2026 ඔක්තෝබර් 22 වැනිදා, පාකිස්ථානයේ රාවල්පින්ඩි ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගණයේදී එක්දින ක්‍රිකට් ඉතිහාසයේ එතෙක් මෙතෙක් දුටු විශිෂ්ටතම ලකුණු හඹායාමක් සටහන් විය. ඒ, එංගලන්තය ලබා දුන් ලකුණු 430ක දැවැන්ත ඉලක්කයක්, පන්දු වාර 49යි පන්දු 5කදී කඩුලු 8ක් දැවී සාර්ථකව පසුකර යමිනි.
තරගයේ අවසන් පන්දුවාරයේදී ජනිත් ලියනගේ එල්ල කළ දැවැන්ත හයේ පහරත් සමගින් ශ්‍රී ලංකාවට හිමිවූ මෙම විස්මිත ජයග්‍රහණය, එක්දින තරග ඉතිහාසයේ දෙවැනි ඉහළම සාර්ථක හඹා යාම ලෙස වාර්තා පොත්වලට එක්විය. මීට පෙර එම ස්ථානය හිමිව තිබුණේ ශුබ්මන් ගිල්ගේ නොදැවී ලකුණු 223ක ඉනිමත් සමගින් ඉන්දියාව හඹාගිය ලකුණු 406ක ඉලක්කයටයි. එහෙත් 2006 වසරේදී ඕස්ට්‍රේලියාවට එරෙහිව දකුණු අප්‍රිකාව (ලකුණු 438/9) තැබූ ඓතිහාසික වාර්තාවට පමණක් ශ්‍රී ලංකාවේ මෙම ජයග්‍රහණය දෙවැනි විය.පාකිස්ථාන තුන්කොන් එක්දින ක්‍රිකට් තරගාවලියේ තුන්වන තරගය ලෙස පැවති මෙම තරගයේ කාසියේ වාසිය දිනූ ශ්‍රී ලංකාව පළමුවෙන් පන්දු රැකීමට තීරණය කළේය. එහෙත් එම තීරණයට දැඩි ප්‍රහාරයක් එල්ල කළ එංගලන්ත පිතිකරුවෝ නියමිත පන්දුවාර 50 අවසානයේ කඩුලු 4ක් දැවී ලකුණු 429ක් රැස් කළහ. මෙය ඉනිමක අඩක් නිමාවන විට පාකිස්ථාන භූමිය තුළ එක්දින තරගයකදී කණ්ඩායමක් රැස්කළ ඉහළම ලකුණු සංඛ්‍යාව විය.
මෙහිදී සුවිශේෂීම ඉනිම ක්‍රීඩා කළ එංගලන්ත නායක හැරී බෘක්, පන්දු 116කදී ලකුණු 202ක් රැස් කළේය. හයේ පහර 10ක් සහ හතරේ පහර 21ක් සිය ඉනිමට එක්කරගත් ඔහු, පන්දු 114කින් සිය ද්විත්ව ශතකය සම්පූර්ණ කළේය. ඒ අනුව, 2026 සැප්තැම්බර් මාසයේදී බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් කණ්ඩායමට එරෙහිව ඉන්දීය ක්‍රීඩක ශුබ්මන් ගිල් පන්දු 117කින් තබා තිබූ ලොව වේගවත්ම එක්දින ද්විත්ව ශතකයේ වාර්තාව බිඳ දැමීමට බෘක් සමත් විය. එසේම ඔහු එංගලන්තය වෙනුවෙන් එක්දින ද්විත්ව ශතකයක් රැස්කළ පළමු පිරිමි ක්‍රීඩකයා වූ අතර, බෙන් ස්ටෝක්ස් තබා තිබූ ලකුණු 182ක එංගලන්ත වාර්තාවද අභිබවා ගියේය. ටෙස්ට් ත්‍රිත්ව ශතකයක්, එක්දින ද්විත්ව ශතකයක් සහ විස්සයි-20 ශතකයක් රැස්කළ ලොව දෙවන ක්‍රීඩකයා (ක්‍රිස් ගේල්ට පසු) ලෙසද ඔහු ඉතිහාසයට එක්විය. සිය පළමු පන්දු 24 තුළ ලකුණු 13ක් පමණක් රැස් කළ බෘක්, සිය දෙවන ශතකය හෙවත් ලකුණු 100 සිට 200 දක්වා ළඟා වීමට වැය කළේ පන්දු 39ක් පමණි. බෘක්, ජෝ රූට් (ලකුණු 69) සමගින් ලකුණු 159ක සබඳතාවක් සහ විල් ජැක්ස් (පන්දු 30කින් නොදැවී ලකුණු 66) සමගින් ලකුණු 185ක නොබිඳුණු සබඳතාවක් ගොඩනැගීය. ශ්‍රී ලංකා පන්දු යවන්නන් දැඩි ප්‍රහාරයකට ලක්වූ අතර, දුනිත් වෙල්ලාලගේ පමණක් ලකුණු 56කට කඩුලු 2ක් දවාගැනීමට සමත් විය.
