චීන විද්යාඥයින්ගේ මූලිකත්වයෙන් යුත් ජාත්යන්තර පර්යේෂණ කණ්ඩායමක් විසින් ගිනිකොනදිග ඉන්දියන් සාගරයේ මතුපිට සිට මීටර් 7,000කට පමණ ආසන්න ගැඹුරකින් යුත් මුහුදු පතුලේ පිහිටි ලොව විශාලතම සහ ගැඹුරුතම තල්මසුන්ගේ සුසාන භූමියක් සොයාගෙන ඇත. කිලෝමීටර් 1,200ක් පමණ දුරකට විහිදෙන මෙම මුහුදු පතුල පුරා විසිරී ඇති තල්මසුන්ගේ අවශේෂ වසර මිලියන 5.3ක පමණ කාලයක සිට, එනම් ප්ලියෝසීන් (Pliocene) යුගයේ මුල් භාගයේ සිට එකතු වී ඇති බවට විශ්වාස කෙරේ.
මෙම සුවිශේෂී අධ්යයනය චීන විද්යා ඇකඩමියේ ගැඹුරු මුහුදු විද්යා සහ ඉංජිනේරු ආයතනය, ඉතාලියේ පීසා විශ්වවිද්යාලය සහ නවසීලන්තයේ පෘථිවි විද්යා ආයතනය යන ආයතනවල පර්යේෂකයන් එක්ව සිදු කර ඇති අතර එහි ප්රතිඵල පසුගිය ජුනි 10 වැනි දින නේචර් (Nature) සඟරාවේ ප්රකාශයට පත් කර තිබේ. පර්යේෂකයන් විසින් 2023 වසරේ මුල් භාගයේදී 'Tansuo 1' නැවේ සිට 'Fendouzhe' නැමති මිනිසුන් සහිත සබ්මැරීනයක් භාවිතයෙන් Diamantina කලාපයේ කිමිදුම් 32ක් සිදු කරමින් මෙම නිරීක්ෂණ දියත් කර ඇත. එහිදී සක්රීය තල්මසුන්ගේ සිරුරු පහක් සහ පොසිල බවට පත් වූ තල්මසුන්ගේ අවශේෂ සහිත ස්ථාන 476ක් වාර්තා කිරීමට ඔවුන් සමත් විය.
තල්මසෙකු මිය ගොස් මුහුදු පතුලට ගිලී යාමේදී ඇතිවන තත්වය 'whale fall' ලෙස හැඳින්වෙන අතර, එය දශක ගණනාවක් පුරා ගැඹුරු මුහුදේ ජීවීන්ට ආහාර සහ නවාතැන් සපයන පොහොසත් පරිසර පද්ධතියක් නිර්මාණය කරයි. මින් පෙර මෙවැනි ගැඹුරුතම නිරීක්ෂණයක් වාර්තා වී තිබුණේ නිරිතදිග අත්ලාන්තික් සාගරයේ මීටර් 4,204ක ගැඹුරකින් වුවද, නව සොයාගැනීමත් සමඟ මීටර් 6,789ක් ගැඹුරින් පිහිටි තල්මස් අවශේෂ හමුවීම හරහා එම වාර්තාව මීටර් 2,500කට වඩා වැඩි ප්රමාණයකින් අලුත් වී තිබේ.
මෙහිදී හඳුනාගත් පොසිල නිදර්ශක 43ක් අතර හොටක් සහිත තල්මසුන් (beaked whales) විශේෂ පහක් සහ බැලීන් (baleen) තල්මස් විශේෂයක් වේ. වර්ග කිලෝමීටරයකට තල්මසුන්ගේ අවශේෂ 759.5ක් පමණ පවතින බව නිරීක්ෂණය කර ඇති පර්යේෂකයන්, මෙම සමස්ත කලාපය තුළ තල්මසුන් ඇතුළු සාගර ක්ෂීරපායින්ගේ මළ සිරුරු මිලියන 10කට වඩා පැවතිය හැකි බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇත. එසේම, මෙම තල්මස් අවශේෂ මගින් කාබන් මෙට්රික් ටොන් මිලියන 6.7ක පමණ ප්රමාණයක් ගබඩා කර තබා ගන්නා බව ගණනය කර ඇති අතර, එය එම කලාපයේ වසර 4,700ක් පුරා මුහුදු පතුලට තැන්පත් වන සාමාන්ය කාබනික ද්රව්ය ප්රමාණයට සමාන වේ.
