15-point-proposal-from-trump-to-iran-to-end-the-war

මැදපෙරදිග කලාපයේ මේ වන විට සිව්වන සතියටත් ක්‍රියාත්මක වන යුද්ධය අවසන් කිරීමේ අරමුණින් ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ පරිපාලනය විසින් ඉරානය වෙත කරුණු 15කින් යුත් සාම සැලැස්මක් නිල වශයෙන් භාර දී ඇති බව ඇමරිකානු සහ ඊශ්‍රායල මාධ්‍ය වාර්තා කරයි. පකිස්ථාන අතරමැදියන් හරහා මෙම යෝජනාවලිය ඉරානය වෙත යොමු කර ඇති අතර, සාකච්ඡා සඳහා මසක කාලයක සටන් විරාමයක් ද ඊට ඇතුළත් වේ.

ඉරානය සිය න්‍යෂ්ටික අවි වැඩසටහන අත්හැරීම වැනි ප්‍රධාන කරුණු සඳහා මේ වන විටත් එකඟ වී ඇති බව පවසමින් ජනාධිපති ට්‍රම්ප් මෙම සාම ප්‍රයත්නය පිළිබඳව දැඩි ශුභවාදී අදහස් පළ කර තිබේ.




මෙම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික පියවර ගෙන ඇත්තේ ඇමරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය එක්ව ඉරානයට එරෙහිව අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක කරන "ඔපරේෂන් එපික් ෆියුරි" (Operation Epic Fury) නම් වූ හමුදා මෙහෙයුම් මධ්‍යයේය. පසුගිය පෙබරවාරි මස අග භාගයේදී ඉරාන න්‍යෂ්ටික පහසුකම් ඉලක්ක කර ගනිමින් එල්ල වූ ප්‍රහාරත් සමඟ මෙම ගැටුම උත්සන්න වූ අතර, ඊට ප්‍රතිචාර ලෙස ඉරානය ද ඊශ්‍රායලයට සහ අරාබි රටවලට මිසයිල ප්‍රහාර එල්ල කළේය. යුද්ධයේ පළමු දිනයේදී ඊශ්‍රායලය එල්ල කළ ප්‍රහාරවලින් ඉරාන උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි ඛමේනි ඇතුළු ඉහළ පෙළේ නිලධාරීන් රැසක් ජීවිතක්ෂයට පත්වීම හේතුවෙන් ඉරාන නායකත්වය දැඩි අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටී. මීට අමතරව, හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා බටහිර නැව් ගමනාගමනය අවහිර කිරීමට ඉරානය පියවර ගැනීම හේතුවෙන් ගෝලීය තෙල් සහ ගෑස් මිල ගණන් සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇත.

මෙම සාම සැලැස්ම ඉරානය වෙත ගෙන යාමේ ප්‍රධාන අතරමැදියා ලෙස කටයුතු කර ඇත්තේ ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවවාදී මුර භටයන් (IRGC) සමඟ මෙන්ම ජනාධිපති ට්‍රම්ප් සමඟ ද සබඳතා පවත්වන පකිස්ථාන යුධ හමුදාපති ෆීල්ඩ් මාෂල් සයිඩ් අසීම් මුනියර් ය. අර්ථවත් සහ තීරණාත්මක සාකච්ඡා සඳහා ඉස්ලාමාබාද් නුවර සත්කාරකත්වය ලබා දීමට පකිස්ථානය සූදානම් බව එරට අග්‍රාමාත්‍ය ෂෙබාස් ෂරීෆ් ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කර තිබේ. ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයාගේ විශේෂ නියෝජිත ස්ටීව් විට්කොෆ් සහ ඔහුගේ බෑණා වන ජෙරාඩ් කුෂ්නර් විසින් මෙම සැලැස්මේ මූලික ආකෘතිය සකස් කර ඇති අතර, උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වෑන්ස් සහ රාජ්‍ය ලේකම් මාකෝ රුබියෝ ද මෙම සාකච්ඡා සඳහා සම්බන්ධ වී සිටිති.




