2026 වසරේ පෙබරවාරි 28 වන දින ආරම්භ වූ ඇමරිකානු-ඊශ්රායල සහ ඉරානය අතර ගැටුම හේතුවෙන් මේ සතිය වන විට ලොව පුරා බොහෝ රටවල ඉන්ධන මිල ගණන් විශාල වශයෙන් ඉහළ ගොස් තිබේ. හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය වැසීයාම සහ බලශක්ති යටිතල පහසුකම් වෙත එල්ල වූ ප්රහාර හේතුවෙන් ගෝලීය බොරතෙල් සැපයුමට දැඩි බාධා එල්ල වී ඇති අතර, මේ හේතුවෙන් බ්රෙන්ට් (Brent) වැනි බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 103 ත් 112 ත් අතර අගයක් දක්වා ශීඝ්රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇත.
ඇතැම් අවස්ථාවලදී එම අගය ඩොලර් 119 සීමාවද ඉක්මවා ගොස් ඇති බව වාර්තා වේ. මෙම අර්බුදකාරී තත්ත්වය මත පෙබරවාරි අග භාගයේ සිට මේ දක්වා ආසියානු කලාපයේ රටවල් ද ඇතුළුව ලොව පුරා රටවල් 95 කට අධික ප්රමාණයක පෙට්රල් සහ ඩීසල් මිලෙහි කැපී පෙනෙන වර්ධනයක් දක්නට ලැබේ.ගල්ෆ් කලාපයේ බොරතෙල් මත දැඩි ලෙස රඳා පවතින ආසියානු රටවලට මෙම තත්ත්වය දැඩි බලපෑමක් එල්ල කර ඇති අතර, කලාපයේ ඉහළම ඉන්ධන මිල වැඩිවීම කාම්බෝජයෙන් වාර්තා වේ. එහි ඔක්ටේන් 95 පෙට්රල් ලීටරයක මිල ඩොලර් 1.11 සිට 1.32 දක්වා සියයට 68 කින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇත. වියට්නාමයේ පෙට්රල් සහ ඩීසල් මිල ගණන් සමස්තයක් ලෙස සියයට 50 ත් 70 ත් අතර ප්රතිශතයකින්ද, ලාඕසයේ ඉන්ධන මිල සියයට 33 කින් පමණද ඉහළ ගොස් තිබේ. පකිස්ථානය තුළ ඉන්ධන ලීටරයක මිල රුපියල් 55 කින් එනම් ඇමරිකානු ඩොලර් 0.28 කින් (සියයට 20 ත් 30 ත් අතර ප්රමාණයකින්) ඉහළ නංවා ඇති අතර එය එරට ඉතිහාසයේ වාර්තා වූ විශාලතම මිල ඉහළ දැමීමයි. ජපානයේ ඉන්ධන මිල ගණන් එක් සතියක් තුළදී සියයට 18 කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර එහි පෙට්රල් ලීටරයක සාමාන්ය මිල යෙන් 190.8 ක් දක්වා වාර්තාගත අගයකට පැමිණ ඇත. මීට අමතරව නේපාලයේ පෙට්රල් මිල සියයට 9.55 කින් සහ ඩීසල් මිල සියයට 7 කින්ද මෑතකදී ඉහළ නංවා තිබේ.
පිලිපීනයේ ආනයනික ඉන්ධන මත පවතින යැපීම හේතුවෙන් පෙට්රල් ලීටරයක් පෙසෝ 7 ත් 13 ත් අතර (සියයට 10-20), ඩීසල් ලීටරයක් පෙසෝ 17.50 ත් 24.25 ත් අතර (සියයට 30-40) සහ භූමිතෙල් ලීටරයක් පෙසෝ 38.50 දක්වා අදියර කිහිපයකින් ඉහළ දමා ඇත. තායිලන්තය තුළ ඩීසල් මිල බාට් 30 ත් 33 ත් අතර සීමාවක පවත්වා ගනිමින් ක්රමානුකූලව මිල ඉහළ දැමීම් සිදුකරන අතර, චීනය වසර ගණනාවකට පසු ඔවුන්ගේ සිල්ලර ඉන්ධන මිල සීමාවන් ඉහළ නංවා ඇත්තේ පෙට්රල් සහ ඩීසල් සඳහා ටොන් එකකට යුවාන් 695 ත් 670 ත් අතර අගයකිනි (එය ලීටරයක් සඳහා සියයට 10-20 ක පමණ වැඩිවීමකි). දකුණු කොරියාව වසර 30 කට පසු ප්රථම වතාවට ඉන්ධන මිල සීමා හඳුන්වා දී ඇති අතර ඇතැම් අවස්ථාවලදී එහි ඩීසල් මිල පෙට්රල් මිලට වඩා ඉහළ ගොස් ඇත. සිංගප්පූරුව තුළ වෙළෙඳපොළ තත්ත්වයන් මත පදනම්ව ඉන්ධන මිල සියයට 10 ත් 13 ත් අතර අගයකින් ඉහළ ගොස් ඇති බවද දැකගත හැකිය.
මෙසේ ගෝලීය වශයෙන් ඉන්ධන මිල ඉහළ යද්දී ඇතැම් ආසියානු රටවල් සහනාධාර සහ මිල පාලන ක්රමවේද හරහා ජනතාවට සිදුවන බලපෑම අවම කිරීමට පියවර ගෙන තිබේ. මැලේසියාව සිය සහනාධාර සහිත RON95 පෙට්රල් ලීටරයක මිල රින්ගිට් 1.99 ක ස්ථාවර මට්ටමක පවත්වා ගෙන යන අතර, සහනාධාර නොමැති RON97 සහ ඩීසල් මිල පමණක් ඉහළ දමා ඇත. ඉන්දුනීසියාවද රජයේ සහනාධාර වැඩි කිරීම හරහා ඉන්ධන මිල ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීමට කටයුතු කර ඇති අතර, ඉන්දියාවද 2026 මාර්තු මැද භාගය වන විටත් පෙට්රල් සහ ඩීසල් මිලෙහි කිසිදු වෙනසක් සිදු කර නොමැත.
ආසියාවෙන් පිටත සෙසු කලාපවලද මෙම ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම ඉතා තදින් දක්නට ලැබේ. නයිජීරියාවේ ඉන්ධන මිල සියයට 35 කින් පමණද, කැනඩාවේ මිල ගණන් සියයට 28 ත් 30 ත් අතර ප්රමාණයකින්ද ඉහළ ගොස් ඇත. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ පෙට්රල් මිල ගැලුමකට ඩොලර් 2.94 සිට 3.58 - 3.72 දක්වා (සියයට 20-27) ඉහළ ගොස් ඇති අතර එහි ඩීසල් ගැලුමක මිල ඩොලර් 5 සීමාවද ඉක්මවා ගොස් තිබේ. ඊට අමතරව ජර්මනිය වැනි යුරෝපීය රටවලින් සියයට 20 කට අධික මිල ඉහළ යාමක් සහ එක්සත් රාජධානියෙන් සියයට 7 ත් 10 ත් අතර මිල ඉහළ යාමක් වාර්තා වී ඇති අතර, බොරතෙල් මිලෙහි සිදුවන වෙනස්කම් සහ අදාළ රටවල පවතින බදු සහ සහනාධාර ප්රතිපත්ති මත මෙම සිල්ලර මිල ගණන් තවදුරටත් විචලනය වෙමින් පවතී.
