බ්‍රසීලයේ ජනාධිපතිවරණ වට දෙකක් අතර පෙරළිකාර ජයග්‍රහණයක් සනිටුහන් කරමින් ලූලා ද සිල්වා නැවතත් එරට බලයට පත්වීමෙන් දින කිහිපයක් ගතවෙද්දී, විපක්ෂ අපේක්ෂක හා හිටපු ජනාධිපති ෆ්ලාවියෝ බොල්සොනාරෝ සිය පවුල ද කැටුව රටින් පිටවී ගොස් තිබේ. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරයෙකු විසින් රටින් පිටවීම තහනම් කරමින් සහ ගමන් බලපත්‍ර භාරදෙන ලෙස නියෝග කර තිබූ පසුබිමක, ඔක්තෝබර් 27 වැනිදා රාත්‍රියේ සහ 28 වැනිදා අලුයම අතරතුර සිදුවූ මෙම රහසිගත ගමන මේ වන විට බ්‍රසීල දේශපාලන කරළිය දැඩි කැලඹීමකට ලක් කර ඇත.
හිටපු ජනාධිපති ජෙයාර් බොල්සොනාරෝගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා වන 45 හැවිරිදි ෆ්ලාවියෝ බොල්සොනාරෝ, රියෝ ද ජැනෙයිරෝ ප්‍රාන්තය නියෝජනය කරන සෙනෙට් සභිකයෙකි. ඔක්තෝබර් 4 වැනිදා පැවති පළමු වටයේදී ඔහු පෙරමුණ ගෙන සිටියද, ඔක්තෝබර් 25 වැනිදා පැවති තීරණාත්මක දෙවැනි වටයේදී ලූලා ද සිල්වා හමුවේ පරාජයට පත්විය. එහිදී ලූලා ඡන්ද මිලියන 64.256ක් හෙවත් 51.79%ක් ලබාගනිද්දී, ෆ්ලාවියෝ ලබාගත්තේ ඡන්ද මිලියන 59.826ක් හෙවත් 48.21%කි. ඡන්ද මිලියන 4.4ක පමණ පරතරයකින් තමන් ලද පරාජය පිළිගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළ ෆ්ලාවියෝ, මැතිවරණ වේලාවන් දීර්ඝ කිරීම ඇතුළු කරුණු මතු කරමින් ප්‍රතිඵලය අවලංගු කිරීමට පියවර ගන්නා බව ප්‍රකාශ කළ අතර, එය පැහැදිලි කළ නොහැකි දෙයක් මෙන්ම වංචනික ක්‍රියාවක් ලෙස හැඳින්වීය. පසුව ඔහුගේ පක්ෂය ප්‍රතිඵලය පිළිගත්තද, තමන් විපක්ෂ නායකත්වයේ රැඳී සිටින බව ඔහු ප්‍රකාශ කර තිබුණි. ඊට පෙර, ටෙක්සාස්හි ජීවත් වන ඔහුගේ සොහොයුරු එඩ්වාඩෝ ඔහුගෙන් ඉල්ලා තිබුණේ මැතිවරණයෙන් පරාජය වුවහොත් රට හැර යන ලෙසයි.
