ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ නාවික හමුදාවට අයත් 'අයිරිස් දේනා' (IRIS Dena) යනු පැහැදිලිවම හමුදාමය යුධ නෞකාවකි. ඉරාන නාවික භාවිතයන්ට අනුව මෙය විනාශකාරී නෞකාවක් (destroyer) ලෙස හැඳින්වුවද, ජාත්යන්තරව එය මූජ් (Moudge) පන්තියට අයත් ෆ්රිගේට් (frigate) නෞකාවක් ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත.
දේශීය තාක්ෂණයෙන් ඉරානය තුළම නිපදවන ලද මෙම නෞකාව 2021 වසරේදී එරට නාවික හමුදා සේවයට එක් කරන ලදී.මෙම යුධ නෞකාව සාමාන්ය මගී හෝ වාණිජ නෞකාවකට වඩා සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වූ අති නවීන යුධෝපකරණවලින් සමන්විත වේ. ඒ අනුව, 'කාදර්' (Qader) වැනි නැව් නාශක මිසයිල, ගුවන් යානා නාශක මිසයිල, මිලිමීටර් 76ක නාවික අවි, ටෝර්පිඩෝ සහ කුඩා ගුවන් නාශක අවි වලින් මෙය සන්නද්ධ කර ඇත. මීට අමතරව, හෙලිකොප්ටර් යානා ගොඩබැස්සවීමේ පහසුකම් ද මෙම නෞකාවේ පසුපස කොටසේ ස්ථාපිත කර තිබේ.
ඉරාන නාවික බලය ජාත්යන්තරය තුළ ප්රදර්ශනය කිරීමේ අරමුණින් මෙම නෞකාව දිගුදුර මෙහෙයුම් රැසක් සඳහා සක්රීයව දායක වී ඇත. ඒ අතරට 2022 සහ 2023 වර්ෂවලදී සිදු කරන ලද ලෝකය වටා යාත්රා කිරීමේ සංචාරය මෙන්ම ඉන්දියාවේ පැවති 'මිලාන් 2026' (MILAN 2026) වැනි ජාත්යන්තර නාවික අභ්යාස සඳහා සහභාගී වීම ද ඇතුළත් වේ.
කෙසේ වෙතත්, කලාපීය වශයෙන් උත්සන්න වී ඇති යුධමය තත්ත්වයන් මධ්යයේ, 2026 මාර්තු මස 04 වන දින ශ්රී ලංකාවේ දකුණු මුහුදු තීරයේදී මෙම නෞකාව ඛේදනීය ඉරණමකට මුහුණ දුන්නේය. හදිසි ආපදා සංඥාවක් නිකුත් කිරීමෙන් අනතුරුව, සබ්මැරීන ප්රහාරයකට ලක්ව ඇති බවට සැක කෙරෙන මෙම නෞකාව මුහුදේ ගිලී ගොස් ඇත. ඇතැම් වාර්තා පෙන්වා දෙන්නේ මෙය ඇමරිකානු නාවික හමුදාවට අයත් සබ්මැරීනයක් මගින් එල්ල කරන ලද ප්රහාරයක් විය හැකි බවයි.
මෙම අනතුරින් පසු වහාම ක්රියාත්මක වූ ශ්රී ලංකා බලධාරීන් සහ මුදවාගැනීමේ කණ්ඩායම්, දැඩි ලෙස තුවාල ලැබූවන් ද ඇතුළුව නාවිකයින් 30ත් 35ත් අතර ප්රමාණයක් බේරාගැනීමට සමත් වී තිබේ. එහෙත්, නෞකාවේ ගමන් කළ තවත් කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයින් 100කට අධික පිරිසක් අතුරුදන්ව ඇති බවට වාර්තා වන අතර, ඔවුන් සොයා තවදුරටත් සෙවීමේ මෙහෙයුම් ක්රියාත්මක වේ.
