මීගමුව බන්ධනාගාරය තුළ මෑතකදී සිදු වූ දරුණු ගැටුම අහම්බෙන් සිදු වූවක් නොව, දීර්ඝ කාලයක සිට ඉතා සූක්ෂ්ම ලෙස සැලසුම් කරන ලද කුමන්ත්රණයක ප්රතිඵලයක් බව සනාථ කරන සාක්ෂි රැසක් මේ වන විට අනාවරණය වෙමින් පවතී. බන්ධනාගාර නිලධාරීන් හත් දෙනෙකු සහ රැඳවියන් විසි එක් දෙනෙකුට ජීවිත අහිමි කරමින් කෙළවර වූ මෙම ම්ලේච්ඡ කැරැල්ල, බන්ධනාගාරය තුළ ක්රියාත්මක වන මත්ද්රව්ය ජාවාරම් සහ විදේශගත පාතාල කල්ලිවල සෘජු මෙහෙයවීම මත සිදු වූවක් බවට තොරතුරු හෙළි වේ.
මෙම සමස්ත සිදුවීම පිටුපස ඇති පූර්ව සූදානම පිළිබඳව සැක මතු කරන ප්රධානතම සාක්ෂියක් වන්නේ කැරලිකරුවන් විසින් බන්ධනාගාරයේ ආරක්ෂක පද්ධති ඉලක්ක කර ප්රහාර එල්ල කර තිබීමයි.විශේෂයෙන්ම, තහනම් ද්රව්ය ඇතුළු කිරීම වැළැක්වීම සඳහා ස්ථාපිත කර තිබූ නවීන බොඩි ස්කෑනර් යන්ත්ර සිතාමතාම විනාශ කිරීමට රැඳවියන් කටයුතු කර ඇති අතර, එහි අරමුණ ආරක්ෂක බාධක ඉවත් කර ගැනීම බව පැහැදිලි වේ. ඊට අමතරව, බන්ධනාගාරයේ සවි කර තිබූ සී.සී.ටී.වී. කැමරා පද්ධතිය ගලවා දැමීමටත්, දර්ශන පටිගත කරන යන්ත්ර සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කිරීමටත් ඔවුන් ක්රියා කර ඇත්තේ තමන් කරන අපරාධ පිළිබඳ කිසිදු සාක්ෂියක් ඉතිරි නොකිරීමේ පූර්ව සැලසුමකට අනුවය. මෙම තාක්ෂණික මෙවලම් විනාශ කිරීම කිසිසේත්ම අහම්බෙන් සිදු වූවක් නොවන බව විමර්ශන නිලධාරීන්ගේ ද අදහස වී තිබේ.
මෙම මහා පරිමාණ ගැටුම මෙහෙයවා ඇත්තේ ඩුබායි හි සැඟව සිටින ‘ඩූම්’ සහ ‘අඩා’ නැමැති පාතාල කල්ලි නායකයන්ගේ මෙහෙයවීමෙන් බවට බුද්ධි අංශ සැක පළ කරයි. බන්ධනාගාරය තුළ සිටිමින් මත්ද්රව්ය ජාවාරම මෙහෙයවූ කටුවැල්ලේගොඩ සුරේෂ් නැමැති රැඳවියා මෙම ප්රහාරයේ ප්රධාන සැලසුම්කරුවෙකු ලෙස හඳුනාගෙන ඇත. මොහු දැනට විදේශගතව සිටින ප්රකට පාතාල නායකයෙකු වන ‘බුරු මූණා’ නැමැත්තාගේ සමීපතමයෙකු වන අතර, මීට පෙර ගුවන් තොටුපළේදී ඔහුව මුදාගැනීමේ සිද්ධියටද සම්බන්ධ වූවෙකි. බන්ධනාගාරය තුළ කාලයක් තිස්සේ කරගෙන ගිය මෙම මත්ද්රව්ය ජාවාරම පිළිබඳව ප්රතිවිරුද්ධ කණ්ඩායම්වල සහය ලබන රැඳවියන් කිහිප දෙනෙකු විසින් නිලධාරීන්ට ඔත්තු ලබා දී තිබූ අතර, එම ඔත්තුකරුවන්ගෙන් පළිගැනීම සඳහා ජාවාරම්කාර කල්ලිය මෙම ප්රහාරය කලක සිට සැලසුම් කර තිබූ බව හෙළි වේ.
