trump-withdraws-organizations

ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් විසින් ජාත්‍යන්තර සංවිධාන 66කින් ඇමරිකාව නිල වශයෙන් ඉවත් කර ගැනීම සඳහා වූ විධායක නියෝගයකට බදාදා අත්සන් තබන ලදී. ද ගාඩියන් පුවත්පත වාර්තා කරන ආකාරයට මෙම දැවැන්ත ඉවත් වීමට එක්සත් ජාතීන්ගේ නියෝජිතායතන 31ක් සහ තවත් ජාත්‍යන්තර සංවිධාන 35ක් ඇතුළත් වේ.

ධවල මන්දිරය සහ රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව පවසන පරිදි මෙම සංවිධාන ඇමරිකානු ජාතික අවශ්‍යතාවලට පටහැනිව ක්‍රියාත්මක වන අතර ඒවා පවත්වාගෙන යාම මුදල් නාස්තියක් බවත්, අනවශ්‍ය හෝ අකාර්යක්ෂම ලෙස ඒවා පාලනය වන බවත්ය. මෙම තීරණය ට්‍රම්ප්ගේ 'ඇමරිකාව පළමුව' (America First) ප්‍රතිපත්තියේ දිගුවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වන අතර එමගින් ගෝලීය ආයතනවලින් දුරස් වීමේ උපායමාර්ගයක් අනුගමනය කෙරේ.




විශේෂයෙන්ම ඉන්දියාවේ සහ ප්‍රංශයේ මූලිකත්වයෙන් 2015 පැරිස් දේශගුණික සමුළුවේදී පිහිටුවන ලද ජාත්‍යන්තර සූර්ය බලශක්ති සන්ධානයෙන් (ISA) ද ඇමරිකාව ඉවත් වීමට තීරණය කර ඇත. සූර්ය බලශක්ති භාවිතය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ 2030 වන විට ඩොලර් ට්‍රිලියනයක ආයෝජනයක් ලබා ගැනීම අරමුණු කරගත්, හර්යානා හි මූලස්ථානය පිහිටි මෙම සන්ධානයට ඇමරිකාව 2021 වසරේ නොවැම්බර් මාසයේදී 101 වන සාමාජිකයා ලෙස එක් විය. නමුත් වත්මන් තීරණයත් සමඟ සාමාජික රටවල් 120කට අධික සංඛ්‍යාවක් සිටින මෙම ප්‍රධාන බලශක්ති සන්ධානයෙන් ඇමරිකාව ඉවත් වනු ඇත.

මෙම තීරණයේ වඩාත්ම තීරණාත්මක සහ පුළුල් බලපෑමක් එල්ල කරන කාරණය වන්නේ දේශගුණික විපර්යාස පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ රාමුවෙන් (UNFCCC) ඇමරිකාව ඉවත් වීමයි. 1992 දී ඇති කරගත් මෙම එකඟතාව ලෝකයේ සෑම රටක්ම පාහේ දේශගුණික විපර්යාසවලට එරෙහිව සටන් කිරීමට එක් කරන ප්‍රධානතම වේදිකාව වන අතර, පැරිස් දේශගුණික ගිවිසුම සඳහා ද මෙය ඉතා වැදගත් වේ. මීට අමතරව දේශගුණික විපර්යාස පිළිබඳ අන්තර් රාජ්‍ය මණ්ඩලය (IPCC) වැනි තීරණාත්මක ආයතනවලින් ද ඇමරිකාව ඉවත් වෙයි. ජෛව විවිධත්ව මධ්‍යස්ථානයේ ජීන් සූ පවසන්නේ මෙම නීති විරෝධී පියවර හේතුවෙන් ඇමරිකාව සදහටම දේශගුණික රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකත්වයෙන් ඉවත් විය හැකි බවයි.




