බෙංගාල බොක්ක මුහුදු කලාපයේ පැය විසිහතරකට අඩු කාලයක් තුළ ශීඝ්‍රයෙන් බලවත් වූ "අර්නබ්" (02B / Ornab) සුළි කුණාටුව, "ඉතා දරුණු සුළි කුණාටුවක්" (Very Severe Cyclonic Storm) බවට පත්වෙමින් ඉන්දියාවේ නැගෙනහිර වෙරළ තීරය දෙසට ඇදී එමින් පවතී. බෙංගාලි බසින් "සාගරය" යන අරුත රැගත්, බංග්ලාදේශය විසින් නම් කරන ලද මෙම පද්ධතිය 2026 වසරේ බෙංගාල බොක්ක කලාපයේ පළමු සුළි කුණාටුවයි.
ඔක්තෝබර් 27 වැනිදා උදෑසන වන විට ලැබී ඇති නවතම තොරතුරුවලට අනුව, ඔක්තෝබර් 28 වැනිදා පෙරවරුවේදී ඉන්දියාවේ ආන්ධ්‍රා ප්‍රදේශ් සහ පුදුචෙරි ප්‍රාන්තයට අයත් යානම් වෙරළ තීරයෙන් මෙය ගොඩබිමට ඇතුළු වනු ඇතැයි නිල වශයෙන් පුරෝකථනය කර තිබේ.ඔක්තෝබර් 27 වැනිදා අලුයම ඉන්දියානු සම්මත වේලාවෙන් 02:30 වන විට සුළි කුණාටුවේ කේන්ද්‍රය බටහිර-මධ්‍යම බෙංගාල බොක්ක මුහුදේ ස්ථාපිතව පැවති අතර, එය විශාකාපට්නම් සිට ගිනිකොන දෙසින් කිලෝමීටර් 300ක් පමණ දුරින් ද, කාකිනාඩ සිට නැගෙනහිර-ගිනිකොන දෙසින් කිලෝමීටර් 360ක් පමණ දුරින් ද, ඔඩිෂා ප්‍රාන්තයේ ගෝපාල්පූර් සිට දකුණට වන්නට කිලෝමීටර් 380ක් පමණ දුරින් ද ස්ථානගතව තිබිණි. පැයට කිලෝමීටර් 15 සිට 25 දක්වා වූ වේගයකින් බටහිර-වයඹ දෙසට ඇදී යන මෙම පද්ධතියේ සුළඟේ වේගය පැයට කිලෝමීටර් 115 සිට 125 දක්වා පවතින අතර, ක්ෂණික ප්‍රහාරක සුළං ධාරා පැයට කිලෝමීටර් 140ක් දක්වා ඉහළ යා හැකි බව ඉන්දීය කාලගුණ දෙපාර්තමේන්තුව (IMD) පෙන්වා දෙයි. මෙය දළ වශයෙන් පළමු හෝ දෙවැනි කාණ්ඩයේ (Category 1–2) ශක්තියට සමාන වන අතර, වියළි සුළං ධාරා හේතුවෙන් ගොඩබිමට ළඟා වීමට මත්තෙන් සුළු දුර්වල වීමක් සිදු වීමට පෙර තවදුරටත් තීව්‍ර වීමේ හැකියාවක් ද ඇතැම් ආකෘති මඟින් පෙන්වා දී ඇත.
සුළි කුණාටුවේ ප්‍රධාන ගොඩබිම් ප්‍රහාරය ඔක්තෝබර් 28 වැනිදා පෙරවරු 11:30ට පමණ (UTC 06:00) බාපට්ලා සහ විශාකාපට්නම් අතර, යානම් ආසන්නයෙන් එල්ල වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. මෙහි බලපෑමෙන් ඔක්තෝබර් 27 වැනිදා සන්ධ්‍යාව වන විටම ආන්ධ්‍රා වෙරළ තීරයට දැඩි කුණාටු සුළං ඇතුළු වීමට නියමිතය. ගොඩබිමට කඩාpanelවීමේදී ඇති වන ප්‍රචණ්ඩ සුළඟ හේතුවෙන් බාපට්ලා සිට උතුරු දෙසට පිහිටි දිස්ත්‍රික්කවල තණකොළ සෙවිලි කළ සහ මැටි නිවාස, ඇස්බැස්ටෝස් හා තහඩු සෙවිලි කළ වහලවලට දැඩි හානි සිදුවීමේ මෙන්ම ගස් හා විදුලි කණු කඩා වැටීමේ සහ කොන්ක්‍රීට් ගොඩනැඟිලිවලට ද යම් හානි සිදුවීමේ අවදානමක් පවතී. ඊට අමතරව, තාරකා විද්‍යාත්මක වඩදිය මට්ටමට වඩා මීටර් 1.0 සිට 1.5 දක්වා ඉහළ නගින රළ පහරක් සමඟින් සාගර ජලය ගොඩබිමට ගලා ඒමේ අවදානමක් පවතින අතර, එහි උපරිම බලපෑම නැගෙනහිර ගෝදාවරී (කාකිනාඩ) සහ යානම් පහත්බිම් වෙත එල්ල වනු ඇතැයි ගණන් බලා තිබේ.