ප්රහාරය ආරම්භ වූ අවස්ථාවේදීම රැඳවියන් විසින් සඟවා තබාගෙන සිටි යකඩ පොලු සහ ගල් කුට්ටි වැනි මාරාන්තික ආයුධ එකවරම භාවිතයට ගැනීමෙන් ද මෙහි තිබූ පූර්ව සූදානම මැනවින් පැහැදිලි වේ. ගැටුමේ මුල් අවස්ථාවේදීම ජීවිතක්ෂයට පත්වූ රැඳවියන් දෙදෙනා, නිලධාරීන්ට තොරතුරු සැපයූ ඔත්තුකරුවන් වීම සසම්භාවී සිදුවීමක් නොවන අතර, ඔවුන්ව නිශ්චිතවම ඉලක්ක කර මෙම ප්රහාරය දියත් කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, බන්ධනාගාරය තුළ රහසිගතව තොරතුරු දුන් පුද්ගලයන් කවුදැයි ජාවාරම්කරුවන් දැනගත්තේ කෙසේද යන්න බන්ධනාගාර පද්ධතියේ අවංකභාවය සහ රහස්යභාවය පිළිබඳ බරපතල ප්රශ්නාර්ථයක් මතු කරන්නකි.
තවද, රැඳවියන් විසින් සැලසුම් සහගත ලෙස නිලධාරීන් උගුලකට හසුකරගත් ආකාරය ද අනාවරණය වී ඇත. ජූලි 5 වැනිදා ඇති වූ මුල් ගැටුම පාලනය කිරීමෙන් පසු, පසුදින රැඳවියන් පනස් දෙනෙකු පමණ සිය ඥාතීන් හමුවීමට සහ ආහාර ලබා ගැනීමට අවශ්ය බව පවසමින් බන්ධනාගාර අධිකාරී ගජනායක මහතාගෙන් මානුෂීය ඉල්ලීමක් කර තිබේ. එම ඉල්ලීමට අවසර ලැබීමත් සමඟ, ඔවුන්ව කැඳවාගෙන ඒමට ඇතුළට ගිය බන්ධනාගාර නිලධාරීන් දස දෙනෙකුව කලහකාරී රැඳවියන් විසින් එකවරම වටකර, ම්ලේච්ඡ ලෙස පහර දී ප්රාණ ඇපකරුවන් බවට පත් කරගෙන ඇත. මෙම උපක්රමය ද ඔවුන් කල්තියා සූදානම් කරගත් එකක් බව පැහැදිලිය.
මෙම ප්රාණ ඇපකරුවන් මුදාගැනීම සඳහා බන්ධනාගාර නිලධාරීන් සහ පොලිස් විශේෂ කාර්ය බලකාය ඇතුළු වීමට උත්සාහ කිරීමේදී රැඳවියන් සතුව තිබූ ටී-56 වර්ගයේ ස්වයංක්රීය ගිනිඅවියකින් සහ රුසියාවේ නිෂ්පාදිත බෝර 12 වර්ගයේ ගිනිඅවියකින් වෙඩි ප්රහාර එල්ල කර තිබේ. බන්ධනාගාරයක් වැනි දැඩි ආරක්ෂිත කලාපයක් තුළට මෙවැනි දරුණු ගිනිඅවි සහ පතොරම් කලින්ම රැගෙනවිත් සඟවා තබා ගැනීමට හැකිවීමම මෙම කුමන්ත්රණයේ දරුණුකම කියාපාන්නකි. කෙසේ වෙතත්, මෙම තත්ත්වය පාලනය කිරීම සඳහා බන්ධනාගාර බලධාරීන් කටයුතු කළ ආකාරය පිළිබඳව විෂය ප්රවීණයන් බලවත් අප්රසාදය පළ කරති. ජීවිත හානි සිදුවෙමින් ගැටුම දරුණු අතට හැරෙන තෙක්ම පොලීසිය හෝ හමුදාව කැඳවීමට කඩිනම් පියවර ගෙන නොතිබූ අතර, ආරක්ෂක අංශවලට ඇතුළුවීමට අවසර ලැබුණේ තත්ත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම පාලනයෙන් ගිලිහී ගිය අවසන් මොහොතේදීය.