මීට පෙර ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයෙන් (WHO) ඉවත් වීමට ගත් තීරණයට අනුව එළඹෙන ජනවාරි 22 වැනිදා සිට ඇමරිකාව එහි සාමාජිකත්වය නිල වශයෙන් අහිමි කර ගනු ඇත. ස්ටැන්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ විද්‍යාඥ රොබ් ජැක්සන් වැනි විශේෂඥයින් අනතුරු අඟවන්නේ ලොව දෙවන විශාලතම හරිතාගාර වායු විමෝචකයා වන ඇමරිකාව මෙලෙස ඉවත් වීම හේතුවෙන් අනෙකුත් රටවලට ද තමන්ගේ දේශගුණික වගකීම් මඟ හැරීමට අවස්ථාවක් ලැබෙනු ඇති බවයි. දේශගුණික විපර්යාස යනු රැවටීමක් බව ට්‍රම්ප් දිගු කලක් තිස්සේ පවසා ඇත.

බයිඩන් පාලන සමයේ හිටපු දේශගුණික උපදේශක ජිනා මැකාති මෙම තීරණය ලැජ්ජා සහගත සහ මෝඩ ක්‍රියාවක් ලෙස දැඩිව විවේචනය කර ඇති අතර ඇමරිකාව දශක ගණනාවක් තිස්සේ ගොඩනැගූ දේශගුණික නායකත්වය සහ ගෝලීය සහයෝගීතාව මේ හරහා විනාශ වන බව පෙන්වා දෙයි. ස්වභාවික සම්පත් ආරක්ෂණ කවුන්සිලයේ සභාපති මනිෂ් බාප්නා පවසන්නේ මෙය චීනය සමඟ තරඟ කිරීමට ඇමරිකාවට ඇති හැකියාව දුර්වල කරන බවත්, පිරිසිදු බලශක්ති තාක්ෂණයෙන් ලෝකය ඉදිරියට යන විට ඇමරිකාව එය අතහැර දමන බවත්ය.



චීනය වැනි රටවල බලහත්කාර ගබ්සා කිරීම් දිරිමත් කරන බවට චෝදනා කරමින් ලිංගික හා ප්‍රජනක සෞඛ්‍ය සේවා සපයන එක්සත් ජාතීන්ගේ ජනගහන අරමුදලෙන් (UNFPA) ද ඇමරිකාව ඉවත් වී තිබේ. කෙසේ වෙතත් බයිඩන් පාලන සමයේ කළ විමර්ශනවලදී එවැනි සාක්ෂි හමු නොවීය. ඇමරිකානු රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ මෙම තීරණ සාධාරණීකරණය කරමින් පවසන්නේ ඇමරිකානු ජනතාවගේ අවශ්‍යතාවලට එරෙහිව ක්‍රියා කරන නිලධාරීන් නඩත්තු කිරීමට තවදුරටත් මුදල් වැය නොකරන බවයි.

කෙසේ වෙතත් චීනය සමඟ සෘජු තරඟකාරීත්වයක් ඇති අන්තර්ජාතික විදුලි සංදේශ සංගමය සහ ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය වැනි තැන්වල තම බලපෑම වැඩි කර ගැනීමට ඇමරිකාව අපේක්ෂා කරන බව පෙනේ. මෑත කාලීනව වෙනිසියුලාවේ නිකොලස් මදුරෝ අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ ග්‍රීන්ලන්තය පිළිබඳ අදහස් දැක්වීම් හරහා ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ විදේශ ප්‍රතිපත්තිය ඉතා ආක්‍රමණශීලී ස්වභාවයක් ගන්නා බව පෙනී යයි. මෙම ඉවත් වීම් හේතුවෙන් අදාළ සංවිධානවල අරමුදල් අඩුවීම, ක්‍රියාකාරී බලය හීන වීම සහ ගෝලීය විශ්වාසය පළුදු වීම වැනි බරපතල අර්බුද නිර්මාණය වනු ඇති බවත්, සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට ලැබෙන මානුෂීය ආධාරවලට මෙය දැඩිව බලපානු ඇති බවත් විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.