ප්රංශයේ සමාජීය ප්රතිසංස්කරණ ක්ෂේත්රයේ සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරමින්, බරපතළ රෝගාබාධවලින් පෙළෙන පුද්ගලයන් සඳහා ස්වකීය කැමැත්තෙන් ජීවිතය තොර කර ගැනීමට අවසර දෙන "සහයෝගී මරණයක අයිතිය" (right to assisted dying) පිළිබඳ ඓතිහාසික පනත් කෙටුම්පතට ප්රංශ පාර්ලිමේන්තුවේ පහළ මන්ත්රී මණ්ඩලය වන ජාතික මණ්ඩලය (National Assembly) විසින් අවසන් අනුමැතිය ලබා දී තිබේ.
දීර්ඝ කාලීන වාද විවාද රැසකින් අනතුරුව 2026 ජූලි 15 වන දින පැවැති තීරණාත්මක ඡන්ද විමසීමේදී පනතට පක්ෂව ඡන්ද 291 ක් සහ විපක්ෂව ඡන්ද 241 ක් ලැබී ඇති අතර, සෙනෙට් මණ්ඩලයේ පැවැති දැඩි කොන්සර්වේටිව් විරෝධය හමුවේ මන්ත්රී මණ්ඩල දෙක අතර පැවැති එකඟතාවකට පැමිණීමේ උත්සාහයන් ව්යර්ථ වීමෙන් පසු අවසාන තීරණය ගැනීමේ බලය සහිත පහළ මන්ත්රී මණ්ඩලය විසින් මෙම ඓතිහාසික පියවර ගෙන ඇත.මෙම නීතිමය ක්රියාවලියේ ආරම්භය සනිටුහන් වන්නේ 2022 වසරේදී ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්රොන් විසින් ජීවිතයේ අවසාන භාගය පිළිබඳ නව නීති සම්පාදනය කරන බවට දුන් පොරොන්දුවත් සමඟ වන අතර, 2023 මුල් භාගයේදී රැස් වූ පුරවැසි සමුළුවක් මඟින් ද මරණය සඳහා සක්රීය සහාය ලබා දීමේ ක්රමවේදයක අවශ්යතාව අවධාරණය කරන ලදී. ඒ අනුව 2025 මැයි මාසයේදී ජාතික මණ්ඩලයේ පළමු කියවීමෙන් වැඩි ඡන්දයෙන් සම්මත වූ මෙම පනත, 2026 වසරේදී ද විවිධ වටයන් යටතේ විවාදයට ලක් විය. කෙසේ වුවද, කොන්සර්වේටිව් දේශපාලන කණ්ඩායම් බහුතරයක් සිටින ප්රංශ සෙනෙට් මණ්ඩලය 2026 ජනවාරි මාසයේදී මෙන්ම 2026 ජූලි මාසයේදී ද අවස්ථා කිහිපයකදීම මෙම පනත ප්රතික්ෂේප කිරීමට පියවර ගත්තේය. මෙම නීතියට සමගාමීව, රෝගී සත්කාරක සේවා (palliative care) සඳහා සියලු දෙනාට සම අයිතිවාසිකම් ලබා දීමේ අතිරේක නීතියක් ද මීට පෙර 2026 මැයි මාසයේදී ඒකමතිකව පාහේ සම්මත කර ප්රකාශයට පත් කර තිබුණි.
නව නීතිමය ප්රතිපාදනවලට අනුව, රෝගියා විසින්ම මාරාන්තික ද්රව්යයක් ශරීරගත කර ගනිමින් සිදු කර ගන්නා සහයෝගී සියදිවි නසාගැනීම මූලික රීතිය ලෙස පිළිගන්නා අතර, රෝගියාට එය තනිව කර ගැනීමට ශාරීරික අපහසුතාවක් පවතින සුවිශේෂී අවස්ථාවලදී පමණක් වෛද්යවරයෙකු හෝ හෙදියකගේ සහයෙන් සිදු කරන කරුණා වධය (euthanasia) සඳහා අවසර හිමි වේ. මෙම අයිතිය ලබා ගැනීම සඳහා පුද්ගලයෙකු සපුරාලිය යුතු දැඩි කොන්දේසි පහක් පනවා ඇති අතර, ඒ අනුව අදාළ පුද්ගලයා වයස අවුරුදු 18 සම්පූර්ණ වූ ප්රංශ පුරවැසියෙකු හෝ ස්ථිර පදිංචිකරුවෙකු විය යුතු මෙන්ම, ජීවිත අවදානමක් සහිත සුව කළ නොහැකි දරුණු රෝගයකින් පෙළෙන්නෙකු විය යුතුය. එමෙන්ම ප්රතිකාර මඟින් සමනය කළ නොහැකි දැඩි ශාරීරික හෝ මානසික පීඩාවකින් පෙළීම සහ ස්වකීය නිදහස් කැමැත්තෙන් තීරණයක් ගැනීමට හැකි සිහිබුද්ධියකින් යුක්ත වීම ද අනිවාර්ය වේ.