මැතිවරණ පරාජයෙන් පසු දින, එනම් ඔක්තෝබර් 26 වන දින, 2022-23 කුමන්ත්‍රණ සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් නිවාස අඩස්සියේ පසුවන සිය පියා බැලීමට ගොස් සිටියදී ෆෙඩරල් පොලිසිය විසින් ෆ්ලාවියෝ වෙත ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු ඇලෙක්සැන්ඩර් ද මොරෙයිස්ගේ නියෝගයක් භාරදෙන ලදී. පැය 24ක් ඇතුළත, එනම් ඔක්තෝබර් 27 වැනිදා පෙරවරු 11:00ට පමණ වන විට, ඔහුගේ සාමාන්‍ය සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික බ්‍රසීල ගමන් බලපත්‍ර භාරදෙන ලෙසත්, රටින් පිටවීමෙන් වළකින ලෙසත්, නීතිඥ විලර් ටෝමාස් සම්බන්ධ කර නොගන්නා ලෙසත් එමගින් නියෝග කර තිබුණි. මෙම පරීක්ෂණය අන්තර්ජාල ඔට්ටු ඇල්ලීමේ සහ සූදු ව්‍යාපාර හරහා සිදුවූ බව කියන මුදල් විශුද්ධිකරණය සහ විදේශ විනිමය වැරදි සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියාත්මක වන අතර, වාර්තාවල දැක්වෙන පරිදි ඊට පවුම් හෝ ඩොලර් මිලියන සිය ගණනක මුදල් සම්බන්ධ වේ. මීට අමතරව, ජෙයාර් බොල්සොනාරෝගේ චරිතාපදානයකට අරමුදල් සැපයීම සම්බන්ධ ඩාර්ක් හෝර්ස් සිද්ධිය ඇතුළු තවත් පරීක්ෂණ කිහිපයක්ම ඔහුට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක වන නමුත් ඔහු එම චෝදනා තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කරයි.
අධිකරණ නියෝගය ලැබුණු දිනයේම ප්‍රකාශයක් කරමින් ෆ්ලාවියෝ කියා සිටියේ තමන් රට හැර යාම ගැන කිසිවිටෙකත් නොසිතූ බවත්, අදාළ ලියකියවිලි භාරදී විපක්ෂයට නායකත්වය දෙමින් රට තුළම රැඳී සිටින බවත්ය. එම නියෝගය තමන් බියගැන්වීමට ගත් උත්සාහයක් බව ද ඔහු පැවසීය. එම අවස්ථාවේදී ඔහු අත්අඩංගුවට ගැනීමේ වරෙන්තුවක් නිකුත් කර නොතිබුණි. කෙසේ වෙතත්, නියමිත කාලසීමාව අවසන් වූ ඔක්තෝබර් 27 වන දින ඔහු සිය ගමන් බලපත්‍ර භාරදීමට අපොහොසත් වූ අතර, ෆෙඩරල් පොලිසිය විසින් ඔහුගේ බ්‍රසීල ගමන් බලපත්‍ර අවලංගු කරනු ලැබීය.
එහෙත් ඒ වන විටත් සැලසුම් සහගත ගමනක් ආරම්භ වී තිබුණි. 2023 වසරේදී සිය සොහොයුරන් වන එඩ්වාඩෝ සහ කාලෝස් සමග ඉතාලි පුරවැසිභාවය තහවුරු කරගෙන තිබූ ෆ්ලාවියෝ සතුව YC3327980 දරන ඉතාලි ගමන් බලපත්‍රය පැවති අතර, විදේශීය ගමන් බලපත්‍රයක් අවලංගු කිරීමට බ්‍රසීල බලධාරීන්ට නීතිමය හැකියාවක් නැත. ඔක්තෝබර් 27 වැනිදා දේශීය වේලාවෙන් රාත්‍රී 10:50ට පමණ ෆ්ලාවියෝ, ඔහුගේ බිරිඳ ෆර්නැන්ඩා ඇන්ටූනස් ෆිගුයිරෝ බොල්සොනාරෝ, දියණියන් වන ලුයිසා (2012 උපන්) සහ කැරොලිනා (2014 උපන්) සමග ෆොස් ඩූ ඉගුවාසු හරහා ටැන්ක්‍රෙඩෝ නෙවෙස් ජාත්‍යන්තර පාලම ඔස්සේ ආර්ජන්ටිනාවේ පුවර්ටෝ ඉගුවාසු වෙත ඇතුළු වූහ. ආර්ජන්ටිනා ජාතික සංක්‍රමණ අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලය පසුව තහවුරු කළේ ඔවුන් සතුව වලංගු ගමන් ලියකියවිලි තිබූ බවත්, ඔවුන්ගේ ගමනට නීතිමය බාධාවක් නොවූ බවත්ය.
