trump-administration-approves-28-billion-arms-sale-to-israel

එක්සත් ජනපදයේ ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් පාලනාධිකාරිය විසින් ඊශ්‍රායලයට ඩොලර් බිලියන 2.8 ක දැවැන්ත ආයුධ සහාය පැකේජයක් ලබා දීමට අදාළ මූලික දැනුම්දීම කොන්ග්‍රස් මණ්ඩලයේ අදාළ කමිටු වෙත සිදු කර තිබේ. සිවිල් වැසියන්ට සිදු වන බරපතළ හානි හේතුවෙන් දැඩි ආන්දෝලනයට ලක්ව ඇති කිලෝග්‍රෑම් 907 ක පමණබරැති බලවත් බෝම්බ ද මෙම අලුත්ම අවි අලෙවි ගිවිසුමට ඇතුළත් වේ.

ගාසා තීරයේ සහ ඉරානයේ පවතින යුදමය වාතාවරණය හමුවේ ඇමෙරිකාව තුළ පැනනගිමින් ඇති විරෝධතා මැද, මෙම තීරණය සඳහා කොන්ග්‍රස් මණ්ඩලයේ අනුමැතිය ලබා ගැනීමේදී දැඩි සංවාදයක් නිර්මාණය වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.




වොෂින්ටන් පෝස්ට් පුවත්පත අනාවරණය කළ පරිදි මෙම අවි පැකේජයට රාත්තල් 2,000 බරැති බෝම්බ 40,000 ක් ඇතුළත් වේ. ඊට MK-84 වර්ගයේ බෝම්බ 20,000 ක්, BLU-117 වර්ගයේ බෝම්බ 20,000 ක් මෙන්ම සන්නාහ විදින I-2000 වර්ගයේ බෝම්බ 20,000 ක් ද අයත් වේ. මෙය නාමිකව අවි අලෙවියක් ලෙස හඳුන්වා දුන්නද, මෙහි සම්පූර්ණ පිරිවැය දැරීමට සිදුවන්නේ ඇමෙරිකානු රජයටයි. විදේශීය စစ်ရေး මූල්‍යකරණ (FMF) වැඩසටහන හරහා ඇමෙරිකාව විසින් ඊශ්‍රායලයට ලබා දෙන අරමුදල් භාවිත කරමින් ඊශ්‍රායලය විසින් මෙම ඇමෙරිකානු නිෂ්පාදිත අවි ආයුධ මිලදී ගනු ලබයි.

බටහිර හමුදා සතු බලවත්ම බෝම්බ අතුරින් එකක් වන MK-84 බෝම්බයක් පිපිරී යාමේදී නිකුත් වන ලෝහ කැබලි අඩි දහස් ගණනක් දුරට විසිවෙමින් කොන්ක්‍රීට් සහ ලෝහ විදගෙන ගොස් ගොඩනැගිලි සම්පූර්ණයෙන් බිඳහෙළීමේ හැකියාව පවතී. පළමු ගල්ෆ් යුද්ධ සමයේදී ඇමෙරිකානු නියමුවන් විසින් මෙම බෝම්බය "මිටිය" (The Hammer) යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හඳුන්වා තිබුණි. ඊශ්‍රායලය විසින් ගාසා තීරයේ සහ ලෙබනනයේ ස්ථාන රැසකට මෙවැනි රාත්තල් 2,000 බෝම්බ සිය ගණනක් හෙළා ඇති අතර, ගාසා වැසියන් සඳහා සුරක්ෂිත කලාප ලෙස නම් කර තිබූ ප්‍රදේශවලට පවා MK-84 බෝම්බ ප්‍රහාර එල්ල කිරීම නිසා සිවිල් වැසියන් විශාල පිරිසක් මියයාම ජාත්‍යන්තරයේ දැඩි විවේචනයට ලක් විය.




සිවිල් වැසියන්ට සිදු වන හානිය පිළිබඳ සැලකිලිමත් වෙමින් ජෝ බයිඩන් පාලනය විසින් 2024 වසරේදී MK-84 බෝම්බ ඊශ්‍රායලයට සැපයීම තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට පියවර ගෙන තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, 2025 ජනවාරි මාසයේදී නැවත බලයට පත් වූ ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් එම තීරණය වහාම වෙනස් කළේය. මීට අමතරව, සාමාන්‍ය කොන්ග්‍රස් මණ්ඩල සමාලෝචන ක්‍රියාවලිය පවා මගහැර යමින් 2025 වසරේදීම ඩොලර් බිලියන 2.04 ක අවි අලෙවි ගිවිසුමකට ට්‍රම්ප් පාලනාධිකාරිය අනුමැතිය ලබා දී තිබිණි.