කිසියම් පුද්ගලයෙකු මානසික පීඩාවකින් පමණක් පෙළෙන්නේ නම් ඔවුන්ට මෙම නීතිය අදාළ නොවන අතර, සියලුම ඉල්ලීම් ඥාතීන් හෝ වෙනත් පාර්ශ්වයන් හරහා නොව අදාළ වෛද්යවරයා වෙත ලිඛිතව ඉදිරිපත් කළ යුතු වේ. ඉන් අනතුරුව වෛද්යවරයා විසින් විශේෂඥයන් සහ සත්කාරක කණ්ඩායම් සමඟ සාකච්ඡා කර දින 15ක් ඇතුළත තීරණය ලබා දිය යුතු අතර, රෝගියාට තම තීරණය වෙනස් කිරීමට අවම වශයෙන් දින දෙකක සිතීමේ කාලයක් හිමි වන අතර ඕනෑම අවස්ථාවක ඉල්ලීම ඉල්ලා අස් කර ගැනීමට ද පුළුවන. සෞඛ්ය සේවකයන්ට තම හෘද සාක්ෂියට එකඟව මෙම ක්රියාවලියට දායක නොවී සිටීමේ අයිතිය පවතින අතර, එවැනි අවස්ථාවක රෝගියා වෙනත් වෛද්යවරයෙකු වෙත යොමු කිරීම අනිවාර්ය වේ.
මෙම පනත සම්බන්ධයෙන් ප්රංශ දේශපාලන ක්ෂේත්රය තුළ දැඩි මතභේදාත්මක තත්ත්වයක් නිර්මාණය වූ අතර, මැද මාවතේ පක්ෂ, වාමාංශික කණ්ඩායම් සහ මැක්රොන් හිතවාදීහු මෙයට පක්ෂව අදහස් දක්වමින් මෙය මානුෂීයභාවය සහ සහෝදරත්වය වෙනුවෙන් ගත් පියවරක් ලෙස අගය කළහ. කෙසේ වුවද, දක්ෂිණාංශික (LR) සහ ජාතික පෙරමුණ (Rassemblement National) වැනි කණ්ඩායම් මෙයට දැඩි විරෝධය පළ කරමින් කියා සිටියේ, මෙමඟින් රෝගීන් අත්හැර දැමීමක් සිදු වන බවත් සදාචාරාත්මක හා ආගමික ගැටලු මතු වන බවත්ය. කතෝලික පල්ලියේ බලපෑම සහ වයස්ගත වන ජනගහනය සහිත ප්රංශ සමාජය තුළ ස්වයං පාලනය සහ රෝගීන්ගේ ආරක්ෂාව සමබර කිරීම මෙමඟින් අපේක්ෂා කෙරේ. මෙම ඓතිහාසික පියවර සමඟ ප්රංශය බෙල්ජියම, නෙදර්ලන්තය, ස්විට්සර්ලන්තය, ස්පාඤ්ඤය සහ කැනඩාව වැනි සහයෝගී මරණය නීතිගත කළ රටවල් අතරට එක් වන නමුත්, සෙසු රටවලට වඩා දැඩි සීමාවන් ප්රංශය තුළ ක්රියාත්මක වේ. පොදු ජනතාවගේ පුළුල් සහයෝගයක් මීට හිමිව ඇති පසුබිමක, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා කවුන්සිලයේ සමාලෝචනයකින් අනතුරුව මෙම නව නීතිය 2027 වසරේ සිට ප්රායෝගිකව ක්රියාත්මක වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.