ඊයේ (21) ඉන්දියන් සාගරයේ ශ්රී ලංකාවට පහළින් පිහිටි චාගොස් දූපත් සමූහයට අයත් ඩියාගෝ ගාර්ෂියා හි පිහිටි එක්සත් රාජධානියට සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට අයත් ඒකාබද්ධ හමුදා කඳවුර ඉලක්ක කර ගනිමින් ඉරානය විසින් මධ්යම දුර බැලස්ටික් මිසයිල (IRBM) දෙකක් ඉලක්ක කර ප්රහාරයක් සිදු කර තිබේ. කෙසේ වෙතත්, මෙම මිසයිල කිසිවක් සිය ඉලක්කය කරා ළඟා වීමට සමත් නොවූ බව ජාත්යන්තර මාධ්ය වාර්තා කරන අතර, ඉන් එකක් ගුවන් ගමන අතරතුරදීම ක්රියා විරහිත වී කඩා වැටී ඇත.
අනෙක් මිසයිලය ඇමරිකානු නාවික හමුදාවට අයත් යුද නැවක් විසින් එස්එම්-3 (SM-3) බැලස්ටික් මිසයිල නාශක පද්ධතියක් භාවිත කර සාර්ථකව විනාශ කරන ලද බව කියැවේ. මේ බැවින් කඳවුරට කිසිදු හානියක් හෝ ජීවිත හානියක් වාර්තා වී නොමැත.මෙම ප්රහාරයට ආසන්නතම හේතුව වූයේ, හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ නාවික ගමනාගමනයට තර්ජනයක් වන ඉරාන මිසයිල මධ්යස්ථානවලට එරෙහිව සීමිත ආරක්ෂක මෙහෙයුම් දියත් කිරීම සඳහා ඩියාගෝ ගාර්ෂියා සහ සයිප්රසයේ පිහිටි බ්රිතාන්ය රාජකීය ගුවන් හමුදාවට අයත් අක්රොටිරි (RAF Akrotiri) ඇතුළු කඳවුරුවලට ප්රවේශ වීමට ඇමරිකාවට ලබා දී තිබූ අවසරය බ්රිතාන්ය අගමැති කීර් ස්ටාමර්ගේ රජය විසින් පුළුල් කිරීමයි. මීට පෙර අක්රොටිරි කඳවුරට එල්ල වූ ඉරාන ඩ්රෝන ප්රහාරයකින් පසුව මෙම තීරණය ගෙන තිබූ අතර, ඒ හේතුවෙන් බ්රිතාන්ය ජාතිකයන්ගේ ජීවිත අනතුරේ පවතින බවට ඉරාන විදේශ අමාත්ය අබ්බාස් අරග්චි අනතුරු අඟවා තිබුණි. ගෝලීය ඛනිජ තෙල් සැපයුමෙන් සියයට 20ක් පමණ ගමන් කරන හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ අර්බුද සහ පෙබරවාරි අග සිට ඉරානයට එල්ල වූ ඇමරිකානු-ඊශ්රායල ප්රහාර හේතුවෙන් නිර්මාණය වූ 2026 ඉරාන යුද තත්ත්වයේ තවත් එක් උත්සන්න වීමක් ලෙස මෙය සැලකිය හැකිය.
මෙම ප්රහාරය හරහා ඉරානය සිය දිගු දුර ප්රහාරක හැකියාවන් ලෝකයට මනාව ප්රදර්ශනය කර ඇති බව එරට රාජ්ය මාධ්යයක් වන මෙහර් (Mehr) පුවත් සේවය සහ බලධාරීන් ප්රකාශ කර ඇත. මීට පෙර වෙනත් රටවලට තර්ජනයක් නොවන බව පෙන්වීම සඳහා ඉරානය විසින් තම මිසයිලවල උපරිම දුර කිලෝමීටර් 2,000කට සීමා කර ඇති බව ප්රකාශ කර තිබුණද, කිලෝමීටර් 2,360ත් 4,000ත් අතර දුරකින් පිහිටි ඩියාගෝ ගාර්ෂියා වෙත එල්ල කළ මෙම ප්රහාරය හරහා එම සීමාවන් තවදුරටත් වලංගු නොවන බව ඔප්පු වී ඇත. ඒ අනුව, ඉරානයට දැන් ප්රධාන යුරෝපීය අගනගර වෙත පහසුවෙන් ප්රහාර එල්ල කිරීමේ හැකියාව පවතින බව තහවුරු වී ඇති අතර, එය බටහිර රටවල දැඩි අවධානයට හා කනස්සල්ලට හේතු වී තිබේ.
