එක්සත් ජනපදය විසින් සිදු කරනු ලබන බෝම්බ හෙලීමේ මෙහෙයුම් අත්හිටුවා තබන තාක් කල්, තමන් ද ප්රතිප්රහාර එල්ල කිරීම නතර කරන බව ඉරානය ප්රකාශ කර තිබේ. 2026 ජූලි 26 වන දින ඉරාන ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු රොයිටර් පුවත් සේවයට මෙම අදහස් දක්වා ඇති අතර, ඉරාන හමුදා ප්රකාශයන් මගින් ද එම තීරණය තහවුරු කර ඇත.
ජූලි 24 වන දින අග භාගයේදී අවසන් වූ දින 13 ක අඛණ්ඩ රාත්රී ගුවන් ප්රහාර මාලාවෙන් පසුව එක්සත් ජනපදය සිය මෙහෙයුම් තාවකාලිකව නතර කළ අතර, ජූලි 25 සහ 26 යන දිනවල කිසිදු ඇමරිකානු ප්රහාරයක් වාර්තා වී නොමැත. ඇමරිකානු කඳවුරු පිහිටි අසල්වැසි ගල්ෆ් කලාපීය රටවල ජලශෝධනාගාර ඇතුළු ඉලක්ක වෙත ප්රතිප්රහාර එල්ල කරමින් සිටි ඉරානය ද මීට සමාන්තරව දින දෙකක් පුරා සිය ප්රහාර අත්හිටුවීමට පියවර ගෙන තිබේ.ඇමරිකාව සිය ප්රහාර නතර කරන්නේ නම් ඉරානය ද මෙහෙයුම් නතර කරන බවත්, 'ප්රහාරයට ප්රතිප්රහාර' යන්න තමන්ගේ ස්ථාවරය බවත් නම හෙළි නොකළ ඉරාන නිලධාරියා සඳහන් කර ඇත. එමෙන්ම මෙම තාවකාලික ප්රහාර නතර කිරීම සම්බන්ධයෙන් විශ්වාසයට වඩා පවතින්නේ සැකය බවත්, මෙය අවංක පියවරකට වඩා උපක්රමශීලී නැවැත්වීමක් ලෙස සැලකෙන බවත් හෙතෙම වැඩිදුරටත් පවසා තිබේ. මේ අතර ඉරාන රාජ්ය රූපවාහිනිය ඔස්සේ අදහස් දැක්වූ හමුදා ප්රකාශක බ්රිගේඩියර් ජෙනරාල් මොහොමඩ් අක්රමිනියා තහවුරු කළේ, ඇමරිකානුවන් ප්රහාර නතර කර ඇති බැවින් ඉරානය ද ප්රතිප්රහාර අත්හිටුවූ බවයි. කෙසේ වෙතත්, එක්සත් ජනපදය නැවත ප්රහාර ආරම්භ කළහොත් අර්බුදය භූගෝලීය වශයෙන් තවදුරටත් පුළුල් වන බවට ද ඔහු අනතුරු අඟවා ඇත. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ඇමරිකානු තානාපති මයික් වෝල්ට්ස් ප්රකාශ කර ඇත්තේ, ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සාකච්ඡා සඳහා යම් ඉඩක් ලබා දෙමින් සිටින නමුත් ඇමරිකාව ඕනෑම මොහොතක සටන් වැදීමට සූදානම්ව සිටින බවයි.
