්රී ලංකා මැණික් හා ස්වර්ණාභරණ සංගමයේ (SLGJA) දත්ත වලට අනුව, මාර්තු 23 වන දින රන් අවුන්සයක මිල ඩොලර් 4,100 දක්වා විශාල ලෙස පහත වැටුණු අතර, මැදපෙරදිග කලාපයේ ගැටුම් සඳහා ලැබුණු දින පහක තාවකාලික විරාමය හේතුවෙන් මාර්තු 24 වන දින එය නැවතත් ඩොලර් 4,300 දක්වා සුළු වශයෙන් වර්ධනය විය.
මෙලෙස රන් මිල පහත වැටීම සඳහා ප්රධාන වශයෙන් බලපා ඇත්තේ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය ඇතුළු ලොව පුරා සීඝ්රයෙන් ඉහළ යන උද්ධමන තත්ත්වයයි. මෙම උද්ධමනය හේතුවෙන් පොලී අනුපාත අඩු කිරීමට ඇමෙරිකානු ෆෙඩරල් සංචිතයට (Federal Reserve) ඇති හැකියාව සීමා වී තිබේ. සාමාන්යයෙන් අඩු පොලී අනුපාත මගින් ආර්ථික වර්ධනය උත්තේජනය කරන අතරම රන් මිල ඉහළ යාමටද එය සහාය වෙයි. එහෙත්, අඛණ්ඩව පවතින උද්ධමනය හේතුවෙන් ප්රතිපත්ති සම්පාදකයින්ට ඉහළ පොලී අනුපාත දිගටම පවත්වා ගැනීමට සිදුවීම නිසා ආයෝජනයක් ලෙස රත්රන් සඳහා ආයෝජකයින් තුළ ඇති ආකර්ෂණය අඩුවී ඇත.
ශ්රී ලංකා මැණික් හා ස්වර්ණාභරණ සංගමයේ ස්වර්ණාභරණ අංශයේ ප්රධානී සෙල්ලකුමාර් කන්දසාමි මහතා පෙන්වා දෙන්නේ රත්රන් යනු පොලියක් වැනි කිසිදු නිත්ය ආදායමක් උත්පාදනය නොකරන වත්කමක් බවයි. එම නිසා එයින් ලාභයක් ලබාගත හැක්කේ මිල ඉහළ ගිය අවස්ථාවකදී එය විකිණීමෙන් පමණක් බව ඔහු පැහැදිලි කළේය.
මේ අතර, ගෝලීය කොටස් වෙළෙඳපොළ කඩා වැටීම හේතුවෙන් ද රන් මිල පහත යාම තවදුරටත් තීව්ර වී ඇති බව කන්දසාමි මහතා වැඩිදුරටත් ප්රකාශ කළේය. ණයට ගත් ප්රාග්ධනය මත යැපෙන බොහෝ ආයෝජකයින්ට, කොටස් මිල පහත වැටෙන විට සිදුවන පාඩු පියවා ගැනීම සඳහා රත්රන් ඇතුළු තම අනෙකුත් වත්කම් කඩිනමින් විකිණීමට සිදුවී ඇත. මෙලෙස ආයෝජකයින්ට බලහත්කාරයෙන් තම වත්කම් විකිණීමට සිදුවීම සහ උද්ධමනය හේතුවෙන් පොලී අනුපාත අඩු කිරීමට නොහැකි වීම යන ප්රධාන සාධක ද්විත්වය එක්වීමෙන් මෙම රන් මිල පහත වැටීම වඩාත් වේගවත් වී තිබේ.
