මීගමුව බන්ධනාගාරය තුළ හටගත් මෙම මහා ඛේදවාචකයට මූලිකම හේතුව වී ඇත්තේ බන්ධනාගාරය තුළ රජ කළ සංවිධානාත්මක පාතාල කල්ලිවල ක්රියාකාරකම් සහ එහි පවතින අධික සිරකරුවන් තදබදයයි. විමර්ශනවලින් අනාවරණය වී ඇති පරිදි, බන්ධනාගාරය තුළ ක්රියාත්මක වූ මහා පරිමාණ මත්ද්රව්ය ජාවාරමක් පාවා දීමේ සිද්ධියක් මුල් කරගනිමින් රැඳවියන් කල්ලි දෙකකට බෙදී මෙම ගැටුම ආරම්භ කර ඇත.
මෙම ගැටුමේ එක් පාර්ශ්වයක් මෙහෙයවා ඇත්තේ කෙහෙල්බද්දර පද්මේ නමැති පාතාල නායකයාගේ ගෝලයකු වන 'බූරු මූණා' නමැත්තාගේ සමීපතමයකු වූ 'කටුවැල්ලේගම සුරේෂ් පුෂ්පකුමාර' නොහොත් මහේෂ් නමැති මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කරු විසිනි. දැනට ඩුබායි රාජ්යයේ සැඟවී සිටින චූටි සහ අඩා නමැති ප්රධාන පෙළේ මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කරුවන්ගේ සගයන් ද මෙම කටුවැල්ලේගම සුරේෂ්ගේ පාර්ශ්වය සමඟ එක්ව බන්ධනාගාරය තුළ ජයටම මත්ද්රව්ය අලෙවි කරගෙන ගොස් ඇත. මෙම නීතිවිරෝධී ක්රියාවලියට එරෙහි වූ අනෙක් පාර්ශ්වය විසින් බන්ධනාගාර පාලනාධිකාරියට ඔත්තු සැපයූ බවට සැක කරමින්, ඔවුන් ඉලක්ක කර ගනිමින් පළමුවැනි දින දහවල් මෙම දරුණු ප්රහාරය දියත් කර තිබේ.සිද්ධිය වූ මුල් දිනයේම සිරකරුවන් දෙදෙනකු එම ස්ථානයේදීම ඝාතනයට ලක් වූ අතර තවත් පිරිසක් බරපතළ තුවාල ලැබූහ. පළමු දින මියගිය රැඳවියන් හඳුනාගෙන ඇත්තේ මීගමුව බෝලවලාන ප්රදේශයේ පදිංචි වයස අවුරුදු 29ක් වූ වර්ණකුලසූරිය නිලංක දුල්ෂාන් සහ නාත්තන්ඩිය අශෝකපුර ප්රදේශයේ පදිංචි 29 හැවිරිදි ගනේගොඩ ආරච්චිගේ ගයාන් සම්පත් යන අය ලෙසිනි. මෙම ගැටුම අතරතුරදී සිරකරුවන් විශාල පිරිසක් බන්ධනාගාර රෝහල සහ ඖෂධාලය කඩා එහි තිබූ විවිධ ඖෂධ වර්ග කොල්ලකා අධිමාත්රාවෙන් පානය කර තිබේ. විශේෂයෙන්ම මානසික ආතතිය වැනි රෝගී තත්ත්වයන් සඳහා ලබාදෙන ඖෂධ මෙලෙස සිරකරුවන් විසින් බලහත්කාරයෙන් පානය කර ඇති අතර, එමඟින් ඇති වූ අසිහිය සහ මත්ගතිය හේතුවෙන් ඔවුන් ඉතා වියරු සහ ප්රචණ්ඩකාරී ලෙස හැසිරෙන්නට වූ බව ආරක්ෂක ආරංචි මාර්ග පවසයි. බන්ධනාගාරය තුළ ප්රධාන පෙළේ පාතාල අපරාධකරුවන් 16 දෙනකු සහ මහා පරිමාණ මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කරුවන් රැසක් රඳවා සිටීම මෙම කලහකාරී තත්ත්වය පාලනය කිරීමට නොහැකි තරමටම දරුණු වීමට බලපා ඇත. මෙයට අමතරව මත්ද්රව්ය භාවිතයට ඇබ්බැහි වූවන්, විවිධ වංචා සම්බන්ධයෙන් ගුවන්තොටුපොළේදී අත්අඩංගුවට පත්වන සැකකරුවන් ද විශාල වශයෙන් මෙහි රඳවා සිටිති.
මෙම සමූහ ගැටුම මෙතරම් දරුණු වීමට බන්ධනාගාරය තුළ පවතින අධික සිරකරුවන් තදබදය ද සෘජුවම බලපා ඇති බව රැඳවියන්ගේ ඥාතීන් මෙන්ම බන්ධනාගාර ආරංචි මාර්ග ද සනාථ කරයි. මීගමුව බන්ධනාගාරය තුළ සිරකරුවන් 600ත් 900ත් අතර පිරිසක් රඳවා තැබීමේ සාමාන්ය ධාරිතාවක් පැවතුණ ද, සිද්ධිය වන විට එහි රැඳවියන් 1800 සිට 2400 දක්වා අධික පිරිසක් රඳවා සිට ඇත. මෙලෙස ධාරිතාවට වඩා තුන් හතර ගුණයකින් සිරකරුවන් පිරී සිටීම හේතුවෙන් ඔවුන්ට අවම මානුෂීය පහසුකම් හෝ ලැබී නොමැති අතර, සිරකරුවන් දැඩි මානසික පීඩනයකින් පසුවී තිබේ. රෝහල ඉදිරිපිට සිටි රැඳවියන්ගේ පියවරුන් පවසා සිටියේ සිරකරුවන් එහි රඳවා සිටින්නේ සැමන් ටින් එකක අසුරා ඇති ආකාරයට ඉතා පීඩාකාරී ලෙස බවයි. එක් අයෙකුගේ කකුල අසල තවත් අයෙකුගේ මුහුණ තබාගෙන නිදා ගැනීමට සිදුවන තරමටම පවතින මෙම අමානුෂික තදබදය සහ පීඩනය, පාතාල කල්ලිවල මෙහෙයවීම් සමඟ එකතු වූ විට බන්ධනාගාරය එකම ලේ විලක් බවට පත් කිරීමට අවශ්ය පසුබිම සකස් කර තිබේ.