ඉන්දියන් සාගරයේ මධ්යයේ පිහිටි එක්සත් රාජධානියට අයත් භූමි ප්රදේශයක් වන චාගොස් දූපත් සමූහයේ විශාලතම දූපත ඩියාගෝ ගාර්ෂියා වන අතර, ඇමරිකානු නාවික හමුදාව විසින් එය "නිදහසේ පාද සටහන" (Footprint of Freedom) ලෙසද හඳුන්වනු ලබයි. 1970 ගණන්වල සිට ක්රියාත්මක වන මෙම කඳවුර, බී-52, බී-2 සහ බී-1 වැනි බර බෝම්බ හෙළන යානාවලට මෙන්ම ගුවන් යානා අංගන, යුද නැව් සහ සබ්මැරීන සඳහා ගැඹුරු ජල වරායකින් ද සමන්විත වේ. විශාල ඉන්ධන ගබඩා, රේඩාර් පහසුකම් සහ චන්ද්රිකා සන්නිවේදන ජාලයන්ගෙන් සමන්විත මෙම කඳවුරේ ඇමරිකානු සහ බ්රිතාන්ය හමුදා සාමාජිකයින් 2,500කට පමණ නවාතැන් පහසුකම් සපයා ඇත. 1991 ගල්ෆ් යුද්ධයේ සිට ඇෆ්ගනිස්ථාන, ඉරාක සහ යේමන මෙහෙයුම් දක්වාම මැදපෙරදිග, දකුණු ආසියාව සහ ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපය හරහා ඇමරිකානු බලය ව්යාප්ත කිරීමේ තීරණාත්මක මධ්යස්ථානයක් ලෙස මෙය ක්රියා කරයි.
මෙම කඳවුරේ ඉතිහාසය ආන්දෝලනාත්මක සිදුවීම් රැසකින් සමන්විත වන අතර, 1960 සහ 1970 දශකවලදී ඇමරිකානු හමුදා ප්රයෝජනය සඳහා කඳවුර ඉදිකිරීමට බ්රිතාන්යය විසින් එහි ආදිවාසී චාගෝසියානු ජනතාව බලහත්කාරයෙන් ඉවත් කිරීම තවමත් නීතිමය හා සදාචාරාත්මක වශයෙන් විවාදයට තුඩු දෙන කරුණකි. කෙසේ වෙතත්, 2025 වසරේදී එක්සත් රාජධානිය සහ මුරුසිය අතර ඇති කරගත් නවතම ගිවිසුමකට අනුව, දූපතේ ස්වෛරීභාවය මුරුසිය වෙත පවරා දුන්නද, කඳවුර තවදුරටත් පවත්වාගෙන යාම සඳහා එක්සත් රාජධානියට වසර 99ක බදු අයිතියක් ලබා දී ඇති අතර, ඒ සඳහා ඇමරිකාවේ දැඩි සහයෝගයද හිමි වී ඇත.
මෙම මිසයිල ප්රහාරය එක්සත් රාජධානියේ අවශ්යතාවන්ට සහ එහි මිත්ර රටවලට එල්ල වූ තර්ජනයක් මෙන්ම වගකීම් විරහිත ක්රියාවක් ලෙස බ්රිතාන්ය විදේශ ලේකම් යිවෙට් කූපර් විසින් දැඩි ලෙස හෙළා දකින ලදී. තවද, බ්රිතාන්ය රජය සහාය දක්වන්නේ ආරක්ෂක ක්රියාමාර්ගවලට පමණක් බවත්, කලාපය තුළ ආතතිය සමනය කිරීම ඔවුන්ගේ අපේක්ෂාව බවත් ඇය අවධාරණය කළාය. එහෙත් බ්රිතාන්යය යුද්ධයකට ඇද දැමීම සම්බන්ධයෙන් විපක්ෂය රජයට චෝදනා කර ඇත. මේ අතර, ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ එල්ල කළ දීර්ඝතම මිසයිල නාශක ප්රහාරයක් ලෙස වාර්තා විය හැකි මෙම සිදුවීමෙන් පසු, යුරෝපයට එල්ල වී ඇති නව තර්ජනය, ගෝලීය නාවික ගමනාගමනයට සිදුවිය හැකි බාධා, ජාත්යන්තර සැපයුම් ජාල බිඳ වැටීම් සහ ඉහළ යා හැකි තෙල් මිල පිළිබඳව ජාත්යන්තර ප්රජාව දැඩි අවධානයෙන් පසුවෙති.
