වසර 2000 දී පමණ ලෝක ජංගම දුරකථන වෙළඳපොළෙන් 26% ක කොටසක් හිමිකරගෙන සිටි නෝකියා (Nokia) සමාගම, මිලියන 126 ක් අලෙවි වූ ඔවුන්ගේ සුප්රසිද්ධ '3310' මාදිලිය හඳුන්වා දෙන ලදී. 'විනාශ කළ නොහැකි' දුරකථනයක් ලෙසින් එකල විරුදාවලි ලත් මෙම නිෂ්පාදනය හරහා සාර්ථක අනාගතයක් පෙන්නුම් කළද, ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන තාක්ෂණයට අනුගත වීමට අපොහොසත් වීම නිසා ඔවුන්ගේ වෙළඳපොළ ආධිපත්යය දැඩි කඩාවැටීමකට ලක්විය.
කෙසේ වෙතත්, තම නිෂ්පාදනවල පැවති කල්පැවැත්ම මෙන්ම දැඩි ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවක් ප්රදර්ශනය කළ මෙම ෆින්ලන්ත සමාගම මේ වනවිට කෘත්රිම බුද්ධියේ (AI) රැල්ල සමඟින් නැවතත් ප්රබල ලෙස නැගී සිටිමින් සිටියි. ඒ අනුව 2026 වසරේදී ඔවුන්ගේ කොටස් වටිනාකම 70% කින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇති අතර, යුරෝ කලාපයේ ඉහළම ප්රාග්ධනීකරණයක් සහිත සමාගම් 50 එක්රැස් කරන Euro Stoxx 50 දර්ශකයට ද මේ සතියේදී නෝකියා සමාගම නැවත ඇතුළත් වී තිබේ.මේ වනවිට නෝකියා සමාගම කිසිදු ජංගම දුරකථනයක් නිෂ්පාදනය කරන්නේ නැත. 2014 වසරේදී සිය උපාංග සහ සේවා අංශය මයික්රොසොෆ්ට් (Microsoft) සමාගමට විකුණා දැමූ ඔවුන්, ඉන්පසු සිය ව්යාපාරික අවධානය ජංගම යටිතල පහසුකම් සැපයීම වෙත යොමු කළ අතර එය තවමත් සමාගමේ ආදායමෙන් අඩකට වඩා නියෝජනය කරයි. එහෙත් වර්තමානයේ ඔවුන්ගේ ප්රධානතම වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරන්නේ දත්ත මධ්යස්ථාන (data centers) සඳහා සහාය දැක්වීමේ මෙහෙයුම් හරහා වන අතර, එය මේ වනවිටත් සමස්ත ආදායමෙන් 30% කට ආසන්න ප්රමාණයක් දක්වා වර්ධනය වී තිබේ. මෙම පරිවර්තනයත් සමඟ 2026 වසරේ දෙවන කාර්තුවේදී සමාගමේ සමස්ත ආදායම පෙර වසරේ අදාළ කාලයට සාපේක්ෂව 8% කින් ඉහළ ගොස් ඇත.
විවිධ දත්ත මධ්යස්ථාන සහ ක්ලවුඩ් (cloud) පද්ධති අතර තොරතුරු සම්ප්රේෂණය කිරීමට ඉඩ සලසන ප්රකාශ ජාල (optical network) තාක්ෂණය කෙරෙහි සමාගම දැන් විශේෂ අවධානයක් යොමු කර තිබේ. මෙම අංශය ශක්තිමත් කිරීමේ අරමුණින්, මින් පෙර ඉන්ටෙල් (Intel) සමාගමේ දත්ත මධ්යස්ථාන සහ AI ව්යාපාරය මෙහෙයවූ ජස්ටින් හොටාර්ඩ් පසුගිය වසරේදී සමාගමේ ප්රධාන විධායක නිලධාරියා ලෙස පත්කර ගැනුණි. මෙම නව ප්රවේශයේ ප්රතිඵලයක් ලෙස මීට වසරකට පෙර ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියනයක් ආයෝජනය කරමින් නෝකියා සමාගමේ 2.9% ක කොටස් හිමිකාරීත්වයක් මිලදී ගැනීමට ප්රධාන පෙළේ චිප් නිෂ්පාදන සමාගමක් වන එන්වීඩියා (Nvidia) කටයුතු කළේය. නිෂ්පාදන සහයෝගීතාව අරමුණු කරගත් එම ගිවිසුමත් සමඟ එකම දිනක් තුළ නෝකියා කොටස් මිල 20% කින් ඉහළ ගියද, UBS ආයෝජන බැංකුවේ නවතම වාර්තාවක් පෙන්වා දෙන්නේ ආයෝජකයින්ගේ අවධානය දිනාගැනීමට එය සමත් වුවත් ඉන් නෝකියා සමාගමට ලැබෙන වාණිජ ප්රතිලාභ තවමත් පැහැදිලි නොමැති බවයි.
