චීන රාජ්ය දැවැන්තයෙකු වන සයිනොපෙක් සමාගම විසින් යෝජිත ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 3.7 ක තෙල් පිරිපහදුවක් පිහිටුවීම සඳහා ආයෝජනය සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකා රජය මෙතෙක් අවසන් තීරණයකට එළඹ නොමැත. අවබෝධතා ගිවිසුම අත්සන් කර වසර එකහමාරකට වැඩි කාලයක් ගත වී ඇතත්, ව්යාපෘතියේ නියමයන් සහ කොන්දේසි සම්බන්ධයෙන් පවතින එකඟ නොවීම් හේතුවෙන් මෙම තත්ත්වය උද්ගත වී ඇති බව දැක්වේ.
හම්බන්තොට ප්රදේශයේ තෙල් පිරිපහදුවක් පිහිටුවීම සඳහා 2023 වසරේදී අදාළ සමාගම විසින් මූලික අනුමැතිය ලබා ගන්නා ලදී. ශ්රී ලංකාවේ විශාලතම ඍජු විදේශ ආයෝජනය (FDI) ලෙස සැලකෙන මෙම ව්යාපෘතිය සඳහා වන අවබෝධතා ගිවිසුමට අත්සන් තබනු ලැබුවේ, 2024 සැප්තැම්බර් මස බලයට පත් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා 2025 ජනවාරි මාසයේදී සයිනොපෙක් සිදුකළ සිය දෙවන නිල සංචාරය අතරතුරදීය. යම් හෙයකින් මෙම ව්යාපෘතිය ක්රියාත්මක වන්නේ නම්, දිනකට බොරතෙල් බැරල් 200,000 ක ධාරිතාවක් පිරිපහදු කිරීමේ හැකියාව ඊට පවතිනු ඇත.
මුල් ගිවිසුමට අනුව, පිරිපහදු නිෂ්පාදනයෙන් සියයට 20 ක් දේශීය වෙළෙඳපොළට අලෙවි කිරීමටත් ඉතිරි ප්රමාණය අපනයනය කිරීමටත් ශ්රී ලංකාව එකඟතාවය පළ කර තිබුණි. එහෙත්, දේශීය වෙළෙඳපොළ සඳහා තවදුරටත් වැඩි ප්රවේශයක් ලබා ගැනීමේ අරමුණින් අදාළ සමාගම විසින් මුල් ගිවිසුමට සංශෝධන එක් කරන ලෙස මේ වන විට ඉල්ලීම් කර තිබේ. රජයේ ඉහළ පෙළේ ආරංචි මාර්ගයකට අනුව, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) වැඩසටහන මගින් සැමට සමාන අවස්ථා සහිත තරගකාරී වටපිටාවක් අපේක්ෂා කරන බැවින්, එක් නිශ්චිත ව්යාපෘතියක් සඳහා පමණක් විශේෂ සහන ලබා දීමේදී රජයට යම් යම් සීමාවන් පවතී.
මීට පෙර චීන විදේශ අමාත්ය වැන්ග් යී මහතා සහ ශ්රී ලංකා විදේශ අමාත්ය විජිත හේරත් මහතා අතර පැවති හමුවකදී ද මෙම ව්යාපෘතිය සාකච්ඡාවට බඳුන් විය. එහිදී අමාත්ය විජිත හේරත් මහතා ප්රකාශ කර තිබුණේ හම්බන්තොට ව්යාපෘතියට අදාළ ගිවිසුම 2026 වසරේ පළමු කාර්තුව තුළ අවසන් කිරීමට අපේක්ෂා කරන බවයි. කෙසේ වෙතත්, ව්යාපෘතියේ කොන්දේසි සම්බන්ධයෙන් වන ගැටලු තවමත් විසඳී නොමැති බැවින්, නුදුරු අනාගතයේදී මෙම ව්යාපෘතිය ආරම්භ වීමේ ඉඩකඩක් නොමැති බව රජයේ ආරංචි මාර්ග වැඩිදුරටත් තහවුරු කරයි.