මෙම නව සන්නද්ධ සහාය ලබා දීමට පියවර ගෙන ඇත්තේ ට්‍රම්ප් පාලනාධිකාරිය සහ බෙන්ජමින් නෙතන්යාහුගේ ඊශ්‍රායල රජය අතර සබඳතා යම් තරමක පළුදු වීමක් දක්නට ලැබෙන පසුබිමකය. බටහිර තීරයේ ඊශ්‍රායල පදිංචිකරුවන්ගේ ප්‍රචණ්ඩත්වය මෙන්ම ලෙබනනයේ සහ සිරියාවේ ඊශ්‍රායල හමුදා ක්‍රියාකාරකම් සම්බන්ධයෙන් දෙපාර්ශ්වය අතර මතභේද හටගෙන තිබේ. තවද හමාස් සංවිධානය අවි අතහැරීම වෙනුවෙන් ගාසා තීරයෙන් ඊශ්‍රායල හමුදා ඉවත් කරගැනීමට ට්‍රම්ප් ඉදිරිපත් කළ සාම සැලැස්ම ද ඊශ්‍රායලය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබීය. ඉරාන යුද්ධය සම්බන්ධයෙන් ද දෙපාර්ශ්වයේ මතභේද උග්‍ර වී ඇති අතර, නෙතන්යාහු ඉක්මන් ජයග්‍රහණයක් අපේක්ෂා කළද, ඇමෙරිකානු අඩකාලින මැතිවරණය ආසන්නයේ යුද්ධය දිගු වීම පිළිබඳව ට්‍රම්ප් සහ ඔහුගේ උපදේශකයින් කනස්සල්ලෙන් පසුවෙති.



ජාත්‍යන්තර අර්බුද අධ්‍යයන සමූහයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ උපදේශක බ්‍රයන් ෆිනුකේන් සඳහන් කරන්නේ, මැදපෙරදිග තත්ත්වය සමනය කිරීම ට්‍රම්ප් පාලනයේ අරමුණ නම්, මෙම තීරණය ගත් වේලාව ඉතා නුහුරු එකක් බවයි. මෙය චේතනාන්විතව හෝ අහම්බෙන් සිදු වුවද, ඊශ්‍රායලය කෙරෙහි ඇමෙරිකාවේ ඇති විශ්වාසය ප්‍රකාශ වන සංඥාවක් බව ඔහු පෙන්වා දෙයි. මේ අතර, මෙම අවි අලෙවිය සඳහා සෙනෙට් විදේශ සබඳතා කමිටුවේ සහ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ විදේශ කටයුතු කමිටුවේ අනුමැතිය ලබා ගැනීමට ට්‍රම්ප් පාලනය උත්සාහ කරමින් සිටී. සාම්ප්‍රදායිකව පක්ෂ නායකයින් ඊශ්‍රායලයට අවි සැපයීමට පක්ෂව කටයුතු කළද, මෑතක සිට මන්ත්‍රීවරුන්ගේ විරෝධය වර්ධනය වී තිබේ.

පසුගිය ජූලි මාසයේදී ඊශ්‍රායලයට ලබාදෙන සියලුම ඇමෙරිකානු සහනාධාර අත්හිටුවීමට පක්ෂව ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ නියෝජිත මන්ත්‍රීවරුන් 100 කට වැඩි පිරිසක් ඡන්දය දුන්හ. ඩිමොක්‍රටික් සෙනෙට් සභික ක්‍රිස් වැන් හොලන් පවසා සිටියේ මෙම පියවර ඇමෙරිකානුවන්ට මුල්තැන දීමක් නොවන අතර එය නැවැත්වීමට කටයුතු කරන බවයි. රිපබ්ලිකන් පක්ෂය සාමාන්‍යයෙන් ඊශ්‍රායලයට සහාය දැක්වුවද, මෙගින් කෙලී, ටකර් කාල්සන් සහ කැන්ඩේස් ඕවන්ස් වැනි බලපෑම්සහගත කොන්සර්වේටිව් විචාරකයින් ද ඊශ්‍රායලයට වසරක් පාසා මෙවැනි දැවැන්ත අරමුදල් සපයාදීම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රශ්න කර සිටිති.