ඇමරිකානු ප්රහාර නතර කිරීමට හමුදාමය සහ රාජ්ය තාන්ත්රික කරුණු කිහිපයක් බලපා ඇති බව වාර්තා වේ. හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය වටා සති දෙකක් පුරා පැවැති මෙහෙයුම්වලින් අපේක්ෂිත ඉලක්ක බොහොමයක් සපුරා ඇති බවත්, මහා පරිමාණ යුද්ධයකට නොගොස් සීමිත මෙහෙයුම් තවදුරටත් පවත්වාගෙන යාමේ තේරුමක් නොමැති බවත් මධ්යම විධානයේ (CENTCOM) අණදෙන නිලධාරී අද්මිරාල් බ්රැඩ් කූපර් පෙන්වා දී ඇත. එමෙන්ම, සතුරු මිසයිල විනාශ කිරීමේ ප්රහාරක පද්ධති සහ ගුවන් ආරක්ෂක පතොරම් තොග අඩුවීම පිළිබඳව ද හමුදා ප්රධානීන් කනස්සල්ල පළ කර ඇති අතර උපජනාධිපති ජේ.ඩී. වෑන්ස් ද මේ සම්බන්ධයෙන් යම් පසුබටතාවක් දක්වා තිබේ. කෙසේ වෙතත් ට්රම්ප් සහ වෝල්ට්ස් ප්රකාශ කර ඇත්තේ අවශ්ය තරම් පතොරම් තොග පවතින බවයි. මීට අමතරව, ඕමාන නියෝජිත පිරිසක් ටෙහෙරාන් නුවර වෙත පැමිණ සිටින අතර ඕමානය, පාකිස්ථානය සහ කටාර් යන රටවල් මැදිහත්වී හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේ කටයුතු කළමනාකරණය සඳහා රාජ්ය තාන්ත්රික සාකච්ඡා පවත්වමින් සිටියි.
2026 පෙබරවාරි 28 වන දින එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්රායලය එක්ව ඉරානයේ න්යෂ්ටික වැඩසටහන සහ බැලැස්ටික් මිසයිල ඉලක්ක කර ගනිමින් ආරම්භ කළ ප්රහාර මාලාවත් සමඟ මෙම සන්නද්ධ ගැටුම ආරම්භ විය. ඊට ප්රතිචාර වශයෙන් ඉරානය කලාපය පුරා මිසයිල සහ ඩ්රෝන ප්රහාර එල්ල කළ අතර, ලෝක තෙල් ප්රවාහනයෙන් සියයට 20 ක් පමණ සිදුවන හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය වසා දැමීමට පියවර ගත්තේය. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල බැරලයක් ඩොලර් 100 සීමාව ඉක්මවා ගියේය. පසුව අප්රේල් 8 වන දින ඇති වූ සූදානම බිඳ වැටුණු අතර, ජූනි 17 වන දින න්යෂ්ටික ගැටලු සහ සමුද්ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීම සඳහා දින 60 ක සාකච්ඡා කාලසීමාවක් සහිත අවබෝධතා ගිවිසුමකට එළඹිණි. කෙසේ වෙතත්, ඉන් පසුව සිදු වූ ගිවිසුම් කඩකිරීම් සහ නැව් වෙත එල්ල වූ ප්රහාර හේතුවෙන් ජූලි මැද භාගයේදී ඇමරිකාව නැවතත් රාත්රී ගුවන් ප්රහාර ආරම්භ කළේය.
මෙම තත්ත්වය හමුවේ ඉරාන පාලන තන්ත්රය ඇද වැටෙන තෙක් හෝ ඔවුන් න්යෂ්ටික වැඩසටහන අතහරින තෙක් යුද්ධය අවසන් නොවන බව ඊශ්රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු ප්රකාශ කර ඇත. ඉදිරියේදී ට්රම්ප් හමුවීමට නියමිත නෙතන්යාහු, ඊශ්රායලයට එල්ල වන ඕනෑම ප්රහාරයකට දැඩි ලෙස ප්රතිචාර දක්වන බවට අනතුරු අඟවා තිබේ. මේ වන විට ඇමරිකාව විසින් ඉරානයට එරෙහිව පනවා ඇති නාවික බලපෑම තවදුරටත් ක්රියාත්මක වන අතර හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා නෞකා ගමනාගමනය සාමාන්ය මට්ටමට වඩා ඉතා අඩු මට්ටමක පවතී. දෙපාර්ශ්වයම නිල නොවන ලෙස ප්රහාර නතර කිරීමේ පිළිවෙතක් අනුගමනය කළද, ගැටුම් නැවත ආරම්භ වුවහොත් පුළුල් ප්රතිප්රහාරයක් එල්ල කිරීමට ඉරානය සූදානමින් සිටින අතර ලෝක බලශක්ති වෙළඳපොළ සහ කලාපීය ස්ථාවරත්වය තවදුරටත් අවිනිශ්චිත තත්ත්වයක පවතී.