සමාගමේ ඉතිහාසය දෙස බැලීමේදී නෝකියා යනු නිරන්තර වෙනස්වීම්වලට හුරුපුරුදු ආයතනයකි. 1865 දී ෆින්ලන්තයේ නොකියන්විර්ටා ගඟ අසබඩ දැව පල්ප කර්මාන්තශාලාවක් ලෙස ආරම්භ වූ මෙය, ජංගම දුරකථන හරහා ලොව පුරා ප්රසිද්ධියට පත්වීමට පෙර රබර් සහ කේබල් නිෂ්පාදනය හරහා පරිණාමය විය. දුරකථන නිෂ්පාදනයේ ස්වර්ණමය යුගයේදී එය ෆින්ලන්තයේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP) 4% ක් පමණ නියෝජනය කිරීමට සමත් විය. නමුත් 2000 වසරේ මාර්තු මාසයේ පැවති ඉහළම අගයේ සිට 2021 දක්වා කාලය තුළ ඔවුන්ගේ ප්රාග්ධනීකරණයෙන් 97% ක් අහිමි විය. එසේ වුවද කෘත්රිම බුද්ධියේ වර්ධනයත් සමඟ යළි හිස එසවූ නෝකියා කොටස් මිල, ජුනි මාසය වනවිට යුරෝ 14.8 දක්වා ඉහළ ගිය අතර එය 2008 න් පසු වාර්තා වූ ඉහළම අගයයි.
මෙලෙස AI තාක්ෂණයේ පිහිටෙන් නැවත නැගී සිටීම අවදානම්වලින් තොර නොවන බව ජුනි මාසයේ පැවති උපරිම අගයේ සිට මේ දක්වා සිදුව ඇති 37% ක කොටස් මිල අඩුවීම මගින් පෙන්නුම් කරයි. තාක්ෂණික සමාගම් මුහුණ දෙන වෙළඳපොළ අස්ථාවරත්වය නෝකියා කෙරෙහිද බලපෑම් කළ හැකි බවට UBS ආයතනය අනතුරු අඟවයි. විශේෂයෙන්ම ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ මැතිවරණ ව්යාපාර තුළ ප්රධාන මාතෘකාවක් බවට පත්ව ඇති දත්ත මධ්යස්ථාන නියාමනය කිරීමේ යෝජනා මෙන්ම, ස්පාඤ්ඤ රජය විසින් එවැනි මධ්යස්ථාන සංවර්ධනය සීමා කිරීම සඳහා ගෙන එන නව නීති ද මීට හේතු වී ඇත. යම් හෙයකින් විශාල තාක්ෂණික සමාගම් AI සඳහා කරන ආයෝජන අවම කළහොත්, දත්ත මධ්යස්ථාන සංවර්ධන වේගය මත සෘජුවම රඳා පවතින නෝකියා හි ප්රකාශ ජාල අංශයට ද එහි ප්රතිවිපාක ක්ෂණිකව භුක්ති විඳීමට සිදුවනු ඇත. ජාල යටිතල පහසුකම් අංශයේ ලාභය අපේක්ෂිත මට්ටමට වඩා 5% කින් අඩුවීම හේතුවෙන් නවතම මූල්ය ප්රතිඵල බලාපොරොත්තු සුන් කරවන සුළු බව ද ස්විට්සර්ලන්ත බැංකුව වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙයි.
බ්ලූම්බර්ග් (Bloomberg) දත්තවලට අනුව බහුතරයක් විශ්ලේෂකයින් නෝකියා සමාගම සම්බන්ධයෙන් ධනාත්මක ආකල්පයක් දරයි. ඔවුන්ගෙන් 53.3% ක් සමාගමේ කොටස් මිලදී ගැනීමටත්, 20% ක් පවතින කොටස් රඳවා ගැනීමටත් උපදෙස් දෙති. කෙසේවෙතත් සිටි (Citi), බාර්ක්ලේස් (Barclays), සැන්ටැන්ඩර් (Santander) සහ සබඩෙල් (Sabadell) වැනි ආයතන මේ පිළිබඳව සැක සහිත ස්ථාවරයක පසුවෙයි. අනෙක් අතට ජේපී මෝගන් (JP Morgan) ආයතනය පුරෝකථනය කරන්නේ 2027 දෙසැම්බර් වනවිට නෝකියා කොටසක මිල යුරෝ 18 දක්වා ඉහළ යනු ඇති බවයි. එය මේ වනවිට පවතින යුරෝ 9 ක පමණ අගය මෙන්ම, වෙළඳපොළේ සාමාන්ය අපේක්ෂාව වන යුරෝ 10.57 ක අගයද අභිබවා යාමකි. කෘත්රිම බුද්ධිය සහ ක්ලවුඩ් තාක්ෂණයෙන් ලැබෙන ලාභ විභවයන්ට වෙළඳපොළ ප්රතිචාර දක්වන්නේ ඉතා සෙමින් බව ඔවුන්ගේ මතයයි.
මේ අතර ගෝලීය ප්රකාශ ජාල කර්මාන්තයේ වත්මන් ප්රමුඛයා වන ඇමරිකානු සියෙනා (Ciena) සමාගමට ඉතා ආසන්නයෙන් තරග කරන නෝකියා සමාගම, කුඩා තරඟකරුවන් අභිබවා යමින් වෙළඳපොළ කොටසක් අත්පත් කරගැනීමට සමත්ව සිටියි. ඩොයිෂ් බැංකුවට (Deutsche Bank) අනුව, සියෙනා සමාගම සිය ධාරිතාවන් පුළුල් කිරීමේදී දක්වන මන්දගාමී ස්වභාවය හේතුවෙන් ඇමේසන්, මයික්රොසොෆ්ට් හෝ ගූගල් වැනි දැවැන්තයින්ට අවශ්ය සැපයුම් දාම හැකියාවන් ලබා දීමේදී නෝකියා සමාගම වඩාත් වාසිදායක තත්ත්වයක පසුවෙයි. ඒ අනුව ඔවුන් නෝකියා කොටස් මිලදී ගැනීමට නිර්දේශ කරන අතර එහි ඉලක්කගත මිල යුරෝ 11.5 ක් ලෙස සටහන් කර ඇත.