බන්ධනාගාර කොමසාරිස් ජනරාල් ප්රසාද් හේමන්ත කුමාර මහතා කැබිනට් මාධ්ය හමුවේදී ප්රකාශ කළේ, ලැබී තිබූ බුද්ධි තොරතුරු මත නිලධාරීන් සූදානමින් සිටි නිසා සිදුවීමට තිබූ හානිය අවම කරගත හැකි වූ බවයි. කෙසේ වෙතත්, පවතින බරපතල තත්ත්වය සලකා බලමින්, වැඩබලන පොලිස්පති සංජීව ධර්මරත්න මහතාගේ නියෝගය පරිදි මෙම සිද්ධිය පිළිබඳ ඉදිරි විමර්ශන කටයුතු අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට පවරා ඇත. ඒ අනුව, නියෝජ්ය පොලිස්පති ශානි අබේසේකර මහතාගේ සෘජු අධීක්ෂණය යටතේ විශේෂ රහස් පොලිස් කණ්ඩායමක් මීගමුව බන්ධනාගාරයට පැමිණ පුළුල් පරීක්ෂණ අරඹා තිබේ. ගැටුම මෙහෙයවූ බවට සැක කෙරෙන සුරේෂ් නැමැති රැඳවියා මේ වන විට වෙනත් බන්ධනාගාරයකට මාරු කර යවා ඇත.
මෙම ඛේදවාචකයෙන් මියගිය පිරිසගේ පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණ කටයුතු සඳහා මීගමුව දිස්ත්රික් මහ රෝහලේ ප්රධාන අධිකරණ වෛද්ය නිලධාරී විශේෂඥ වෛද්ය ඩබ්ලිව්.ඒ.එස්.ආර්. වික්රමාරච්චි මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් පස් දෙනෙකුගෙන් යුත් විශේෂඥ වෛද්ය කණ්ඩායමක් පත් කර ඇති අතර, මෘත ශරීර පිළිබඳ පරීක්ෂණ කටයුතු මේ වන විටත් ආරම්භ කර ඇත. මෙම කණ්ඩායමට රශ්මිය අලගියවන්න, එන්.එස්.පී. විජයරත්න, ਆර්.එෆ්. රාජපක්ෂ සහ ඩී.ඩී. ප්රසන්න අප්පුහාමි යන අධිකරණ වෛද්යවරුන් ඇතුළත් වේ. දැනට පවතින වාර්තාවලට අනුව, ප්රහාරයෙන් තුවාල ලැබූ බන්ධනාගාර නිලධාරීන් 24 දෙනෙකු සහ රැඳවියන් 61 දෙනෙකු මීගමුව රෝහලේ සහ කොළඹ ජාතික රෝහලේ ප්රතිකාර ලබමින් පසුවේ. මීගමුව කොට්ඨාසය භාර ජ්යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරීවරයාගේ උපදෙස් මත සහකාර පොලිස් අධිකාරී ගාමිණී රත්නායක මහතාගේ මූලිකත්වයෙන් ඇරඹි විමර්ශන ද දැන් රහස් පොලීසිය වෙත මුළුමනින්ම භාර දී ඇත.