එතැන් සිට රාත්‍රී 11:30ට පමණ ඔවුන් බයිරස් ෆ්ලයි සමාගමට අයත්, ආර්ජන්ටිනා කාර්ය මණ්ඩලයක් සහිත LV-JQW ලියාපදිංචි අංකය දරන ගල්ෆ්ස්ට්‍රීම් G400 වර්ගයේ පෞද්ගලික ජෙට් යානයකට ගොඩවී ඇත. මෙම ගුවන් යානය පෙරදින සවස බුවනොස් අයර්ස් සිට පැමිණ පැය 26ක් පමණ පුවර්ටෝ ඉගුවාසු ගුවන් තොටුපළේ රැඳී තිබූ එකකි. බ්‍රසීල ගුවන් සීමාව මගහරිමින් පැරගුවේ, බොලිවියාව සහ පේරු රාජ්‍යයන්ට ඉහළින් ගමන් ගත් මෙම යානය, ඔක්තෝබර් 28 වැනිදා අලුයම ඉක්වදෝරයේ ගුවායාකිල් වෙත ළඟා වී මිනිත්තු 30ත් 35ත් අතර කාලයක් ඉන්ධන ලබාගැනීම සඳහා නතර කර තිබේ.
අනතුරුව ගමන් ඇරඹූ යානය බ්‍රසීලියා වේලාවෙන් පෙරවරු 10:25ත් 10:31ත් අතර කාලයේදී අමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ මියාමි-ඔපා ලොකා විධායක ගුවන් තොටුපළට ගොඩබස්වන ලදී. එම අවස්ථාවේදී ගුවන් තොටුපළට පැමිණ සිටි ඔහුගේ සොහොයුරු එඩ්වාඩෝ විසින් ඔවුන් පිළිගනු ලැබූ අතර, සීඑන්එන් බ්‍රසීල් නාලිකාව එම පැමිණීමේ සුවිශේෂී දර්ශන ප්‍රසිද්ධියට පත් කළේය. ලා නැසියොන් පුවත්පත මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද මගී ලේඛනයට අනුව ෆ්ලාවියෝ ඉතාලි ජාතිකයෙකු ලෙස ඉතාලි ගමන් බලපත්‍රයෙන් ද, බිරිඳ සහ දියණියන් බ්‍රසීල ලියකියවිලි මගින් ද ගමන් කර තිබේ. ආර්ජන්ටිනා රජයේ නිලධාරියෙකු වන සන්තියාගෝ කැපුටෝ මෙම ගුවන් ගමන නිරීක්ෂණය කිරීම හෝ සම්බන්ධීකරණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් වාර්තා වී ඇත.
එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව එම පවුලට වීසා නිකුත් කර ඇති බව තහවුරු කළ අතර, ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ උපදේශකයෙකු සඳහන් කළේ ජනාධිපතිවරයා ඔවුන්ගේ පැමිණීම අනුමත කළ බවයි. ට්‍රම්ප් ප්‍රසිද්ධියේ කියා සිටියේ තමන් ඊට අනුමැතිය දෙන බවත් ඔවුන් හොඳ මිනිසුන් බවත්ය. මේ වන විට ෆ්ලාවියෝට දේශපාලන රැකවරණ ලබාදීම පිළිබඳව සලකා බලමින් පවතී.