සුළි කුණාටුවේ බලපෑමෙන් ඔක්තෝබර් 27 සහ 28 දෙදින තුළ වෙරළබඩ ආන්ධ්‍රා ප්‍රදේශ්හි කෝනසීමා, කාකිනාඩ, නැගෙනහිර සහ බටහිර ගෝදාවරී, එලූරු සහ ක්‍රිෂ්ණා ඇතුළු දිස්ත්‍රික්කවල හුදෙකලා ස්ථානවලට පැය 24ක් තුළ මිලිමීටර් 200ක් හෙවත් සෙන්ටිමීටර් 21 ඉක්මවූ අතිශය තද වැසි ඇදහැලෙනු ඇත. මේ වන විටත් ඒ ආශ්‍රිතව රතු සහ තැඹිලි අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කර ඇත. දකුණු ඔඩිෂා ප්‍රදේශයට ද ඇදහැලෙන තද වැසි, කුණාටුව ගොඩබිමට පැමිණීමෙන් පසු උතුරු දෙසට ගමන් කරමින් දුර්වල වන විට තෙලන්ගානා සහ චත්තීස්ගාර් හරහා ජාර්කන්ඩ්, බිහාර් සහ නැගෙනහිර උත්තර් ප්‍රදේශ් දක්වා ඔක්තෝබර් 30 දක්වා ව්‍යාප්ත වීමට නියමිතය. විවෘත මුහුදේ මීටර් 8කට වඩා වැඩි රළ උසක් වාර්තා වන හෙයින් මුහුද ඉතා රළු ස්වභාවයක් ගන්නා අතර ආන්ධ්‍රා සහ ඔඩිෂා වෙරළෙන් ධීවර කටයුතු සම්පූර්ණයෙන්ම අත්හිටුවා තිබේ.
සුළි කුණාටුව සම්පූර්ණයෙන්ම ගොඩබිමට කඩා වැදීමට පෙර සිටම වෙරළබඩ කලාපය නොසන්සුන් වී ඇති අතර, කාකිනාඩ දිස්ත්‍රික්කයේ යූ. කොතපල්ලී මණ්ඩලයට අයත් උප්පාඩ සහ කොනපාපපේටා වෙරළ තීරයන්හි පැරණි වෙළඳපොළ අසල නිවාසවලට හානි සිදුවෙමින්, ගස් උදුරා දමමින් සහ වෙරළ ඛාදනය වෙමින් පවතී. දිගු කලක් තිස්සේ අක්කර සිය ගණනක් සහ නිවාස රැසක් අහිමි වූ දරුණු ඛාදනයකට ලක්ව ඇති මෙම කලාපය, කුණාටුවේ පෙරහැඟවීම් සමඟම යළිත් බරපතළ අනතුරකට මුහුණ පා සිටී.
සුළි කුණාටුවේ කේන්ද්‍රය තවමත් ගොඩබිමට කඩා වැදී නොමැති බැවින් ප්‍රධාන ව්‍යුහාත්මක හානි හෝ මරණ මෙතෙක් වාර්තා වී නොමැති අතර, බලධාරීන්ගේ ප්‍රමුඛතම අරමුණ වී ඇත්තේ ජීවිත හානි ශුන්‍ය මට්ටමක පවත්වා ගැනීමයි. ආන්ධ්‍රා ප්‍රදේශ්හි ශ්‍රීකාකුලම් සිට නෙල්ලෝර් දිස්ත්‍රික්කය දක්වා අවදානමට ලක්විය හැකි පුද්ගලයන් 570,000ක් පමණ හඳුනාගෙන ඇති අතර පහත්බිම්වල ජනතාව ඉවත් කිරීමේ කටයුතු ආරම්භ කර තිබේ. ඒ අතරින් දැඩි අවදානම් කලාපවල සිටි ගැබිණි මව්වරුන් 4,711 දෙනෙකු ප්‍රාථමික සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන, ප්‍රජා සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන සහ රෝහල් වෙත කල්තියා යොමු කර ඇත. වෙරළබඩ දිස්ත්‍රික්ක රැසක පාසල් වසා දමා ඇති අතර, ඇතැම් දිස්ත්‍රික්කවල එම නිවාඩුව ඔක්තෝබර් 27 සිට 31 දක්වා ක්‍රියාත්මක වේ. සහන කටයුතු වෙනුවෙන් දිස්ත්‍රික්ක 20ක් සඳහා ඉන්දීය රුපියල් කෝටි 27ක් මුදාහැර තිබේ.