ඉදිරිපත් කර ඇති කරුණු 15කින් යුත් සැලැස්මෙන් කරුණු 14ක් මේ වන විට මාධ්‍ය වෙත අනාවරණය වී ඇත. ඉරානයේ පවතින සියලුම න්‍යෂ්ටික හැකියාවන් සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කිරීම, යුරේනියම් බලගැන්වීම සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කිරීම සහ දැනට පවතින ඉහළ බලගැන්වූ කිලෝග්‍රෑම් 440කට ආසන්න යුරේනියම් තොග ජාත්‍යන්තර පරමාණුක බලශක්ති ඒජන්සිය (IAEA) වෙත භාර දීම එහි ප්‍රධාන කොන්දේසි වේ. නටාන්ස්, ඉස්ෆහාන් සහ ෆෝඩෝ යන ප්‍රධාන න්‍යෂ්ටික මධ්‍යස්ථාන විනාශ කිරීම මෙන්ම එම සියලු ස්ථාන වෙත කිසිදු බාධාවකින් තොරව ප්‍රවේශ වීමට ජාත්‍යන්තර පරමාණුක බලශක්ති ඒජන්සියට පූර්ණ අවසරය ලබා දීම ද මීට ඇතුළත්ය. තවද, හිස්බුල්ලා සහ හූති වැනි සන්නද්ධ කණ්ඩායම්වලට මුදල් සහ ආයුධ සැපයීම වහාම නතර කිරීම, හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය නිදහස් නාවික කලාපයක් ලෙස සම්පූර්ණයෙන්ම විවෘතව තැබීම සහ ඉරාන බැලස්ටික් මිසයිල වැඩසටහන දැඩි ලෙස සීමා කර එය ස්වයං-ආරක්ෂාව සඳහා පමණක් යොදා ගැනීම මෙම සැලැස්ම මගින් යෝජනා කර තිබේ.

මෙම කොන්දේසිවලට එකඟ වීම වෙනුවෙන් ඉරානයට ජාත්‍යන්තරව පනවා ඇති සියලුම සම්බාධක සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කිරීමට සහ සිවිල් න්‍යෂ්ටික වැඩසටහනක් පවත්වාගෙන යාම සඳහා ඇමරිකානු සහාය ලබා දීමට යෝජනා කර ඇත. "ඔවුන්ට යම් යම් දේවල් තබා ගත නොහැකියි, එය ආරම්භ වන්නේ න්‍යෂ්ටික අවි නොමැති වීමෙන් වන අතර ඔවුන් ඊට එකඟ වී තිබෙනවා. අපි නිවැරදි පුද්ගලයන් සමඟ සාකච්ඡා කරමින් සිටින අතර, ඔවුන්ට මෙම එකඟතාවය ඇති කර ගැනීමට දැඩි ලෙස අවශ්‍ය වී තිබෙනවා," යනුවෙන් ජනාධිපති ට්‍රම්ප් මේ සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින් ප්‍රකාශ කළේය.



කෙසේ වෙතත්, ඉරානය මෙවැනි සෘජු සාකච්ඡා හෝ එකඟතාවයන් ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති අතර, එම මාධ්‍ය වාර්තා අසත්‍ය බව පවසයි. නමුත් ඔවුන් සාධාරණ යෝජනා සඳහා විවෘතව සිටින බවට ඉඟි කර ඇති අතර, මෑතකදී සතුරු නොවන තෙල් නැව් කිහිපයකට හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගමන් කිරීමට ද අවසර ලබා දී ඇත. මේ අතරතුර, ඊශ්‍රායලයට මෙම සැලැස්ම පිළිබඳව දැනුම් දී තිබුණද, මසක සටන් විරාමයක් හරහා ඉරානයට යළි සංවිධානය වීමට අවස්ථාවක් ලැබෙනු ඇතැයි ඇතැම් ඊශ්‍රායල නිලධාරීන් බිය පළ කරති. සාකච්ඡා මාර්ගයන් ගවේෂණය කරමින් පැවතියද, ඉරානයට එරෙහිව දියත් කර ඇති මිලිටරි මෙහෙයුම්වල කිසිදු වෙනසක් සිදු කර නොමැති බව ඇමරිකානු ධවල මන්දිරය අවධාරණය කර ඇත.