ෆ්ලාවියෝගේ මෙම පළායාම පිළිබඳව දැඩි ප්‍රතිචාරයක් දැක්වූ ජනාධිපති ලූලා, එය ලැජ්ජා සහගත ක්‍රියාවක් ලෙස හැඳින්වීය. බොල්සොනාරෝ පවුලේ ස්වභාවය මෙය බවත්, ඔවුන්ගේ පළමු මව්බිම අමෙරිකාව බවත් පැවසූ ලූලා, වරදක් නොකළ අයෙකු කිසිවකට බිය නොවන බවත්, හොර රහසේ රටින් පලායන පුරවැසියෙකු යම් වරදක් කර ඇති බවත් ප්‍රකාශ කළේය. ලූලාගේ පීටී පක්ෂය සහ වාමාංශික සන්ධානය ඉල්ලා සිටින්නේ ඔහු වැළැක්වීමේ අත්අඩංගුවට ගැනීමට ලක් කරන ලෙසත්, ඉන්ටර්පෝල් රතු නිවේදනයක් නිකුත් කරන ලෙසත්, ඔහුගේ සෙනෙට් මන්ත්‍රී ධුරය අහෝසි කරන ලෙසත්ය. එහෙත් විනිසුරු මොරෙයිස්ගේ නියෝගය මගින් ඔහුට දේශපාලන පලිගැනීමක් පිළිබඳ කතිකාවක් ගොඩනැගීමට ඉඩ සැලසුණු බවට ද ඇතැම් වාමාංශික පාර්ශ්ව වෙතින් විවේචන එල්ල වේ.
අනෙක් අතට, ෆ්ලාවියෝගේ පක්ෂය වන පීඑල් සහ හිතවාදීන් අතර මෙම සිදුවීම මහත් විමතියට සහ අපහසුතාවට හේතු වී තිබේ. පක්ෂ නායක වල්ඩෙමාර් කොස්තා නෙටෝගේ ප්‍රධානත්වයෙන් හදිසි රැස්වීම් පැවැත්වුණු අතර, මැතිවරණ ව්‍යාපාර සම්බන්ධීකාරක රොජෙරියෝ මරින්හෝ ද සිය විමතිය පළ කළේය. කෙසේ වෙතත්, සර්ජියෝ මොරෝ ඇතුළු ඇතැම් මිත්‍ර පාක්ෂිකයන් ප්‍රකාශ කළේ සිදුවන දේශපාලන පීඩාවන් හමුවේ මෙම පිටවීම තේරුම් ගත හැකි බවත්, බ්‍රසීලය ආයතනික සාමාන්‍යභාවයෙන් බොහෝ ඈත්ව පවතින බවත්ය.
මෙම සිදුවීම 2030 වසර ඉලක්ක කරගනිමින් විපක්ෂය ප්‍රතිසංවිධානය කිරීමේ කටයුතු සංකීර්ණ කර ඇති අතර, ජෙයාර් බොල්සොනාරෝ නිවාස අඩස්සියේ පසුවීම සහ එඩ්වාඩෝ දැනටමත් විදේශගතව සිටීම හමුවේ බොල්සොනාරෝ පවුලේ නායකත්ව භූමිකාව තවදුරටත් දුර්වල කර තිබේ. බොල්සොනාරෝගේ මිත්‍රයෙකු වන මිලෙයි පාලනය කරන ආර්ජන්ටිනාව මුලදී මෙවැනි ගමනක් පිළිබඳ වාර්තා ප්‍රතික්ෂේප කළ ද, පසුව ඔවුන්ගේ පැමිණීම සහ පිටවීම තහවුරු කිරීමත් සමග එරට තුළ ද දේශපාලන ප්‍රශ්න මතු වී ඇත.
සාමාන්‍ය බ්‍රසීල මුරපොළවල් හරහා කිසිදු නිල සටහනක් නොමැතිව සිදුවූ මෙම පිටවීමේ මාර්ගය පිළිබඳව බ්‍රසීල ෆෙඩරල් පොලිසිය මේ වන විට පරීක්ෂණ පවත්වයි. අධිකරණ නියෝග කඩකිරීම ඔහු අත්අඩංගුවට ගැනීමේ ඉල්ලීමකට පදනම් විය හැකි අතර, ඔහුගේ සෙනෙට් ධුර කාලය 2027 පෙබරවාරි මාසයෙන් අවසන් වීමට නියමිතය. ඉන් අනතුරුව ඔහුට හිමි විශේෂ නීතිමය මුක්තිය අහිමි වන අතර, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ පවතින නඩු කටයුතු අඛණ්ඩව ඉදිරියට ක්‍රියාත්මක වේ.