ආපදා මෙහෙයුම් සඳහා ජාතික ආපදා ප්‍රතිචාර බලකායේ (NDRF) කණ්ඩායම් 15ක් සහ ප්‍රාන්ත ආපදා ප්‍රතිචාර බලකා (SDRF) කණ්ඩායම් කාකිනාඩ, අමලාපුරම්, එලූරු, නර්සාපුරම්, මචිලිපට්නම් සහ අනකපල්ලී ඇතුළු ස්ථානවල ස්ථානගත කර ඇත. ධීවර බෝට්ටු 30,043ක් පමණ වරායන් තුළ සුරක්ෂිතව රඳවා තබා ඇති අතර, ආන්ධ්‍රා ප්‍රදේශ් ප්‍රධාන අමාත්‍ය එන්. චන්ද්‍රබාබු නායිදු විසින් අඛණ්ඩ නිරීක්ෂණය, වී වගාව සහ හෙක්ටයාර ලක්ෂ 1.82ක උද්‍යාන භෝග ආරක්ෂා කර ගැනීම, විදුලිය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමේ සූදානම සහ ජලාශ කළමනාකරණය පිළිබඳව නියෝග නිකුත් කර තිබේ. ජලාශ වෙත ටී.එම්.සී. 10 සිට 12 දක්වා වූ ජල ධාරිතාවක් ගලා ඒමේ හැකියාවක් පවතින අතර, APEPDCL වැනි විදුලිබල ආයතන අවශ්‍ය අමතර ද්‍රව්‍ය හා සේවක කණ්ඩායම් සූදානම් කර ඇත.
ඔඩිෂා ප්‍රාන්තයේ ද දකුණු දිස්ත්‍රික්ක හයක පාසල් වසා දමා ඇමතිවරුන් නිරීක්ෂණ කටයුතු සඳහා යොදවා ඇති අතර, NDRF, ODRAF සහ ගිනි නිවන හමුදාවේ සිය ගණනක් වූ භට පිරිස් සීරුවෙන් තබා තිබේ. දකුණු දිස්ත්‍රික්කවල කඳු, දියඇලි සහ වේලි ආශ්‍රිත සංචාරක ගමන් සීමා කර ඇති අතර ආරක්ෂිත කඳවුරු ද සූදානම් කර ඇත. කැබිනට් ලේකම්වරයාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් මධ්‍යම රජයේ ජාතික අර්බුද කළමනාකරණ කමිටුව සමස්ත සූදානම සමාලෝචනය කරමින් ජීවිත හානි ශුන්‍ය කිරීම සහ දේපළ හානි අවම කිරීම අවධාරණය කළේය. මේ අතරතුර, දකුණු වෙරළබඩ දුම්රිය සේවය ඇතුළු අංශ මඟින් ඔක්තෝබර් 27 සහ 28 දෙදින තුළ ධාවනය වීමට නියමිතව තිබූ දුම්රිය 53කට අධික සංඛ්‍යාවක් අවලංගු කර තිබේ.
හුඩ්හුඩ් වැනි අතීත ප්‍රබල කුණාටු සමඟ සැසඳෙන මෙම පද්ධතිය, මෑත වසරවලදී මෙම කලාපයට බලපාන ප්‍රබලතම සුළි කුණාටුවක් වීමේ අවදානමක් පවතී. වෙරළබඩ අධික ජන ඝනත්වය, අනාරක්ෂිත නිවාස සහ උප්පාඩ වැනි දිගුකාලීන ඛාදනයට ලක්වන වෙරළ තීරයන් හේතුවෙන් පරිපාලනමය පෙර සූදානම මධ්‍යයේ වුවද දැඩි හානි සහ ගංවතුර අවදානම් මතු වී තිබේ. ඉදිරි පැය කිහිපය තුළ සුළි කුණාටුව ගොඩබිමට කඩා වැදීමට නියමිතව ඇති බැවින්, අවධානය සම්පූර්ණයෙන්ම යොමුව ඇත්තේ පෙර කල්තියා සිදුකරන මුදාගැනීම් සහ ජීවිත ආරක්ෂා කර ගැනීමේ දැවැන්ත මෙහෙයුම් වෙතය.