ලකුණු 430ක දැවැන්ත ඉලක්කයක් හඹා යාමට පිටියට පිවිසි ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමේ ආරම්භය ශුභවාදී නොවීය. කමිඳු මෙන්ඩිස් ලකුණු 18කට දැවී ගිය අතර, කුසල් මෙන්ඩිස් පන්දුවකට හෝ මුහුණ නොදී ලකුණු ලබාගැනීමට පෙර දුවද්දී දැවී යාමකට (ගස් ඇට්කින්සන්ගේ ඇඟිලි තුඩු වල වැදී) ලක්විය. ඒ අනුව ලකුණු 24කට කඩුලු 2ක් බිඳ වැටී තිබියදී, රාත්‍රී කාලයේ පැවති අධික පිනි සහිත තත්ත්වයේද වාසිය ලබාගනිමින් පවන් රත්නායක සහ අවිශ්ක ප්‍රනාන්දු ශ්‍රී ලංකා ඉනිම ගොඩනැගූහ.
අවිශ්ක ප්‍රනාන්දු ලකුණු 97කට දැවී ගියද, පවන් රත්නායක පන්දු 106කදී හතරේ පහර 15ක් සහ හයේ පහර 3ක් සමගින් විශිෂ්ට ලකුණු 130ක් රැස් කරමින් තරගයේ වීරයා සම්මානය දිනා ගත්තේය. මැද පෙළින් පිටියට පිවිසි දසුන් ශානක, හයේ පහර 8ක් සමගින් පන්දු 50කදී වේගවත් ලකුණු 97ක් ලබාගනිමින් ජයග්‍රහණයේ වේගය වැඩි කළේය. ජෝෆ්රා ආචර් සහ ආදිල් රෂීඩ් නොමැතිව තරග කළ එංගලන්ත පන්දු යවන්නෝ ශ්‍රී ලංකා පිතිකරුවන්ගේ ආක්‍රමණශීලී පිතිහරඹය සහ පිනි සහිත තත්ත්වය හමුවේ දැඩි පීඩනයකට ලක්වූහ.
තරගයේ අවසන් භාගයේදී පන්දු යැවූ එංගලන්තයේ ජොෂ් ටං (ලකුණු 79කට කඩුලු 3යි), දුනිත් වෙල්ලාලගේ සහ ඒෂාන් මාලිංග පිට පිට පන්දු දෙකකදී යෝකර් පන්දු මගින් දවාගනිමින් එංගලන්තයට යළිත් බලාපොරොත්තු ගෙන ආවේය. ඒ අනුව අවසන් පන්දු 2කදී ජයග්‍රහණය සඳහා ලකුණු 6ක් අවශ්‍ය විය. නමුත් පන්දු 27කින් නොදැවී ලකුණු 61ක් ලබා සිටි ජනිත් ලියනගේ, ජොෂ් ටංගේ පන්දුවකට ලෝන්ග්-ඕෆ් කලාපයට ඉහළින් දැවැන්ත හයේ පහරක් එල්ල කරමින් කඩුලු 2ක අතිවිශිෂ්ට ජයග්‍රහණයක් ශ්‍රී ලංකාවට හිමිකර දුන්නේය.
මීට පෙර සත්කාරක පාකිස්ථානය හමුවේ ඔක්තෝබර් 18 වැනිදා ශ්‍රී ලංකාව ලකුණු 37කින්ද, ඔක්තෝබර් 20 වැනිදා එංගලන්තය ලකුණු 87කින්ද පරාජයට පත්වී තිබූ බැවින්, කණ්ඩායම් දෙකටම මෙම තරගයේ ජයග්‍රහණය තීරණාත්මක විය. මෙම ඓතිහාසික ජයග්‍රහණයත් සමගින් ශ්‍රී ලංකාව සිය ප්‍රථම ප්‍රසාද ලකුණු ලබාගත් අතර, ඔක්තෝබර් 31 වැනිදා ලාහෝර් නුවර ගඩාෆි ක්‍රීඩාංගණයේදී පැවැත්වෙන අවසන් මහා තරගයට සුදුසුකම් ලැබීම සඳහා ඉදිරි තරග කණ්ඩායම් දෙකටම තීරණාත්මක වනු ඇත. කණ්ඩායම් දෙකම එක්ව ලකුණු 859ක් වාර්තා කළ මෙම තරගය, ශ්‍රී ලංකාව සහ එංගලන්තය අතර පැවති තරගයක් තුළ සටහන් වූ ඉහළම ලකුණු එකතුවක් ලෙසින්ද ක්‍රිකට් වංශකතාවට එක්විය.
