ඓතිහාසික රුවන්වැලි මහාසෑය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් ක්‍රියාත්මක කිරීමට යෝජිත සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් හරහා බෞද්ධ සංස්කෘතියට තර්ජනයක් එල්ල වන බවට මතුව ඇති ආන්දෝලනාත්මක චෝදනා සහ ඊට රජය දක්වන ප්‍රතිචාරය මේ දිනවල දැඩි කතාබහකට ලක්ව තිබේ.
මෙම අර්බුදයේ ආරම්භය සනිටුහන් වන්නේ රජරට ගොවි එකමුතුව විසින් රුවන්වැලි මහාසෑ චෛත්‍යාරාමාධිපති පූජ්‍ය ඊතලවැටුණුවැව ඥානතිලක නාහිමියන් බැහැදැක සිදුකළ දැනුම්දීමත් සමඟිනි. අදාළ ව්‍යාපෘතිය හරහා බෞද්ධ සංස්කෘතිය විනාශ කිරීමේ සූදානමක් පවතින බවට ඔවුහු එහිදී චෝදනා කළහ. ඊට ප්‍රධාන වශයෙන් පදනම් වී ඇත්තේ රුවන්වැලිසෑය වටා වැටක් ඉදිකිරීම සම්බන්ධයෙන් ගැසට් පත්‍රයක සඳහන්ව ඇති කරුණකි. ගොවි එකමුතුව පෙන්වා දෙන්නේ එම වැට ඉදිකිරීමේ සැබෑ අරමුණ ගැසට් පත්‍රයේ පැහැදිලිව විග්‍රහ කර නොමැති බවයි. එසේම ජනාධිපතිවරයා විසින් ද ප්‍රකාශ කර ඇති පරිදි, ඉන්දියාවේ ඩොලර් බිලියන හතක මුදලට කෑදර වී මෙය ක්‍රියාත්මක වන්නේද යන බරපතළ සැකය ඔවුන් විසින් මතු කර ඇත.
කෙසේ වෙතත්, මෙම චෝදනා සම්බන්ධයෙන් ඊයේ රැස්වූ බුද්ධ ශාසන සභාවේදී විශේෂ අවධානයක් යොමු කෙරිණි. එහිදී පැවති සාකච්ඡාවකින් අනතුරුව බුද්ධ ශාසන, ආගමික සහ සංස්කෘතික කටයුතු අමාත්‍ය ආචාර්ය හිඳුම සුල් සෙන විම මහතා විසින් ප්‍රවෘත්ති සාකච්ඡාවක් කැඳවමින් කරුණු පැහැදිලි කළේය.
අමාත්‍යවරයා අවධාරණය කළේ අදාළ ගැසට් පත්‍රය මගින් රුවන්වැලිසෑය, පූර්ණ අටමස්ථානය මෙන්ම ප්‍රධාන පෙළේ සියලුම සිද්ධස්ථාන අධිසංවේදී කලාපයක් ලෙස පවතින බව නිරවුල්වම පෙන්වා දී ඇති බවයි. එමෙන්ම එම සියලුම පුදබිම් පවතින තත්ත්වයෙන්ම සංරක්ෂණය කරන බව ද ඔහු ප්‍රකාශ කළේය.
විශේෂයෙන්ම රුවන්වැලිසෑය වටා වැටක් ඉදිකිරීම, එහි අල්ලාසන ගලවා ඉවත් කිරීම, රාම කෝවිලක් ඉදිකිරීම සහ මීට ඉන්දියානු රජයේ මැදිහත්වීමක් පවතින බවට පැතිර යන ආරංචි සම්පූර්ණයෙන්ම සාවද්‍ය බව අමාත්‍යවරයා කියා සිටියේය. ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේ ඒවා හිතාමතාම මහජනතාව නොමඟ යැවීම සඳහා සිදුකරන බරපතළ ප්‍රකාශ බවයි.
සමාජයේ දැඩි කතාබහට ලක්ව ඇති 'වැට ඉදිකිරීමේ' සැබෑ ස්වභාවය ද අමාත්‍යවරයා එහිදී විස්තර කළේය. ඔහුට අනුව, සැබවින්ම මෙම වැට ඉදිකෙරෙන්නේ ස්මාරකයට යම් දුරකින් වන අතර, මාර්ගයට කිට්ටුව පවතින විශාල පිට්ටනියක් වැනි අතිරේක භූමි කොටස් ස්මාරකයට ඇතුළත් වන පරිදිය. මෙය හුදෙක් නගර නිර්මාණයට අයත් අංගයක් වන අතර, ඉන් පුරාවිද්‍යාවට කිසිසේත්ම තර්ජනයක් එල්ල නොවන බව රජයේ නිල ප්‍රකාශයයි.