එක්සත් රාජධානියේ විශ්වවිද්‍යාල සහ චීනය අතර පවතින සබඳතා සම්බන්ධයෙන් බ්‍රිතාන්‍යයේ එම්අයි5 (MI5) බුද්ධි අංශය විසින් දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක් නිකුත් කර තිබේ. කේම්බ්‍රිජ් ඇතුළු ප්‍රමුඛ පෙළේ විශ්වවිද්‍යාල, චීනය සමග තීරණාත්මක තාක්ෂණික අංශ ඔස්සේ කටයුතු කිරීම වහාම නතර කළ යුතු අතර එසේ නොවුණහොත් ඔත්තුකරුවන්ට සහය වීමේ චෝදනාව මත ඔවුන්ට නීතිමය පියවරයන්ට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත.
කෘත්‍රීම බුද්ධිය වැනි ඉතා සංවේදී විෂයයන් පර්යේෂණය කිරීම සඳහා චීන රාජ්‍ය ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයෙන් (MSS) අරමුදල් ලබා ගත් බ්‍රිතාන්‍ය විද්වතුන් සියයකට ආසන්න පිරිසක් පිළිබඳව මෙම ප්‍රසිද්ධ ඔත්තු බැලීමේ අනතුරු ඇඟවීම හරහා අනාවරණය කර ඇත.චීන ඔත්තුකරුවන් විසින් බ්‍රිතාන්‍ය විශ්වවිද්‍යාල තුළ සිදුකරන මෙවැනි අධ්‍යයනයන් සඳහා රහසිගතව මුදල් යොදවා ඇත්තේ ඔවුන්ගේ ඔත්තු බැලීමේ තාක්ෂණික හැකියාවන් තවදුරටත් මුවහත් කර ගැනීමේ අරමුණිනි. සයිබර් ආරක්ෂාව, රහසිගත සන්නිවේදන පද්ධති සහ දත්ත සැඟවීමේ තාක්ෂණයන් හෙවත් ස්ටෙගනොග්‍රැෆි (steganography) වැනි ව්‍යාපෘති ද මීට ඇතුළත් වේ. බ්‍රිතාන්‍ය ආරක්ෂක අංශ පෙන්වා දෙන්නේ CGTRI නමින් හැඳින්වෙන ආයතනයේ මූලික අරමුණ වී ඇත්තේ චීන බුද්ධි අංශවල තාක්ෂණික අවශ්‍යතා සෘජුවම වර්ධනය කරන ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණ සඳහා අරමුදල් සැපයීම බවයි.
CAGT යනු ඉහත කී චීන ආයතනය හඳුන්වන තවත් නමක් වන අතර, ඔවුන්ගේ අනුග්‍රහය යටතේ කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලයේ විද්වතෙකු විසින් 2025 වසරේදී පුරාවිද්‍යාත්මක ඩීඑන්ඒ විශ්ලේෂණය සම්බන්ධ පර්යේෂණයක් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත. මීට අමතරව, 2023 වසරේදී යුනිවර්සිටි කොලේජ් ලන්ඩන් (UCL) ආයතනයේ විද්වතුන් දෙදෙනෙකු විසින් බැටරි සඳහා අවශ්‍ය කාබන් මත පදනම් වූ ද්‍රව්‍ය සංවර්ධනය කිරීම පිළිබඳව රචිත පත්‍රිකාවක් සඳහා ද අදාළ ආයතනය අනුග්‍රහය දක්වා තිබේ. විදේශීය බුද්ධි අංශයකට සහය වීම යනු වසර 14ක සිරදඬුවමක් ලැබිය හැකි වරදක් බැවින්, වහාම ක්‍රියාත්මක වන පරිදි එවැනි සබඳතා අත්හැර දමන ලෙස සියලුම විශ්වවිද්‍යාලවලට දැන් උපදෙස් ලබා දී ඇත.
මෙම තත්ත්වය ජාතික ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් බව පෙන්වා දෙන ආරක්ෂක අමාත්ය ඩෑන් ජාවිස්, චීන බුද්ධි අංශ බ්‍රිතාන්‍ය විද්වතුන්ගේ විශේෂඥ දැනුම රහසිගතව ලබා ගැනීමට දරන උත්සාහය මේ හරහා හෙළි වන බව ප්‍රකාශ කර තිබේ. ඊට අදාළව සියලුම විශ්වවිද්‍යාල උපකුලපතිවරුන් ලිඛිතව දැනුවත් කිරීමට ද ඔහු පියවර ගෙන ඇත. සෙවනැලි ආරක්ෂක අමාත්ය ඇලිසියා කර්න්ස් සහ ආරක්ෂක විශේෂඥ ඇන්තනි ග්ලීස් ද අවධාරණය කරන්නේ කිසිදු බ්‍රිතාන්‍ය විශ්වවිද්‍යාලයක් චීන බුද්ධි අංශවලට සහය නොදිය යුතු බවත්, මූල්‍යමය අවශ්‍යතා මත පර්යේෂණ චීනයට ලබා දීම ජාතික ආරක්ෂාවට බරපතල තර්ජනයක් බවත්ය. අදාළ පර්යේෂණ පත්‍රිකාවේ පිළිගැනීම් සටහන තුළ අදාළ චීන ආයතනයේ නම සඳහන් නොවන බව UCL ආයතනය පවසා ඇති අතර කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ද මේ පිළිබඳව විමසීම් කර තිබේ.
මෙම අර්බුදකාරී පසුබිම මධ්‍යයේ, ටයිම්ස් උසස් අධ්‍යාපන (THE) සඟරාව විසින් නිකුත් කරන ලද නවතම ගෝලීය විශ්වවිද්‍යාල ශ්‍රේණිගත කිරීම්වලට අනුව කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලය ලෝකයේ තුන්වන ස්ථානයේ සිට පස්වන ස්ථානය දක්වා පහළ වැටී ඇත. එය ඇමරිකාවේ මැසචුසෙට්ස් තාක්ෂණ ආයතනයට (MIT) වඩා ඉදිරියෙන් සිටින්නේ ලකුණු 0.1 ක සුළු පරතරයකිනි. 2024 වසරේදී ලොව හොඳම විශ්වවිද්‍යාල 200 අතර චීන විශ්වවිද්‍යාල 13ක් පමණක් තිබූ නමුත්, මේ වන විට එම සංඛ්‍යාව 17 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත. මෙහි ඉහළම චීන විශ්වවිද්‍යාලය වන සිංහුවා (Tsinghua) 11 වැනි ස්ථානයට පත්ව ඇති අතර, බටහිර රටවල් උසස් අධ්‍යාපනය සම්බන්ධයෙන් ගොඩනගාගෙන තිබූ ආධිපත්‍යය ආසියානු විශ්වවිද්‍යාලවල නැගී ඒමත් සමග අභියෝගයට ලක්ව ඇති බව ශ්‍රේණිගත කිරීම් වාර්තාව වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙයි.
